Frans bij genealogisch onderzoek

In 1811 werd door het Franse bewind bij ons de burgerlijke stand ingevoerd. De akten uit die eerste periode zijn dan ook in het Frans. Hier vind je daarom een lijst van de meest gebruikte Franse termen met hun vertaling.

Gedurende de periode 1792-1805 was in ons land tijdens de Franse overheersing bovendien de zogenoemde Franse Revolutiekalender van kracht. Deze kalender wijkt niet alleen af op het gebied van de namen van de maanden, ook de begindag van de maanden komt niet overeen met de kalender zoals die heden ten dage bij ons in gebruik is. Zo is bijvoorbeeld de eerste dag van de maand Vendémiaire van het jaar I volgens onze kalender 22 september 1792. De maanden van de revolutiekalender beginnen allemaal omstreeks de 20e dag van de maand. Dit kan, afhankelijk van de maand en het jaar variëren tussen de 18e en de 24e. Hieronder vind je eerst tabellen over de Franse tijdrekening in de periode 1792-1805.

Maanden van de revolutiekalender

Januari Louwmaand Pluviôse
Februari Sprokkelmaand Ventôse
Maart Lentemaand Germinal
April Grasmaand Floréal
Mei Bloeimaand Prairial
Juni Zomermaand Messidor
Juli Hooimaand Thermidor
Augustus Oogstmaand Fructidor
September Herfstmaand Vendémiaire
Oktober Wijnmaand Brumaire
November Slachtmaand Frimaire
December Wintermaand

Nivôse

 

Jaren van de revolutiekalender

De jaren lopen van half september (Vendémiaire) tot en met half september van het daaropvolgende jaar.

Jaar I 1792/1793
Jaar II 1793/1794
Jaar III 1794/1795
Jaar IV 1795/1796
Jaar V 1796/1797
Jaar VI 1797/1798
Jaar VII 1798/1799
Jaar VIII 1799/1800
Jaar IX 1800/1801
Jaar X 1801/1802
Jaar XI 1802/1803
Jaar XII 1803/1804
Jaar XIII 1804/1805
Jaar XIV 1805

 
Voor meer uitgebreide informatie, zie het artikel over de Franse republikeinse kalender op Wikipedia.

Veelgebruikte woorden en uitdrukkingen

A accoucheuse vroedvrouw
  acte de décès overlijdensakte
  acte de marriage huwelijksakte
  acte de naissance geboorteakte
  ancien vroeger
  an(née) jaar
  annonce de marriage huwelijksaankondiging
  appellé geheten, genoemd
  approximativement ongeveer
  après na
  aujourd'hui vandaag
  avec met
B bans de mariage huwelijksafkondiging
  baptisé gedoopt
  bâtard(e) bastaard
  beau-fils/belle-fille schoonzoon/-dochter, stiefzoon/-dochter
  beau-frère zwager
C célébration du marriage huwelijks-voltrekking
  célibat ongehuwde staat
  célibataire vrijgezel
  cinq(ième) vijf(de)
  commune gemeente
  confirmé gevormd
  consanguin(e) bloedverwanten van vaderszijde
  conventions matrimoniales huwelijksvoorwaarden
D de uit, van
  décédé(e) overleden(e)
  déclaration de marriage huwelijksaangifte
  délivrance bevalling
  demeurant à wonende te
  demoiselle jonge vrouw, jonge dochter
  departement des Bouches du Rhin provincie aan de monding van de Rijn
  dérivé de afkomstig
  (les) deux beide
  deux(ième) twee(de)
  devant voor
  dix(ième) tien(de)
  dix-neuf(vième) negentien(de)
  dix-sept(ième) zeventien(de)
  du sexe feminin/masculin van het vrouwelijk/mannelijk geslacht
E église kerk
  enfant kind
  enfant illégitime onwettig kind
  environ ongeveer, omstreeks
  époux echtgenoot
  (les) époux echtpaar
  épouse echtgenote
  est comparu is verschenen
  étranger(ère) vreemdeling(e)
F femme echtgenote
  fiancer/fiancé(e)

verloven, verloofde

  fils/fille zoon/dochter
  fils/fille d'un autre lit

stiefzoon/stiefdochter

G garçon jongen
  grand-mère/ grand-père

grootmoeder/grootvader

  grandparents grootouders
H habitant(e) inwoner(ster)
  heure uur
  homme man
  huit(ième)

acht(ste)

I il/elle s'appelle

hij/zij is genoemd/heet

J jeune homme jongeman
  jour dag
  jumeau/jumelle

mannelijke/vrouwelijke tweeling

M maire burgemeester
  mari echtgenoot
  marraine peettante
  le même jour dezelfde dag
  monsieur heer
  mourir doodgaan
N natif/ve de

geboortig zijn uit

  neuf(vième) negen(de)
O officier de l'État civil ambtenaar van de burgerlijke stand
  oncle oom
  la sainte Onction Heilig Oliesel
  onze(ième) elf(de)
P parent(e) bloedverwant
  parents ouders
  parrain peetoom
  père vader
  petit-enfant kleinkind
  premier(ière) eerste
  en présence de in aanwezigheid van
Q quatorze(ième) veertien(de)
  quatre(ième) vier(de)
  quinze(ième) vijftien(de)
S sacrement sacrament
  sage-femme vroedvrouw
  sans sacrament viatique zonder de laatste sacramenten
  sept(ième) zeven(de)
  sexe geslacht
  six(ième) zes(de)
  sœur zuster
T témoin getuige
  treize(ième) dertien(de)
  trente(ième) dertig(ste)
  trois(ième) drie (derde)
U un(e) een
V verso op de achterzijde (van de bladzijde)
  veuve weduwe
  village dorp
  vingt(ième) twintig(ste)
  vrai waarachting