Hesius / van Heesch

vertelde op 11 juni 2020 om 23:38 uur

Heel lang verhaal met 4 vragen.... voor wie er zin in heeft

1.
Hendrik Jansen (Hendriks- 1632) geboren ca. 1580, trouwt ca. 1605 Iken Handrick Peters
Kinderen:
1. Jan Hendrick Jansen, geboren ca. 1610, volgt 2.1
zoon: Jan Hesius
2. Cathelijn, trouwt Hubert Thonissen van de Poel
zoon: Hendrik
3. Thonis Hendriks, overleden voor 1677, trouwt Erken Jacob Aert Roelofs, volgt 2.2
4. Henricus Hesius, aartsdiaken en kanunnik te Gent St Baaf, overleden Gent 26 juni 1676.

RA Geffen 53, blz. 104, dd 7 juni 1707
Compareert Willem Paulus Aerts, oud 55 jaar, als in huwelijk gehad hebbende Maria Anthonis Hendriks, zuster van Jacob Theunissen, wonend te Heesch, nicht van Johannes Hesius, inwoner Heesch, ook mede nicht en erfgenaam met meer anderen van Heer Hendrik Hesius in zijn leven pastoor tot Gent, die ter instantie van Jacob Theunisse verklaard dat hij in 1678 heeft ontvangen uit hoofde van genoemde erfenis uit handen van Johannes Hesius als administrateur van genoemde erfenis, ten huize van Magdalena van den Ancker te Den Bosch een som van 100-0-0 van een meerdere somme opgenomen van Magdalena van den Ancker voor Johannes Hesius en Jacop Theunissen. Hij had eerder Johannes Hesius al diverse keren om geld gemaand.

( met dank aan Jan Lange) : Henricus geb. uit bisdom Den Bosch (ca. 1605), baccalaureus in theologie, werd in 1635 pastoor van Kallo, 1639 van Hulst, werd in 1640 deken van Hulst, in 1647 kanunnik van St. Veerle te Gent, in 1667 aartspriester van de kathedraal St. Baaf. Hij merkte met een Andrieskruis met in de balken ervan geschreven NIHIL HAESITES/in niets twijfelend/aarzelend (Jac. 1, vs. 6). Als zijn ouders worden genoemd Jan Hesius x Helena van Esch. Zie vanaf pag. 34 in proefschrift https://core.ac.uk/download/pdf/43595195.pdf. Pag. 208 ook eea over Henricus als pastoor van Kallo: hij deed het prima. Bisschop Triest over hem 20.8.1636 prees de pastoor als „bonus, diligens, gratus suis" — goed, liefdevol en gezien bij de mensen.

Vraag 1: wie heeft verdere informatie over de hierboven genoemde veronderstelde ouders Jan Hesius x Helena van Esch?

Raad van State 204, pag, 525v, dd 21 oktober 1663
357 Aan Henricus HESIUS en Petrus DE MEIJ kanunniken van het kapittel van Sint Baafs te GENT wordt verlof gegeven voor een periode van 6 maanden door ’s lands frontieren te passeren om zaken van het kapittel van Sint Baafs af te handelen.


In het Oud Rechterlijk archief van Heesch vinden we op 16 december 1677 (RA Heesch 74) onderstaande akten:
127 Hubert Thonissen van de Poel gehuwd met Cathelijn dochter Hendrick Janssen; Johannes Hesius zoon wijlen Jan Hendrickx, Jacob Thonissen, Hendrick Wouters gehuwd met Henrisken Thonis Henrickx. Jan zoon Thonis Henrickx, Willem Pauwels Artssen gehuwd met Mariken Thonis Hendrickx, Jan zoon Thonis Hendrickx den jongen, Ruth Hermans en de Hendrick Roelofs als geedigde momboiren over het onmondig kind van Joost Thonissen bij Marij Hermans, Jan Gerarts gehuwd met Jenneken Thonissen, alle kinderen en de erfgenamen van Thonis Hendrickx hun gewezen vader bij Erken dochter Jacob Arts echtpaar hebben de voorschreven comparanten gemaakt een erfscheiding en deling van alle goederen hun na dood van Hendrick Jansen hun grootvader aangekomen. 1 lot Hubert Thonissen; 2 lot gevallen op de gelijke erfgenamen van Thonis Hendricks; 3 lot Jan Hesius zoon Jan Hendrickx.
en
128 Hubert Thonissen gehuwd met Cathelijn dochter Hendrick Jansen. Joannes Hesius zoon wijlen Jan Hendrickx een deling van de goederen hen aangekomen door de dood van Hendrick Janssen hun grootvader bij Iken Handrick Peters. 1 lot Hubert Thonissen huis aan de kerk met schuur en hof een sesterzaad; 2 lot Joannes Hesius huis aan de poel met schuurke en hof groot een malderzaad land.

Vraag 2: Het is mij onduidelijk waarom de deling in twee delen/ akten tot stand komt?

Hendrik Jansen vinden we verschillende keren (1627 - 1661) terug in het ORA van Oss waarbij hij vermeld wordt als belendend als Henrick Janss tot Heesch, soms als Hendrik Jan Henricx tot Heesch (1632), in 1634 als Henrik Jan Henricxss van Heesch als koper van een halve morgen in Lithoijen. In 1639 wordt vermeld dat Hendrik Jan Henricxss tot Heesch 2 morgen land onder Lithoijen genoemd den Pelaer als borg inzet. Henrick Jan Henricxss van Heesch koopt het jaar erop een morgen aldaar in Hillen hoeve.
Zijn zoon Jannen soone Henrick Jan Henricxss tot Heesch koopt te Lithoijen in 1641 een halve morgen “in de bree tweevelen”. Dezelfde Jan soone Henrick Janss tot Heesch koopt in 1642 de ½ van 8,5 hont land te Lithoijen in “Vertruijen hoeve” van Wijmar soone Peter Sanders, die het kocht van Henrick Jan Henricxss van Oss. De andere helft koopt hij het jaar erop.
Henricken Jan Henricxss tot Heesch koopt in 1647 1/4e deel van een heijcampken in Oss bij “de witte hoeven”.
In 1660 is ene Hendrick Janssen neffens Alert Gerrits, inwoonder des dorps Heesch, als momboiren van 2 zonen van Mr. Peter Derricks, schoolmeester te Macharen, en van Beertien Gerrits. (verband voor mij onduidelijk)
Henrick Janssen woonend tot Heesch verkoopt voor Osse schepenen in 1661 2 hont min een achtendeel in Litthoijen in Nillis hoeff.
In het ORA van Lithoijen komt Henrick Jan Henricxss van Oss met een belending op de Polaer te Lithoijen(1639 en 1643). In 1638 verkoopt hij de ½ van 8,5 hont land in Lithoijen in “Vertruijen hoeff” aan Wemmer Peter Sanders. (zie hierboven). Idem in 1645 “opten cleijnen polaer”. Gezien bovenstaande akten is het aannemelijk dat de genoemde Henrick Jan Henricxss tot Heesch identiek is met genoemde Henrick Jan Henricxss van Oss.

2.1.
Jan Hendrick Jansen, overleden voor 16 december 1677, trouwt ene Honoria/Erke?
Kinderen:
1. Johan/Jan Hesius geboren ca. 1642, 56 jaar in 1698, overleden ca. 1716/1719, trouwt Heesch 1 juli 1673 Joanna Jans Peters, trouwt 2) Zeeland 25 februari 1683 Maria Jan Geenen (overleden 13 juni 1708), trouwt 3) Heesch 20 januari 1709 Hester Gijsbert Roelofs van Hoek, volgt 3
2. Magrita Jan Hendriks, trouwt Schaijk 18 mei 1680 Jan Jan Hendrik in de Oliemeulen

Jan Henrick Janssen van Hees wordt genoemd in ORA van Lithoijen in 1655 en 1659 als belending hebbende in “Vertruijen hoeff int cleijn broeck”. Johannes Hanrics van Hees koopt in 1676 4,5 hont land te Lithoijen in Rijckerbremt van Wemmer Claess van Leucken.
Jan Hendrick Janssen tot Heesch koopt in 1668 een halve morgen op Huijsmans beempt te Oss, waar hij al land had liggen.

2.2
Thonis Hendrick Jansen (? van Heesch) trouwt Erken Jacob Aert Roelofs
kinderen:
1. Jacob Thonissen ? trouwt Jenneke. ( in 1684 wordt een Jacob Theunis Hendricx vermeld te Heesch met vrouw Jenneke)
2. Henrikske, begraven Oss 12 april 1682, trouwt Hendrik Hendrik Wouters van de Ven, ex Oss. Ze maken hun testament in 1677 voor schepenen te Oss. Op 8 april 1682 wordt dit testament vernieuwd. in 1699 compareren (ORA Oss 80) Hendrik wouters van de Ven en Theuniske en Anneke, meerderjarige kinderen van Hendrick Wouters en Hendersken Theunissen.
3. Jan Thonis Hendriks de Oude
4. Mariken, geboren Heesch trouwt Willem Pauwel Aerts van Kreij, geboren ca. 1640,
kinderen:
a. Teuniske, doop Geffen 27 mei 1680 trouwt Jan Klaesse
kind: 1. Willem
b. Jenneke doop Geffen 15 juli 1684, trouwt Adam Geerts
In 1680 (ORA OSS 75) verkoopt Willem Pouwelsen van Creijl als man en momber van Marijken, dochter Theunis Hendricx van Heesch een morgen land in de “Horsick” aan Hendrik Wouters ( zijn zwager?)
5. Jan Thonis Hendrikcx de Jonge
6. Jenneke Thonissen trouwt Jan Gerarts van den Engh (1730)

ORA Geffen 57, blz 157, dd 21 mei 1730
Testament Jenneke Willem Paelse van Kreijl, weduwe Adam Geerts, erfgenaam is Willem Jan Klaesse zoon van Antoniske Willem Paelse, haar zuster. Als Willem Jansen eerder sterft, dan zijn de kinderen van Jan Geerits van den Engh erfgenaam verwekt bij Jenneke Tonisse, haar moeije

ORA Geffen 57, blz. 161, dd 4 juni 1730
Jenneke Willem Pauelsse van Kreijl weduwe Adam Geerts, is zonder wettige nakomelingen, komen te overlijden, en heeft tot universele erfgenaam haar neef Willem Jan Claesse zoon van Antoniske Willem Pauelse, haar zuster. Willem Jan Claesse is nog onmondig, momboiren worden aangesteld: Jan Gerits van den Engh en Cornelis Hack ingezetenen van Geffen


7. Joost Thonis Hesius, overleden voor 16 december 1677 trouwt Marij Hermans
i. onmondig kind in 1677: momboir: Ruth Hermans en Hendrik Roelofs

Vraag 3: ik kan amper iets vinden van de andere kinderen van Thonis Hendricx, heeft iemand nog aanvullingen?

In 1653 wordt ORA Oss 69 melding gemaakt van “Erken gehuwd met Thoenis Henricx tot Heesch”, in 1656 wordt deze Eerken genoemd als arfgenaam van Jacob Aert Roeloffs verweckt bij Aelken”. In 1657 wordt Theunis Henrick Janssen van Heesch vermeld als belendend bij een halve morgen opten Rusheuvel te Oss. Thuenis Handrickse tot Heesch belend in 1659 bij een kwart van een heijcamp onder Oss gelegen. Theunis Hendrick Janssen wonend tot Heesch compareert in 1665 te Oss en doet de momboireed over de kinderen van Claas Claessen de Rooij en Heijlken Jacob Aerts (zus van zijn vrouw). In 1666 heeft Theunis Hendricks van Heesch land op het Schaaijkse velt te Oss. Theunis Hendrik Janssen tot Heesch heeft in 1670 en 1673 land “opten achterschaduwijck” onder Oss. In 1676 is er een belending van Theunis Hendricx tot Heesch te Oss in “den Horsick”, dat gekocht wordt door Hendrik Wouters (zijn schoonzoon?)

3.
Johannes Hesius, geboren ca. 1642, 56 jaar in 1698, overleden 1716/1719, 56 jaar in 1698, trouwt Heesch 17 juli 1673 Joanna Jans Peters (get: Henricus Adriani, joanna Henrici) , trouwt 2) Zeeland 25 februari 1683 Maria Jan Geenen (overleden 13 juni 1708), trouwt 3) Heesch 20 januari 1709 Hester Gijsbert Roelofs van Hoek, trouwt Hester Gijsbert Roelofs (van Hoek)
Kinderen: uit 1:
1. Honoria/Erken, doop Heesch 24 augustus 1674 (Gerarda Gerrits ex Geffen namens: Margaretha Jans/Henricus Hesius, aartsdiaken Gent, trouwt Heesch 6 juli 1698 Corstiaan Jacobs van Gogh (get: Theodorus van gogh, MariaHesius), zij overlijdt voor 1712. Corstiaen trouwt 2) Dinther 7 februari 1712 ( ot 23 jan) Joanna van de Laarschot ex Dinther
2. Maria Johannes Hesius, doop Heesch 3 maart 1677, overleden voor 9 mei 1719 trouwt Heesch 28 februari 1700 Jacobus Lamberts van Drunen, molenaar Heeswijk en watermolen Dinther, doop Heesch 9 april 1672, overleden Heeswijk 7 juli 1721
3. Joanna, doop Heesch 11 mei 1680 (Gerarda Gerrits, vrouwvrouw, Ida Arnoldi uit Geffen voor Peter Jans)


RA Heesch 77, pag. 4, dd 13 december 1701
2 Peeter Jan Jan Peeters en Johannes Hesius, voogd over zijn kinderen bij Jenneke Jan Peeters hebben een scheiding en deling gemaakt van de goederen hen aangekomen door de dood van hun (schoon)vader Jan Peeters. Aan Peeter Jan Peeters is ten deel gevallen: Den Cruijshoeck, twee morgen land in de Dijstelcamp, een halven hof genaamd Jan Weltenhoeff in Herperschaijck, land achter de Coolwijck onder Huisseling en land genaamd Aghter op Nollant in Nuland. Aan Johannes Hesius is ten deel gevallen: greelmaker: Een huis, hof en schop met eikenbomen aan de Schutsboom, noordwaarts de Run en zuidwaarts Jan Luijkassen en Hendrick Huijbers, de Langenhof in de Beempstraet, vier akkers teulland met weiland aan de Wijst, een akker in de Volkerssenhoff, vier akkers aan de Wijstenacker en nog een akker op de Wijstenacker, drie akkers aan de Landder, een kampje bij het Rul aan het eind van de Wijstenakker, twee streepen in de Goorcampen, een akker op de Tillert, nog een akker op de Tillert, een akker op de Heeght, een akker op het eind van Nullekenshoeff, een heikamp in het Goijersvelt, een bosje in het Cort Nulant, land in de Ordenheuvel in Lithoijen . land in Lithoijen in de Heijnenhoeff, ook in Lithoijen de Meckeloet, en de Robbershoeff en de Breetweeffelen, verder nog in Lithoijen land in de Ravensteinsecamp, in de Steckenkamp en in de Crickum, land in Nuland, in de Geffense Vreede, in de Robijnscamp in Oss en in de Cruijsenbeempt, ok in Oss de Schaijckeskamp[ en in de Hoolbeemden, een berkstuk in de Bleeken, een streep in de Rackt , een heijcamp in Oss bij het Mun, een deel in een heijcamp achter de Looffaardijle.

RA Heesch77, pag. 117, dd 13 april 1708
70 Maria Gheene de vrouw van Joannes Hesius laat haar testament opmaken

Testament van Johannes Hesius en Hester Gijsbert Roeloffs. Legaten voor de kinderen van hun dochter Mariken en van Jacob.
Bosch protocol 16.03.1718 | N 7091 | f 362

RA Heesch 40, dd 12 dec 1739
Erfdeling van Hester van Hoek, weduwe Jan Hesius ( wordt verdeeld onder haar familieleden).


Omdat Jan Hesius alleen dochters nalaat verdwijnt de naam Hesius weer.
Vraag 4: De naam Hesius komt ook voor in de omgeving van Heeze en Leende, is er verband met die regio?


Voor geinterreseerden kan ik een bestand met alle akten toesturen, vraag het BHIC dan om uitwisseling van email adressen.

mvg

Reacties (7)

AntonS zei op 12 juni 2020 om 14:38 uur

Dag Jan,

In dit artikel:
https://www.heemkunde-archief.nl/_docs/De%20kleine%20Meijereij/1974JG25.PDF#page=23
wordt in noot 1 ( https://www.heemkunde-archief.nl/_docs/De%20kleine%20Meijereij/1974JG25.PDF#page=32 ) beweerd: "Heer Henrik Hezius is waarschijnlijk de zoon van Adriaan Lamberts van Heze (R.A. 's-Hertogenbosch, Oisterwijk R. 324, 9v) die in 1626 altarist wordt in de oisterwijkse kerk (Ow.R.320,92). Hij bediende ook de udenhoutse kapel en genoot na de munsterse vrede nog inkomsten uit het oisterwijkse
(R.A. sH, gewestelijke rekeningen C.3631,82) ofschoon hij in 1642 reeds vertrokken was (Ow.
R.336,130)."
Het is zeker dat Henrick Hezius, zoon van Adriaan Lamberts van Heze, in de jaren 1620 als priester actief was in Oisterwijk. De identificatie van deze Henrick Hezius met de Gentse kanunnik wordt in het artikel verondersteld maar zeker niet bewezen.
Wellicht al bekend, zo niet, dan heb je hier mogelijk iets aan.

mvg Anton

jan zei op 14 juni 2020 om 14:00 uur

Beste Anton, dank voor je bericht
Henrick Hesius was vanaf 1639 pastoor van Hulst en een jaar later ook nog deken van Hulst, en vanaf 1647 kanunnik in Gent. In bovenstaande hoedanigheid treedt hij wellicht op in combinatie met de broers Jacob en Peter van Dun “binnen de stadt van Hulst”. Hesius was een verlatijnisering van de naam Van Heesch of van Heze, beide zal gebeurd kunnen zijn.
“Onze Henrick Hesius” is via de eerder vermelde akten echter verbonden met de famile van/ tot Heesch, en geen zoon van Adriaan Lamberts van Heze.
Tenminste, zo denk ik erover.
mvg

Max zei op 14 juni 2020 om 14:29 uur

De in vraag 1. genoemde ouders worden in Dietsche Warande jrg. 10 (1874) genoemd als ouders van de in Antwerpen geboren Wilhelmus Hesius. Zie:

https://www.dbnl.org/tekst/_die003187401_01/_die003187401_01_0020.php

Ik vind daar echter geen vermelding van andere familieleden.

Max zei op 15 juni 2020 om 21:15 uur

In het boek "Genealogieën van eenige voorname, aan elkaar verwante Meierijsche geslachten" van A.M.Frenken uit 1918 wordt ook nog Octavio Hesius als kind van het eerder genoemde echtpaar vermeld. Hij was Raad des Konings (B) en auditeur van Oost-Vlaanderen. Maar geen kind Henricus dus.

jan zei op 15 juni 2020 om 23:14 uur

Hallo Max,
Dank voor de vondsten. Stukjes van een puzzel die ik nog niet kan leggen.
Ook in de index van het Bosch protocol vind ik veelal akten van Johannes Hesius of Jan Jansen Hesius als een der regeerders van het dorp van Heesch die geld lenen voor het dorp.
Enige uitzondering is de verkoop van een huisje aan de Hoogstraat te Heesch:
Bosch protocol 1703, fol. 170r, dd 11 maart 1710
koop 480-0-0, 40e penn 12-0-0, 10e verhoging 1-4-0
Johannes Hesius wonend tot Heesch verkoopt huis en hof groot 1,5 lopens gelegen tot Heesch, de erfgenamen Joost Claessen c.s. aan ene zijde, Jan Gijben aan de andere zijde, strekkende van erve van de Armen van Heesch met ene einde tot op de Hooghstraat aldaar met andere einde, zoals hij het verkreeg door de dood van Peter Dircx, zijn neve, aan Frans Claessen tot Heesch wonend (…) dd 11 maart 1710, tekenen Versterre, Ruijsch, Crollius.

Jan Lange zei op 29 juni 2020 om 20:16 uur

Vraag 1 Hendrik Jansen (Hendriks- 1632) geboren ca. 1580, trouwt ca. 1605 Iken Handrick Peters zijn de ouders van de 4 genoemde kids in de aanhef. De in het proefschrift aangehaalde vader Jan Hesius x Helena van Esch klopt m.i. niet.
Vraag 2 wellicht uit de aard van het te verdelen goed (nl. 3 en 2 loten beschikbaar of dat in eerste deling lot 2 reeds overbedeeld is, blijft giswerk)
Vraag 3 Thonis Hendriks Jans van Heesch, overleden ca. 1677, trouwt Erken d.v. Jacob Aerts Roelofs x Aelken. Kids
a. Jacob Thonissen Hendriks x Adriana Gerrits, beiden doopget. in 1677 Heesch bij kind van f.
b. Henrikske trouwt vóór 1677 Hendrik Wouters, ex Oss
c. Jan Thonis Hendriks
d. Mariken trouwt Willem Pauwel Aerts van Kreij
e. Jan Thonis Hendrikcx de Jonge
f. Jenneke Thonissen trouwt Heesch 14.2.1673 Jan Gerarts, get. Judocus Thonissen.
g. Joost Thonis Hesius, overleden voor 6.11.1676 (bij doop Heesch kind Judocus, get Maria wed. Herman Wellens/Antonius Hendriks), trouwt Marij Hermans, onmondig kind in 1677: momboir: Ruth Hermans en Hendrik Roelofs
Vraag 4 ik denk, dat door de broer/oom Hendrik Hesius, die de verlatijnsing Hesius gebruikt de andere familieleden dat ook aangewend hebben. Er lijkt mij geen link tot Heeze, gezien de door Jan gevonden oudere acten in Heesch e.o.
Dan nog deze acte waarbij puzzelt uit eerste bedde: ORA Heesch 20.2.1680 Huijbert van de Poel gehuwd met Catrina Hesius, Johannis Babtista Hesius en Margrita Hesius van de eerste bedde, Jacobus Hesius, Johan Hesius, Willem Pouwelsen van Kreij als man en voogd van Marij Hesius, Hendrick Roeloffs en Rutger Hermens als voogden van het onmondig kind van Joost Hesius en Marij Hermens, dezelfde Johannis Babtista Hesius voor Jan Gerrits gehuwd met Jenneke Hesius, Hendrick Wouters gehuwd met Hendrica Hesius machtigen procureur van de Raden van Vlaanderen om de nalatenschap van Henrikus Hesius, aarsdiaken en kanunnik in Gent af te handelen.

Jan zei op 30 juni 2020 om 16:53 uur

Dank voor het meedenken Jan!
mvg

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: