i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Schijndel
Tags:

JéDéWé ofwel De Sok, 1915-1985

vertelde op 11 december 2009 om 12:52 uur

De Koninklijke Kousen- en Sokkenfabriek Jansen De Wit vindt zijn oorsprong in de buurt van Eindhoven. De oprichter van het bedrijf was Martinus Jansen, kousenmaker van beroep, die rond 1840 in Tongelre een kleine machinale kousenbreierij begon.

Hier, in een rij arbeidershuisjes die tot een geheel waren samengetrokken, werden vooral priesterkousen vervaardigd. De gewone grove wollen kousen werden gebreid door een aantal thuiswerksters in dienst van Martinus. Deze thuisbreisters woonden niet alleen in Tongelre, maar ook in de omliggende plaatsen als Nuenen en Geldrop.

Martinus Jansen en zijn vrouw Hendrika van den Boomen kregen drie zoons, van wie de jongste, ook Martinus geheten, uiteindelijk het bedrijf zou voortzetten. In 1892 was hij te Stratum met Catharina de Wit uit Valkenswaard getrouwd. In Woensel begon hij een kledingververij en een kousenhandel. De kousen betrok hij onder meer uit de breierij van zijn broers. Niet lang daarna begon hij ook zijn eigen breierij, die hij mede naar zijn vrouw vernoemde: "Machinale Brijerij M. Jansen de Wit".

een sokkenbreier aan het werkDoor de enorme expansie van Philips werd het voor andere bedrijven steeds moeilijker om aan arbeidskrachten te komen. De oudste zonen van Martinus en Catharina, Martin en Harry zochten de omgeving af naar een gunstige vestigingsplaats. Dat werd uiteindelijk Schijndel.

Eerst leerden een twintigtal Schijndelse meisjes het vak in de fabriek in Woensel. In 1915 verhuisde een deel van de fabriek daadwerkelijk naar Schijndel naar enkele gehuurde herenhuizen. Al gauw werd er gebouwd aan de Hoofdstraat en op 1 mei 1916 werd de eerste steen gelegd voor "M. Jansen-de Wit, Stoomkousenfabriek". Bij de viering van het 125-jarig bestaan in 1955 verkreeg "JéDéWé" het predikaat Koninklijk.

sloop van Jansen de Wit: nog maar één schoorsteen staat overeindNa een geweldige bloei in de jaren vijftig en zestig, beginnen zich bij de start van de jaren zeventig problemen af te tekenen: de prijzen komen onder druk te staan door concurrentie uit Frankrijk, Duitsland en vooral Italië. Er zijn dan nog enkele andere zelfstandige kousen- en sokkenfabrieken in Nederland actief, maar ook daar rijzen problemen. In 1974 besluit het kabinet alleen regeringssteun te verlenen indien Jansen de Wit en Danlon Hin uit Emmen samen zullen gaan. De overheidssteun gaat grotendeels op aan de enorme tekorten die Danlon dan al heeft.

In de jaren daarna wordt afgeslankt, maar op politieke gronden genomen beslissingen van de regering (bijvoorbeeld het verplaatsen van de panty-productie naar Emmen) blijken bedrijfseconomisch rampzalig uit te pakken. In januari 1977 gaan bijna tweeduizend inwoners van Schijndel de straat op om hun woede over het regeringsbeleid te tonen.

Burgemeester Scholten houdt daar een toespraak waarin hij fel uithaalt naar de landelijke politiek. Het maakt uiteindelijk geen verschil: op 3 januari 1985 wordt het faillissement over Jansen de Wit uitgesproken. Een week later wordt desondanks nog even de productie van sokken hervat door zeventig inmiddels ontslagen werknemers. Het aanhoudende koude weer heeft de vraag naar sokken namelijk tijdelijk opgejaagd.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Rien de Groot. zei op 4 december 2011 om 15:49 uur

Mijn eerste meisjein 1955, werkte bij ,,de Sok” in Uden.
Dat viel thuis niet in goede aarde, óók was ik veel te jong,17 jaar, het meisje was 15.
Maar een meisje dat op een fabriek werkte, had geen toekomst!
Er werd in advertentie geplaatst in de Udense Courant: ,,bied zich aan”.
Er werd natuurlijk op gereageerd, maar de verdiensten waren een heel stuk minder!
En thuis zaten ze toch al krap.

Bij het tragisch ongeluk tijdens de uitbreiding van het Kousenfabriek in Uden,stond de omgekomen baas, op de verkeerde plaats.
Hij was de beste gesprekspersoon van het boven genoemd meisje.

Bij het passeren van de Sacramentsprocessie van de ,,De Sok” in de vijftiger jaren stond het voltallig personeel langs de straat.

Enkele dames werkend bij, De Sok in Schijndel in de vijftiger jaren!! werd verteld:
,,die zullen nooit een geschikte jongen ontmoeten”.
Terwijl ik vorig jaar vernam dat ook bij de: Stroohulz in Uden , vrouwelijk personeel werkte.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 11 december 2009 om 15:16 uur

Burgemeester Scholten op de bres voor Jansen de Wit

vertelde op 11 september 2011 om 12:38 uur

Met pensioen bij Jansen de Wit

vertelde op 29 januari 2008 om 09:59 uur

Fabriekshal met sheddak