skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic

Herkomst achternaam

Harrie vertelde op 1 januari 2019 om 22:33 uur
Al enige tijd ben ik op zoek naar de achternaam van mijn voorouders. Zij voeren vanaf ca. 1740 de familienaam Van Galen; daarvoor respectievelijk Peters, Hendriks en Willems. Ze zijn afkomstig uit Berghem. Er zijn m.i. 3 mogelijkheden. 1. De naam houdt verband met een bijhof van de abdij van Berne, de buurtschap GAAL ten zuidoosten van Schaijk. 2. De naam houdt verband met het geslacht Van Galen uit Gahlen aan de Lippe. Dit geslacht is van ca.1404 tot ca.1535 namens de graaf van Gelre heer van Wychen geweest. Naamvoerders van dit geslacht tref je aan in Cuijk en Escharen tot pl. 1696. 3. Er is zonder historisch besef voor een vaste familienaam gekozen. In Herpen trof ik ca. 1690 een Willems aan die zich bij de geboorte van kinderen Van Galen ging noemen. Heeft iemand hier al eens onderzoek naar gedaan ?

Reacties (34)

Jan zei op 1 januari 2019 om 23:15
Beste Harrie,
Een naam koos je niet maar kreeg je veelal van je dorpsgenoten. Als er bijv. Twee maal een jan Jansen in een dorp woonden, kwam er behoefte ze uit elkaar te houden. Zo werd de een bijv. Schoenmakers en de andere van de boom ( woonde bij een schutsboom), groet
Jan Lange zei op 2 januari 2019 om 00:43
Gezien het feit, dat de voorouders met patroniemen getooid waren, lijkt me optie van een toponiem/plaatsaanduiding (Gaal/Galen) de beste. Het geslacht van Gaal/Galen, waar jij het over hebt, is hier denkelijk al een keer besproken ?
Jeanne1 zei op 2 januari 2019 om 11:03
Dr. Frans Debrabandere geeft in zijn "woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk" 2 mogelijkheden:
1. plaatsnaam Gaal in Noord-Brabant. (vermoedelijk Gaal in de gemeente Schaijk)
2. plaatsnaam Galen in Noordrijn-Westfalen.

Je moet er dus achter zien te komen waar de familie vandaan kwam.
Dorethé zei op 2 januari 2019 om 21:02
Een toponiem geeft niet altijd aan waar een familie of gezin vandaan kwam, maar kon ook wijzen op de plek waar dat gezin woonde op het moment van ontstaan van die bijnaam / toenaam, die ze - zoals Jan al aangaf - kregen om mensen uit elkaar te houden. Vandaar ook dat binnen één familie meerdere "achternamen" konden ontstaan, of dat een achternaam kon wisselen. Ook nog niet zo lang geleden kregen mensen nog bijnamen, tegenwoordig hoor ik ze niet zo vaak meer.
In andere streken bracht met onderscheid aan door het gebruik van meerdere patroniemen ("Jan van Piet van Klaas van Jan"). En in het oosten van het land nam men de naam aan van de boerderij waar men woonde, waarbij dus ook mannen na het trouwen of na verhuizen een andere achternaam konden krijgen.
Mij is trouwens opgevallen, dat met name de RK priesters in de DTB nog lang alleen maar patroniemen noteerden waar de mensen ook al bekend stonden met wat wij nu een achternaam noemen. Deze achternaam vind je dan wel terug in bijv. een huwelijksinschrijivng voor de schepenen of in een notariële of schepenakte.
Wim van Loosbroek zei op 3 januari 2019 om 01:14
Dag Harrie, Ook bij ons herkomstonderzoek kwam deze vraagstelling aan de orde. Bij jullie lijkt me het buurtschap Gaal de meest waarschijnlijke herkomstplaats. In Berghem woonden omstreeks 1700 enkele gezinnen waarvan de man op enig moment tussen 1650 en 1690 uit Loosbroek, tussen Berghem en Dinther, was vertrokken. De mannen waren bij hun vertrek veelal geen familie van elkaar. Enkele gezinnen namen in de loop van de 18e eeuw de achternaam Van Loosbroek aan, soms zelfs nadat de voorvader al meer dan 100 jaar daarvoor uit Loosbroek was vertrokken. Wetenschappelijke onderzoekconclusies over dit onderwerp zijn mij onbekend. Bij het zoeken naar de herkomst is het vooral een kwestie van zoeken in de DTB-boeken van de dorpen in de regio rondom de plaats met de familienaam. Wij kwamen de vroegste registratie van een doop met onze familienaam tegen in 1650 in Macharen. Succes met dit boeiende onderzoek!
Harrie zei op 3 januari 2019 om 14:21
Hartelijk dank Wim, Dorethé, Jeanne en Jan voor jullie reacties. De reactie van Wim komt het dichtst bij mijn vraag. In mijn speurtocht ben ik ca. 1740 een Arien Jansen van Loosbroek, gehuwd met Maria Jan Peter Tijssen, tegengekomen. De Tijssens (van Liebergen) heb ik thuis weten te brengen in de familiekring van mijn oudste voorouders. Maar het is niet zeker dat ene zekere Willem Willems , zwager van Arien Jansen van Loosbroek, tot de familiekring behoort. Dit is alleen het geval als Willem , zoon van Arnoldus Willems zich later Willem Willems is gaan noemen. Pastoor Hack vermeldt bij de geboorte van een dochter op 13-1-1730 van Arien Jansen van Loosbroek nog als vader Adrianus Jan Ariëns. Dat ge-beurde, Dorethé, ook bij de Tijssens (van Liebergen). Ik denk dat dat ook verband hield met het gebruik van het kerklatijn. De verbinding met het Schaijkse Gaal heb ik nog niet kunnen leggen.
Wim van Loosbroek zei op 5 mei 2019 om 13:54
Dag Harrie e.a., Als je meer wilt weten over de voorouders van Arien Jansen van Loosbroek, dan hoor ik het wel van je. We komen dan wel in de wereld van het ogenschijnlijk willekeurig gebruik van patroniemen in de 17e eeuw terecht. Jammer dat op de bovengenoemde website alleen de namenlijsten staan en de stambomen ontbreken. Die geven namelijk wat inzicht wanneer bij de verschillende takken Van Gaal deze achternaam in gebruik is geraakt. Een voorbeeld in ons herkomstonderzoek is dat Theodorus bij de doopregistraties van zijn eerste leg in Loosbroek staat geregistreerd als Theodorus Henrici en bij die van zijn 2e leg in Gemert als Theodorus Teunissen. Waarom dit verschil is mij onduidelijk. Als iemand mij kan helpen aan gefundeerde onderzoekconclusies over het gebruik van patroniemen dan hou ik me aanbevolen.
Groet,
Wim
Willy zei op 5 mei 2019 om 14:48
Wim, hebben we het dan wel over dezelfde persoon? Is Theodorus Henrici (in Loosbroek) ook Theodorus Anthonij Janssen (uit Loosbroek)..?
Wim van Loosbroek zei op 6 mei 2019 om 16:45
Dag Willy, Heb mijn registratiegegevens, bron database BHIC, er nog even op nagekeken. Ik heb staan Gemert D 18/12/1693 Johanna van Loesbroek, dochter van Theodorus Teunissen van Loesbroek. Hij liet in 1691 een dochter Adriana en in 1696 een zoon Godefridus dopen in Gemert. Bij Adriana was Joannes Teunissen en bij Godefridus Margareta Teunissen getuige. Graag hoor ik van je in welke bron jij Theodorus Anthonij Janssen hebt gevonden.
Groet,
Wim
Willy zei op 6 mei 2019 om 21:27
Gewoon in de Gemertse DTB-boeken Wim. Zoals je al aangaf waren er doopgetuigen die wellicht aan vaders familie refereren, Joannes Teunissen in 1691, Antonius Janssen in 1693, Margareta Teunissen in 1696 en Adriaan Teunissen in 1702 toen op 19 september Antonia werd gedoopt.
Dit gezin is echter uit Gemert vertrokken.

De toevoeging 'van Loosbroek' is mogelijk een familienaam maar kan evenzo goed duiden op de herkomstplaats. (zijn vrouw is Gemertse, rk. trouwdatum is 4-6-1690)
Er is geen enkele reden om aan te nemen dat deze Theodorus Teunis Janssen dezelfde persoon is als de Theodorus Henrici in Loosbroek en hierom ook geen '2de leg' ; )

groet,
Harrie zei op 7 mei 2019 om 21:18
Diantha en Wim bedankt voor jullie tip en aanbod. De website van Yvonne van Galen is mij bekend, maar heeft, zoals Wim al vermeldt, geen stambomen. Yvonne bezoekt alleen voor haar voorouders archieven. Wat de herkomst van de familie-naam betreft, vermeldt ze alleen, dat Gaal ook naamgever kan zijn. Aan Gahlen aan de Lippe besteedt ze meer aandacht, maar na de 14e eeuw zeer globaal: verspreiding richting Nijmegen, de Veluwe, Utrecht, Brabant en andere streken.
Op het moment, Wim, steek ik veel tijd in een soort globale reconstructie van het
leven van mijn overgrootouders via de notariële akten die digitaal zijn geworden. Daarna wil ik nog wel eens speuren naar de oudste generatie en proberen te achterhalen of Arien Jansen van Loosbroek in die familiekring thuis hoort. Mogelijk tot dan !
Groet,
Harrie
Wim van Loosbroek zei op 8 mei 2019 om 14:43
Dag Willy, bedankt voor je info, de doop van Anthonia in 1702 was nieuw voor me. Intussen heb ik de 5 registraties (1H en 4D) bekeken en in geen van die 5 kom ik de naam Theodorus Teunissen Janssen tegen. Daarom twijfel ik nog steeds aan wel of niet 2e leg. Daar komt bij dat in Dinther waar Loosbroek onder valt tussen 1640 en 1670 geen doopregistratie is te vinden van Theodorus Teunissen Janssen. Heb jij misschien nog een andere bron waar deze volledige naam in voorkomt. Ik lees graag je reactie en groet, Wim
Guus zei op 8 mei 2019 om 20:21
Wim,

Er is geen 2e leg in Gemert.
Haal de twijfel maar weg... Willy heeft gelijk!
Het patroniemenverhaal is een kunst op zich, maar als het kwartje valt dan gaat een (genealogische) wereld open.
Willy zei op 8 mei 2019 om 20:43
Volledigheidshalve, Gemert R127, akte 207, 3 feb 1713 vermeld Dirck Teunis Janssen van Loosbroek.
Zijn gezin gaat even later naar Dinther.

@Wim, beter om eventueel een nieuw item te starten, we zitten bezijden de vraagstelling van Harrie. Hij mag natuurlijk meelezen.
Diantha de Vries zei op 26 mei 2019 om 19:06
Hoi vroeger stond de stamboom er wel op, en ik heb er nog een print van liggen. Mocht je geinteresseerd zijn, dan scan ik die in. Kan ook die van mijn schoonfamilie inscannen.
Harrie zei op 27 mei 2019 om 22:22
Omstreeks 2010 heb ik contact gehad met Yvonne en van haar een aantal naam-genoten uit Berghem ontvangen met de vermelding dat er mogelijk fouten in zaten. Later heb ik haar de resultaten van mijn onderzoek tot ca. 1750 toegezonden.
Daarna ben ik verder gegaan met het onderzoek en heb de stamboom tot ca. 1660 terug kunnen voeren. Rond 1740 hebben de naam Van Galen aangenomen, daarvoor gebruikten ze per generatie een wisselend patroniem. Mijn nieuws-gierigheid gaat uit of Van Galen geleend is van de uithof Gaal van de abdij van Berne. Berne had bij Schaijk twee uithoven:Gaal en Mun. Het kan ook zijn dat de naam ontleend is aan de Van Galens die uit Gahlen afstammen. Nakomelingen daarvan tref ik tot in de 17e eeuw bijvoorbeeld in Cuijk aan. Tot nu heb ik geen bronnen kunnen vinden die uitsluitsel geven.
Wanneer in de stamboom van je schoonfamilie rond 1750 Van Galens voorkomen, ben ik geïnteresseerd: dan is er mogelijk een bloedband.
Dorethé zei op 29 mei 2019 om 17:45
Harrie, ben je al eens in de schepenakten gedoken? Of andere secundaire bronnen? Mogelijk vind je daarin een of meerdere akten met een verwijzing die je verder kan helpen, bijvoorbeeld naar de uithof Gaal die je noemt.
Harrie zei op 30 mei 2019 om 22:11
Ja,Dorethé. alle schepenakten die digitaal zijn heb ik bekeken, hoewel er een aantal zijn waarvan de inkt zo verbleekt is dat ze niet of maar moeilijk te lezen zijn op de computer. Ook andere bronnen zoals de stichting van de abdij Berne met de bijhoven geven niet de informatie die ik zoek. Wel is duidelijk dat Gaal
naamgever is geweest. Het is jammer dat de doopakten van Berghem niet ver-der teruggaan en dat de huwelijksakten van 1700 een grote leegte laten zien.
Wim van Loosbroek zei op 30 mei 2019 om 22:47
Dag Harrie, we hebben hetzelfde probleem, ook ik kom niet verder dan 1686 met de Herpense tak Van Loosbroek, wel zag ik in de doopboeken van Megen en Macharen dopelingen uit Berchem staan, succes en groet
Harrie zei op 2 juni 2019 om 13:53
Vluchtig heb ik de doopboeken van Megen, Haren en Macharen ingezien. Ik zal deze eens grondiger moeten bezien. Ik ontdekte dat in 1735 in Haren een Joanna van Galen heeft geleefd die getrouwd was met Gerardus Gerrits Ceelen. De doopgetuige was Rutger van Galen. Een ontdekking was dat in de vroegste doopakten de naam van de moeder niet vermeld werd; dan maakt het zoeken
niet gemakkelijker. Bedankt, Wim, voor de tip.
Een groet.
Wim van Loosbroek zei op 26 augustus 2019 om 11:35
Dag Harrie,
In onze gegevens kom ik een Franciscus van Gaal (D 1826) tegen, in 1866 T te Herpen met Petronella van Loosbroek, D 1825, dochter van Joannes van Loosbroek. Zij laten D in 1867 Jacoba van Gaal. Heb jij Franciscus in je stamboom staan? Zo ja dan zijn we verre familie, want Joannes is de voorouder van een uitgestorven takje in onze stamboom.
Groet,
Wim
Harrie zei op 27 augustus 2019 om 21:25
De voornaam Franciscus/Francis/Frans, beste Wim, komt niet in de doopakten van mijn voorouders voor. Tot 1800 is het steeds Jan, Peter, Hendrik, Willem of Cornelus. Mijn oudste voorvader, Henricus Willems, woont in 1687 in ieder geval in Berghem. Of hij daar ook geboren is, heb ik niet kunnen achterhalen. Ook heb ik geen gegevens kunnen vinden of hij in de onmiddellijke omgeving van Berghem geboren is. Er zijn een paar aanwijzingen dat zijn vrouw Catharina Hendriks in Herpen geboren is, maar ook daar is geen zekerheid van.
Een groet en dank,
Harrie
Fred Gerritsen zei op 17 januari 2020 om 16:24
Hallo,
Ben ook benieuwd waar de naam Van Gaalen/Galen vandaan komt. Mijn voorvader
Jan van Galen is ergens rond 1641 geboren maar ik weet niet waar, gestorven op 15-8-1641 in Wehl. Ik kom geen enkele link tegen met een plaatsnaam of boerderijnaam.
Norah zei op 17 januari 2020 om 17:07
Staat er bij zijn huwelijk niet waar hij geboren is? Met deze achternaam + Wehl gaat men denken richting Duitsland.
Fred zei op 17 januari 2020 om 17:14
Helaas, staat er niet bij.
Harrie zei op 17 januari 2020 om 18:06
Fred en Norah, jullie informatie zet me weer even aan het denken. Wehl kan ook het Achterhoekse Wehl zijn, dichtbij de grens met Duitsland gelegen. Een verre voorvader van mij die bij zijn geboorte Peter Hendriks heette, maar begraven werd met de naam Peter van Gaalen, was getrouwd met Dirrixe Gerrits, die begraven werd onder de naam Dirkske Peter van Galen. In de schepenakten van Berghem trof ik in 1657 de handtekening aan van "Dirk Reijnen van der Meer". Peter Hendriks/van Galen noemt zijn vrouw in een andere akte "Dirrixe Gerrits van de Meer". Haar vader Gerard bleek een zoon te zijn van Dirk Reijnen van de Meer. Dit was dus haar opa. Nu ligt er een Mehr in de omgeving van Kleef. Met deze indicatie zitten we in het gebied waar de Duitse tak Van Galen zijn oorsprong heeft. Maar het is niet meer dan een indicatie. Het Achterhoekse Wehl
ligt ook niet ver van Gahlen/Kleef.
Fred zei op 17 januari 2020 om 19:02
Is idd het achterhoekse Wehl
Norah zei op 17 januari 2020 om 20:18
Volgens stamboom Terheerd-Buurman trouwen Jan van Ga(e)len en Hendrika Guerts in augustus 1666 te Wehl. Er werden daar ook 8 kinderen R.K. gedoopt. Wel altijd controleren.
Gangbare manier is om de doopgetuigen na te gaan > familieleden.
Men kan zoeken bij www.geldersarchief.nl en www.genver.nl De dopen beginnen pas vanaf 1643.
N.N. boerderijnaam kan het niet zijn, de familie zelf(tot hoever terug?) was afkomstig uit Gahlen naar mijn idee.
Mvg.
Norah zei op 17 januari 2020 om 23:58
Wehl behoorde in die jaren tot een der Kleefse enclaves.
Wim van Loosbroek zei op 19 januari 2020 om 13:52
Beste Harrie, een vraagje uit nieuwsgierigheid: heb je in de DTB-boeken van Oss aanknopingspunten voor je herkomstonderzoek gevonden? Tot 1677, start DTB in Berghem, waren Oss en Berghem volgens de historie van Berghem 1 parochie. DTB Oss behoort daarom ook tot de verplichte literatuur.
Ik hoor het graag van je.
Groet,
Wim
Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 19 januari 2020 om 15:38
Dag Harrie,
Ja, ik geef de pastoors altijd de oorzaak van het niet handhaven van een familienaam/achternaam. Ik heb hetelfde waargenomen met mijn familienaam Lemmens, welke gewoon genegeerd werd door de pastoors van Sint Anthonis, Oploo, Sambeek enz. en ze hielden zich alleen aan de voornaam van de vader (patroniem). Dat werd zo erg dat men de eigenlijke achternaam ging vergeten. In Mill werd danook in 1810 door een familie Jans aangevraagd om hun achternaam te noteren als Lemmens i.p.v. Jans !!!
Heb jij in de rechterlijke archieven gezocht op je naam ??

Veel success,
Gerard Lemmens
Harrie zei op 20 januari 2020 om 21:48
Beste Wim en Gerard,
Ja, Wim, in de DTB-bestanden van de St.Willibrordparochie heb ik indertijd al eens naar Van Galens gezocht. Er is in de 17e eeuw een eenzame Jan van Galen aan te treffen zoals ik ,naar ik meen in Herpen, eens een doopgetuige Rudolf van Galen aantrof, die er ook uit de lucht gevallen leek te zijn. Toch denk ik het kerkelijk archief van Oss nog eens rustig door te nemen, ook al vertoont het oud-ste deel veel slijtage. Dank voor de suggestie.
Dat pastoors lang vasthielden aan vermelding van patroniemen houdt mogelijk verband met de traditie mensen naar christelijke heiligen te vernoemen. In de oude DTB-bestanden wemelt het van patroniemen. Het kan zijn dat iemand die van buiten in zo'n kleine gemeenschap binnenkwam, zich aan die gewoonte ging aanpassen. Het kan ook zijn dat een oorspronkelijke bewoner zich van anderen om de een of andere reden wilde onderscheiden en een andere naam aannam. In het land van Cuijk komt de naam Van Galen vrij regelmatig voor, maar de brug naar de omgeving van Berghem is er (nog) niet.
Met vriendelijke groet,
Harrie
Wim van Loosbroek zei op 30 oktober 2020 om 11:18
Mijn afsluitende bijdrage in de geest van de titel van het item:
@Willy en Guus (mei 2019) nog bedankt voor jullie correctie en aanvulling.
De meest waarschijnlijke Theodorus volgens de database BHIC is D Oss op 24-01-1663, vader Anthonius Joannis van Uden. Bij diens doopregistratie in Uden op 6-7-1634 met de naam Anthonius Antonij zie ik via de getuige ook een verbinding naar Loosbroek.
Groet,
Wim

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: