Groepen van Lantloopers

vertelde op 18 februari 2011 om 22:54 uur

We kennen Arike van Turnhout. Hij had tientallen kinderen bij vele "bijzitten". Deze kinderen werden niet gedoopt.
Enkele zien we in criminele rollen opduiken onder verschillende namen, meestal naar een toponiem.
Zij waren géén zigeuners uit Oost Europa maar gewone Brabanders die om een of andere reden zijn gaan zwerven met een groep, waarbij kleinere misdragingen ertoe leidde dat ze voor de schepenen zich moesten verantwoorden.
Soms wisten ze niet wie hun moeder was; nog minder wanneer ze geboren waren laat staan waar.

Zou hierover enige lektuur zijn?
Dan bedoelen we niet de "Bokkerijders of de Gelderse bendes van van Rossum" maar gewoon de groepen landgenoten die rond trokken zoals in de 19e eeuw, zgn. "Schooiers" dat ook deden echter stonden die wel in de BS.
In de 20e eeuw werd e.e.a. gereguleerd en thans bestaan ze niet meer.
Ze leefden van handel in kleine waren zoals spelden, naalden, pleisters etc. kochten hazen en konijnenvellen. oude kleren en oude metalen.
Later waren zij ook messen- en scharenslijpers.

Zijn er bij iemand zulke medeburgers bekend?
Wij kennen er slecht één:
Hij noemde zich in 1778 "Herman van Deursen" en naar zijn zeggen; zoon van Arike van Turnhout en van Jacqueline de Montfoor die in 1752 zijn bijzit was en uit haar werd geboren (zoals hy seijde) te valkenswaard.
Zijn bijzit was in 1778 Harieke Klompvoets dogter Anneke waarmee hij twee kinderen had.

Hij werd te Ranst (B) veroordeeld wegens landloperij in 1779.
Zijn verweer luidde: "slegt te kunnen zien en horen" waardoor hij nooit werk had kunnen vinden.
Hij noemde zich "Heiden" en was nog nooit in een kerk geweest.
Onmogelijk is na te gaan wanneer of waar hij is gestorven en begraven, nog minder wat er van zijn kinderen is terecht gekomen.

We zoeken literatuur over dergelijke groepen in Nederlandstalig Brabant van vóór 1795.
Met dat Brabant bedoelen we ook de huidige Limburgen.

Wat we tot nu toe vonden is; Schepenbankveroordelingen w.o. data Schurk.

Genealogisch gezien een buitengewoon moeilijke groep landgenoten uit de 18e eeuw echter daarom niet minder een uitdaging waard ze te bestuderen.
Wie weet hoeveel vastgelopen stambomen daar enige opheldering kunnen verschaffen?

Theo Aldenzee

Reacties (2)

Norah zei op 25 februari 2011 om 16:06 uur

Beste Theo,

Ik weet niet of je ermee bekend bent, maar in Drenthe was vroeger de Maatschappij van Weldadigheid en rijksinrichtingen Veenhuizen en Ommerschans. Hier werden zwervers etc. en hele gezinnen heropgevoed. Je kunt eens kijken bij het Drents Archief, er zaten daar ook mensen van beneden de grote rivieren.
Hoop dat je wat aan deze informatie hebt, mvg, Norah

Theo Aldenzee zei op 25 februari 2011 om 20:48 uur

Zou best eens kunnen, Norah,
Dank voor de tip.
Theo Aldenzee

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: