Verhalen over het oude Berghem, een album met oude foto’s, onze fotodoos met raadsels, stuur je eigen verhaal in of geef commentaar op het verhaal van anderen, kom in contact met (andere) kenners van de lokale geschiedenis en ontdek het verleden. Veel plezier!
 |
 |
 |
Dit betreft een verhaal op deze site.
Het gemeentehuis dateert vanaf het jaar 1931.De lindeboom is veel en veel ouder. Mijn vader (1887 - 1976- vertelde mij, dat er vroeger altijd geitenmarkt werd gehouden onder die boom.Hij moest dan, om Berghem te promoten, foto's daarvan maken in opdracht van burgemeester Keijzer, die Berghem met ijzeren hand regeerde.Dat waren foto's nog met een groot statief , een zwarte doek over toestel en fotograaf en negatieven van glasplaten.Dit was in de jaren van de eerste wereldoorlog.1914-1918.
In de tijd, dat er veel berghemse jongens naar Indonesie moesten,werd er regelmatig "Thuisfront"naar hen opgestuurd door meester Gielen met daarin steevast een rubriek "de lindeboom vertelt"door Kees v. Deutekom.
De bakkerij was van Harrie v.Gendt, een van de zeven bakkers, die Berghem toen rijk was.Hij was wel een "luxe"bakker. Naast zijn woning was een cafeee van Jan Loeffen, met in de kermistijd, ernaast een grote danstent.
``Marietje van Zummeren, 26-10-2008, 16:55 uur
Beste redactie,
Op deze locatie heb ik een bar en cafetarie gerund vanaf 1964 tot 1972 voor Hfl. 60,= huur per week (gehuurd van Van Dijk Helmond Frisdranken). Wij zijn er getrouwd en twee kinderen tussen de bedrijven door zijn er geboren. Het cafe-elftal was erg fanatiek in de zomeravondcompetitie. In 1973 is de kroeg afgebrand.
Groeten,
Tony Koning, 26-10-2008, 18:18 uur
Marietje en Tony, dank voor jullie reacties!
Zag dat we abusievelijk de kop 'Zoekplaatje' boven deze oer-Berghemse foto hadden geplaatst. Voor echte Berghemnaars is dit natuurlijk allesbehalve een zoekplaatje.
Henk Buijks (namens BHIC), 27-10-2008, 11:25 uur
Een fraaie foto van de Lindeboom uit Berghem op de driehoek die gevormd werd door de toenmalige Laanderstraat, de Rogstraat en de Spaanderstraat. Deze locatie werd in vroegere tijden door de locale bevolking aangeduid als het ‘Plekske’.
(Voor een betere herkenning: in 1948 werd de Laanderstraat omgedoopt tot Burg. van Erpstraat en de Rogstraat werd Julianastraat).
Hier werd jaarlijks de koolmarkt gehouden, maar ook het kermisgebeuren had hier plaats. Het Onze Lieve Vrouwegilde hield hier haar schuttersfeest met als hoogtepunt de huldiging van de nieuwe gildekoning. Dat feest werd vervolgens uitvoerig beklonken in hun teerzaal, herberg ‘De Keijzer’, op de hoek van de Spaanderstraat. In transacties rond huizen en grond werd deze omgeving aangeduid als “rond de schutsboom”. Die machtige lindeboom zorgde daar, samen met de vele activiteiten, voor een karakteristiek plekje in de dorpssamenleving van toen en zou zeker ook nu niet hebben misstaan.
Vorm
Opvallend was de sterk afgeplatte vorm van de boom. Wellicht is daar een plausibele verklaring voor:
Op 28 april 1803 wordt namelijk door de President-schepen van Berghem, Antonie Bueters, en de schepenen Arien van Steenvelt en Johannes van den Heuvel, een acte opgemaakt. Hierin maken de kinderen Arien en Jochem van Vugt, op uitdrukkelijk verzoek van Willem Wouter van Schaijk, er melding van dat de door hun ouders geplante lindeboom, door Marcellis Cornelis van Vugt op last van of met Francis Snoeks, is “geknood of de top uitgehouwen” en dat zette kwaad bloed.
Johannes van Vugt, gehuwd op 15 mei 1757 met Anna van der Stappen, plantte dus de boom. Hij deed dat als huurder van het huis en land dat in die tijd toebehoorde aan de Weduwe van Overbeek. Volgens de verhuizing waren zij daartoe verplicht.
Uit de acte is op te maken dat de nieuwe lindeboom geplant was ter vervanging van de oude boom die na het rooien deels werd gebruikt “tot timmeratie” van het huis van de Weduwe van Overbeek.
Leeftijd
Deze acte geeft een indicatie dat de in 1970 gerooide lindeboom door Johannes van Vugt rond 1760 moet zijn geplant.
Bewoning
In het huis rechts van het Oude Raadhuis, en dus tegenover de lindeboom, woonde aanvankelijk Marinus Berndsen, een broer van Frans, die we weer kennen van de hoek Pastoor van Teteringstraat.
Marinus had een goedlopende bakkerij die echter in 1910 afbrandde. Het huis werd na enige tijd weer opgebouwd. Daar kwam later Harrie van Gendt, ook als bakker.Harrie van Gendt, geboren 05-06-1905 in Pannerden, kwam rond 1930 naar Berghem.
Zijn buurman was Jan Loeffen. Die runde een café. Heel bekend omdat tijdens de jaarlijkse kermis een grote danstent werd geplaatst achter het café. Sinds 1948 staat die locatie geregistreerd onder Julianastraat 3.
Gerrit Laurenssen, 27-10-2008, 14:15 uur
Gerrit, we hebben blijkbaar doel getroffen met de publicatie van deze foto. Bedankt voor je uitgebreide reactie!
Nu is een linde in een Brabants dorp niet zomaar een boom, en zeker niet een linde van een dergelijk formaat. Jammer dat hij in 1970 is gerooid. Is er toen nog sprake geweest van activiteiten om de boom te sparen?
Henk Buijks, namens BHIC, 28-10-2008, 08:56 uur
Ik ken deze situatie nog goed: in 1957 was ik wachtmeester bij de Rijkspolitie, groep Berghem, en ons 'bureau' bevond zich in het gemeentehuis, achter de drie onderste ramen, waar je op de foto recht tegenaan kijkt. In de nachtdienst, en zeker in de winter, hebben we ons menigmaal opgewarmd in de bakkerij van Van Gendt. Eind 1959 kregen we een "echt" politiebureau. We waren toen met vier man: adjudant, opperwachtmeester en twee wachtmeesters. Die laatsten patrouilleerden (per fiets en zonder portofoon oid, laat staan mobiele telefoon) door het dorp. De groep Berghem omvatte toen ook Megen en Lith, dus dat was een flink gebied.
J. van den Berg, Berghem, 28-10-2008, 09:02 uur
Henk Buyks: Jij wilde nog weten of er pogingen waren gedaan in 1970 om de lindeboom te sparen. Ben ervan overtuigd dat de Berghemnaren trots waren op hun boom. Daar moest iederen van af blijven en dat deed men later ook. Maar hij was al heel lang zo rot als een mispel. Vele pogingen met ijzeren banden en spijlen hielpen ook niet meer. Geen boomchirurg die daar nog heil in zag. De eens zo fraaie boom leverde gevaar op door afbrokkelende delen. De gemeenteraad had geen andere keus. En... ditmaal was iedereen eenzelfde mening toegedaan. Maar men heeft er nu drie bomen voor terug, met een kunstwerk.
Met vriendelijke groet, Gerrit
Gerrit Laurenssen, 29-10-2008, 16:20 uur
Mijn moeder Marie van der Heijden-van Hintum herkende de bakkerij ook.
En dat Harrie van Gendt een echte dorpsbakker was blijkt wel uit het verhaal van mijn moeder.
Toen zij trouwde op 27 juni 1946 was de suiker nog op de bon. Harrie leverde toch gebak voor het feest en dat alles gratis!
Ruud van der Heijden
Ruud van der Heijden, 08-11-2008, 14:07 uur
Wij zijn in 1953 in Berghem komen wonen omdat mijn vader al iets eerder was benoemd tot adjudant van de rijkspolitie aldaar( dus de commandant van de eerder genoemde J. v.d. Berg). Ik weet me als kind nog te herinneren dat ik, wanneer er een arrestant in de cel zat in het oude gemeentehuis, s'middags met een pan eten naar het politiebureau moest om eten naar de arrestant te brengen. Mijn moeder kookte dan in opdracht van mijn vader gewoon wat meer dan voor ons gezin van 10 personen nodig was.
Nardus de Luuk, een bekende zwerver in die tijd, liet zich als het s'winters erg koud was, oppakken als vagebond en vertoefde dan op het bureau in de cel, wetende dat het daar niet vroor en dat zijn kostje, zoals hierboven omschreven, voorlopig gekocht was. Omdat mijn jongste broer en ik destijds bevriend waren met Harrie van Gendt, de jongste zoon van bakker van Gendt, herinner ik me nog dat we in de bakkerij regelmatig krentjes en rozijnen pikten, hm wat een tractatie! Tijdens de kermis gingen wij met vriendjes en vriendinnetjes overdag natuurlijk ook naar de danstent bij Jan de Loef, wat bij mijn vader zeker in het verkeerde keelsgat zou zijn geschoten. Bij tentcontrole door de rijkspolitie dook ik dan ook regelmatig onder de tafel. Mijn vader heeft het toen gelukkig nooit ontdekt, anders zou er een windje gewaaid hebben!
Kees van der Hoeven, 22-11-2008, 12:06 uur
Onze oudste dochter, wonende in Eindhoven, kwam trots met dit zoekplaatje, ze denkt uit het Eindhovens Dagblad. "Kennen jullie dit?" Jawel, en het roept prettige herinneringen op!
Ik werd geboren in de Waterstraat in mei 1940 en was het eerste "oorlogskindje" in Berghem. Het was ver lopen om bij school en kerk te komen. Later hadden we in ons gezin een paar fietsen; er gingen 2, en vaak 3 kinderen op 1 fiets.
De meisjesschool stond bij de kerk, maar in de winter fietsten we niet over "het Veld", de molenweg, want het was daar erg donker en er stonden maar een paar huizen.
Tegenover het gemeentehuis, onder de Lindeboom, woonde het gezin van Gijs van Schaijk. De 2 dochters waren onze leeftijdgenoten, en we gingen er vaak heen om te spelen, of, in de winter, om warm te worden en wat lekkers te krijgen.
In 1965 zijn we getrouwd in het mooie gemeentehuis van de foto. We gingen in Amerika wonen. Toen we in de zeventiger jaren terugkwamen was de Lindeboom weg! Onze conclusie was: jammer, Berghem zal nooit meer hetzelfde zijn. Wat jaren later vernamen we dat ook het gemeentehuis zijn functie verloren heeft, maar gelukkig staat dat er nog wel!
Anny van de Goor-van den Heuvel, 15-12-2008, 14:25 uur
Prachtige verhalen om te lezen.
In het schooljaar 1969 - 1970 huisde er onder in het gemeentehuis in ieder geval een kleuterklas waar ik leidster was, daar geplaatst vanwege ruimtegebrek in de eigenlijke kleuterschool welke gehuisvest was aan de Molenweg.
Mogelijk dat de dépendance later daar nog voortgezet werd, dat is mij onbekend.
Riki van der Heijden, 17-01-2010, 00:46 uur
Heb je toevallig nog foto's van de tijd dat je met je kleuters in het gemeentehuis zat, Riki?
Henk Buijks, namens BHIC, 18-01-2010, 11:13 uur
|
|
|
Geschiedenis | Chat is online op: Maandag t/m vrijdag 19.00 - 22.00 uur |
