formaat-zegel

vertelde op 8 maart 2015 om 20:22 uur

Op de geboorteakte van een van mijn voorouders, Johannis van der ZANDEN (11 Jun 1832 in Heeswijk, Noord-Brabant, NEDERLAND), staan 3 stempels.

De eerste heeft de woorden "buiten gewoon te zegelen" en daaromheen "Koningryk der Nederlande";
de tweede "45 - wapen* - C." met daaromheen "formaat-zegel noord braband";
en de derde "35 - wapen* - OPC" met daarboven "noord braband".
(*ik neem aan het wapen van Noord Brabant)

Weet iemand waar deze zegels voor waren, en waarom ze op een geboorteakte staan? Ik dacht in eerste instantie aan een belastingzegel, maar als dat zo is, waarom zou er een belasting over een geboorte betaald moeten worden?

Iemand enig idee? Zo ja, dan hoor ik het graag!

Alvast hartelijk bedankt,

Wendy Anne Appleby

Reacties (8)

Bas den Brok zei op 9 maart 2015 om 03:25 uur

Hallo Wendy

Leuke vraag die je stelt.

Hier een link naar de betreffende doopakte (rechtsboven) (Image 53 van 495):
https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1-10550-12686-82?cc=2026223&wc=MVF9-N36:1057331501,1057329901

Op ieder (ongebonden) BLAD van het register staan drie zegels of stempels. Het register van 1832 van Heeswijk bestaat uit zes gebonden bladen (24 bladzijden) die alle zes rechtsboven gestempeld zijn. Vanaf image 55 (de twaalfde en dertiende bladzijde midden in het boek) zie je geen stempels meer rechtsboven. Die staan al op de eerdere bladzijden.

Er moest indertijd zegelrecht (belasting) betaald worden op het papier waarop officiele akten geschreven werden, ook op het papier van de registers van de burgerlijke stand. De hoogte van het bedrag was in de regel afhankelijk van de grootte van het papier. Vandaar de term "formaatzegel". Voor de minuten van de akten van de burgerlijke stand moest in 1832 een formaatzegel van 45 cent worden gebruikt.

Zie o.a. Wetten op de regten van registratie, overschrijving, zegel en successie in het Koninkrijk der Nederlanden. 's-Hertogenbosch, Pallier en zoon, 1841.
https://books.google.ch/books?id=6ZpOAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=de#v=onepage&q&f=false

Het bedrag van 45 cent voor het formaatzegel werd nog eens verhoogd met een belasting van 35 opcenten, dwz. 35% van 45 cent (35 OPC staat op het zegel).

Zowel op het formaatzegel als op het zegel met de opcenten staat het wapen van het Koninkrijk der Nederlanden afgebeeld.

Groeten, Bas

Bas den Brok zei op 9 maart 2015 om 03:29 uur

Ik schreef doopakte, bedoelde natuurlijk geboorteakte.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 9 maart 2015 om 11:34 uur

Fijn Bas, dat je dit zo duidelijk hebt uitgelegd!

WendyAnne
WendyAnne zei op 9 maart 2015 om 15:42 uur

Bas,

Harstikke bedankt voor de duidelijke uitleg. Jou google expertise is een stuk beter dan dat van mij, want ik had het niet gevonden.

Fl. 0.45 per bladzij + 35% daar nog eens bovenop voor een stuk papier, dat is duur zeg. Volgens de omrekeningswebsite die ik heb gevonden is dat zo'n €5,81!
(http://www.iisg.nl/hpw/calculate2-nl.php)

Anyway, nogmaals bedankt!

Groetjes,

Wendy Anne

Kimdriaan zei op 8 juli 2019 om 17:11 uur

Dag Bas, ik zat vandaag met dezelfde vraag en werd door het BHIC geattendeerd op je antwoord. Ik ben er echter nog niet helemaal uit. Je schrijft dat op ieder (ongebonden) BLAD van het register drie zegels of stempels staan. In mijn geval staan deze drie zegels er ook maar niet op alle bladen, soms hele vellen (volgend op mijn akte) niet en dan weer een keertje wel. Ik heb ook gekeken of het met de linker- of rechterkant te maken had maar ook dat klopt niet. Ook vind ik geen regelmatig patroon zodat het waarschijnlijk om een katern gaat. De schijnbare willekeur brengt mij in de war. Het gaat om deze akte: https://www.bhic.nl/memorix/genealogy/search/persons?sa=%7B%22person_1%22:%7B%22search_t_geslachtsnaam%22:%22hoevenaars%22,%22search_t_voornaam%22:%22arnoldus%22,%22search_t_plaats%22:%22uden%22%7D,%22search_s_deed_type_title%22:%5B%22BS%20geboorteakte%22%5D%7D. Het BHIC deed de suggestie dat er misschien voor deze akten een afschrift afgegeven was. In eerste instantie klonk dat plausibel maar dan is het heel vreemd dat het het om personen zou gaan wier akte rechts boven in het boek staat. Weet jij misschien wel hoe het in elkaar steekt? Het intrigeert me enorm.

HenkD zei op 9 juli 2019 om 16:58 uur

Ben geen boekbinder en zat dus ook te puzzelen op deze vraag.
Toch klopt het uiteindelijk wel - althans het stuk dat ik bekeek. Ik neem even aan dat het om de akte van 1838 gaat.
Het boek is inderdaad op een katern-achtige wijze gebonden.

Het verschil tussen een blad (folio) en een bladzijde is: een boek van 80 pagina's wordt gemaakt met 20 bladen. Want een dubbelgevouwen blad geeft 4 pagina's.
(Het dubbelvouwen wordt voornamelijk gedaan om de bladen/het katern /het boek in te kunnen binden).

Zo zijn er vanaf akte 91 vijf bladen gebruikt. Elk blad werd 1 x gevouwen en kon dan 8 akten bevatten. Vier op de voor- en achterzijde van het linkerdeel en 4 op het rechterdeel.
Maar deze 5 bladen werden in elkaar gevouwen.
In elkaar dus.
Vandaar dat je bij akte 91 , 95 , 99 , 103 en 107 de zegels ziet.
En dan 5 x niet , want dat zijn de rechterzijden van dezelfde bladen -> en daarvan is het (totale blad) al gestempeld.
Pas bij akte 131 zie je weer zegels, want dat is een nieuw blad.

Kimdriaan zei op 11 juli 2019 om 11:19 uur

HenkD, dank je wel voor je uitleg. Ik snap het nu. Ik zal het ook aan het BHIC doorgeven.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 11 juli 2019 om 16:10 uur

Bedankt HenkD, voor je geweldige uitleg. Het klinkt geheel logisch. Ondanks dat je geen boekbinder bent :), ben je wel een uitstekende puzzelaar. Nogmaals dank hiervoor!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: