Hartelijk welkom op het forum van de stamboomonderzoekers (de genealogen) bij het BHIC. Ben je vastgelopen in je onderzoek? Heb je vragen? Onder al je collega-onderzoekers is er vast wel iemand die antwoord of raad weet. Heb je goede tips voor anderen, heb je antwoorden op gestelde vragen? Gebruik dit forum om je kennis met anderen te delen.
 |
 |
In een schepen akte zie ik staan:
"Aelbert en Lambert hebben in een erfmangelinge overgegeven aan HEYLKE LAMBERTS THIJS dochter u.s. de helft van een akker~"
a) Wat betekent Erfmangelinge?
b) Heylke dochter u.s.. Waarvoor staan de letters u.s.?
Alex van de Voort, 11-06-12, 15:43
Nee Alex. [In hedendaags metaforische spraakgebruik zou je dat wel denken ' op de tocht ('reis') naar een eventueel volgend leven ' :)]
Tocht = Vruchtgebruik.
Tochtrecht was het recht van vruchtgebruik, bijv. het bewonen van een huis, gebruik van landerijen, of recht op inkomsten (cijns).
Lijftocht = levenslang vruchtgebruik bijv. door weduwen of weduwnaars.
Soms zie je dan dat er afstand gedaan werd van dat tochtrecht bijv. ten behoeve van de kinderen of kleinkinderen.
In het geval waarmee jij bezig bent lees ik dat de vader [Alardt Keris] en zijn zoon [Lambert] en (indirect) de kinderen van zijn dochter Lyske dat stuk akkerland verkopen. Ze hadden allemaal 'recht' op dit land anders hoefde Alardt toch geen consent te zoeken: De weduwnaar Alardt via het tochtrecht(echtgenote dus al overleden) en de zoon en kleinkinderen via hun overleden moeder resp. grootmoeder (echtgenote van Alardt).
Het kan nog zijn dat er een termijn was aan dat tochtrecht hier? Dat het aflopende was?
Mogelijk hebben anderen een betere verklaring voor ' zijn tocht afgaande'?
3826-386 ALARDT KERIS, zijn tocht afgaande, heeft met consent van zijn zoon LAMBERT, mede voor JAN CLAESSEN en LIJNEKE CLAESSEN, verwekt door CLAES HENRICX, verwekt bij LIJSKE dv voors. Alardt, hebben vercocht aan JACOP GOERT BECX de helft van een akkerland te Mierlo opt Hout, neven erf. Gerit Aerts en Dominicus de Smith en de gemeynstraet. Get.: WF/PL 27 aug.
Helena, 16-06-2012, 00:31 uur
Helena, "zijn tocht afgaande" (schepenbank helmond 3826-386). Wat betekend dat? Als ik gok "op zijn sterfbed".
Alex, 15-06-2012, 22:36 uur
Helmond kende ook een rederijkerskamer (De Vlasbloem). En er zullen ook wel muzikanten geweest zijn; er werden ook mysteriespelen opgevoerd.
Mogelijk duidt 'artist' toch nog meer op 'kunsten', naast het feit dat ze ook 'meester' waren (in een ambachtsgilde?).
Helena, 14-06-2012, 11:59 uur
Als ik moet gokken, Schoenmaker. Want zijn neefje (zoon van zijn Broer Aelbert), d'n Keris Aelberts was Meester Schoenmaker. Tot aan de dag van vandaag is in diverse familietakken altijd een (meester) schoenmaker voorgekomen.
Alex, 14-06-2012, 11:23 uur
zou het ook nog schilder kunnen zijn?[rembrandtje bij je voorouders? :) ).
Zag de opmerking nl ook staan bij iemand die als priester, meester en artist werd genoteerd.
Helena, 14-06-2012, 09:28 uur
Helena,
Geweldige info, artisan. Ik had er nog nooit van gehoord.
Ik ben best veel wijzer geworden van alle Schepenakten-Helmond. Jammer dat (transcripties van) de Schepenakten (RA) van Someren niet digitaal beschikbaar zijn. Daar zal voor onze stamboom enorm veel extra info naar boven komen.
Alex, 14-06-2012, 08:49 uur
Heb dat eens bekeken en zie dat dit een enkele keer meer voor komt rond die jaren in de Schepenakten van Helmond, ook bij andere namen.
Mogelijk was met het woord ‘artist’ (indien zo geschreven?) zoiets als artisan [handwerksman] bedoeld?
Heb me er niet eerder in verdiept, maar vermoed dat het te maken kan hebben met de ambachtsgilden?
Zeker ook omdat er bij die namen elke keer ook nog ‘meester’ bij staat en we dus te maken hebben met personen die behoorden tot de ambachtsgilden.
Mogelijk een term die rond 16de eeuw gebruikt werd door de schepenen om nog meer onderscheid aan te duiden?
Misschien hebben anderen hier een beter idee over en kunnen precies vertellen wat bedoeld zal zijn.
Men had in Helmond vanaf 1600 tot aan de (opheffing hiervan in 1798 in de) Franse tijd 6 ambachtsgilden [ daarvóór zelfs 7 gilden met de Bont- en Pelsmakers apart ondergebracht nog)):
1. Teullieden (landbouwers)
2. Laagambacht (waaronder bakkers, vleeshouwers, kooplieden, winkeliers, kramers, herbergiers, brouwers, koperslagers, tingieters, smeden, ketelboeters, geneesheren, metselaars enz enz.)
3. Timmerlieden (waaronder ook o.a. schrijnwerkers, kuipers, wieldraaiers, wagenmakers etc. en vanaf eind 17de eeuw ook de metselaars)
4. Drapeniers en kleermakers (waaronder hoedenmakers en lakenverkopers)
5. Schoenmakers (waaronder ook leerlooiers, velbereiders enz)
6. Wevers
In de verschillende ambachten onderscheidde men meesters, knechts en leerlingen.
Het ambacht der teullieden nam in Helmond min of meer de voornaamste plaats in.
Helena, 13-06-2012, 23:46 uur
Helena,
Dat met c.s. is daarmee duidelijk. Enorm bedankt.
obv 223 en 224. En dan met name 224, denk ik inderdaad dat Heylke de dochter is van Lambert. Moet ik alleen nog verklaring zoeken van naamdeel Thijs. Mogelijk naam 1e echtgenoot.
Andere vraag: Lambert / Lambrecht wordt in Schepenbank Helmond (3801-598)aangehaald als "artist". Er zijn er veel meer aangegeven als "artist". Bedoelen ze rond 1600 met Artist hetzelfde als wat wij met Artiest aangeven. Of heeft dat in die tijd een andere strekking?
alex, 13-06-2012, 09:13 uur
Gezien dat uittreksels Schepenbank Helmond waar jij naar vraagt in de index nr. 3826-224 is...mogelijk dat je dat *u.s.* moet zien dan in verband met de akte 3826-223 waarin HEYLKEN LAMBERTS THIJS dochter, wed. van HENRICK BERTHENS werd genoteerd.
[Ze zullen wel geindexeerd zijn op volgorde zoals ze in schepenregister staan genoteerd, neem ik aan.]
Zoals ook in akte nr. 3826-225 staat: Lambert en zijn vader AELBERT en in 3826-226 alleen staat: LAMBERT en AELBERT u.s.
Daaruit concluderende dat Lambert en Aelbert in de voorafgaande aktes (of bij aanhef in de aktes zelf) al volledig genoemd werden.
Helena, 12-06-2012, 22:27 uur
Alex, - uit dit uittreksel alleen lees ik dat het u.s. slaat op wat al eerder in de akte genoteerd zal zijn en om herhaling te vermijden dan met u.s. is aangeduid. Zie bijv. ook de u.s. bij 'get. en datum u.s. ' de datum zal al eerder in de akte of in de voorafgaande akte genoemd zijn.
Heylke was wel de dochter van Lambert, maar of deze dan oo dezelfde persoon was als de Lambert Aelbert (Keris)dat zou ik met dit alleen niet met 100% zekerheid durven zeggen. Probeer de akte zelf in te zien. En meerdere aktes.
Dit zullen gerelateerde inschrijvingen geweest:
3826-223 HEYLKEN LAMBERTS THIJS dochter, wed. van HENRICK BERTHENS, en ook present PAUWELS HENRICX en PEETER GOERT BECX als m/m van AELKEN, en zij ook voor HENRICXKE HENRICK BERTHENS, heeft in erfmangelinge overgegeven aan LAMBERT AELBERTS, tegen een stuk land te Mierlo opt Hout, een huis met toebehoren te Someren opte 'Hoysie', neven erf. der erfg. Henrick Lambert Berthens en de gemeynt en voorts op erf. jonker Gerart van Eyck. Nog een stuk land neven erf. der erfg. Henrick Lambert Berthens, erf. Jan Baccarmans. Nog een stuk land neven erf. der erfg. voors. tot op erf. Peeter Heesmans. Nog een stuk land genaamd den Voegelbraecke, neven erf. der erfg. Henrick Lambert Berthens en erf. der erfg. Bruysten v.d. Zeyelberch en van erf. Nicolaes van Oetlaer tot op erf. der erfg. Henrick Lamberts. Nog 5 lopens land neven erf. der erfg. voors. en erf. Dries van Ruth en van erf. Bruysten voors. Nog een stuk weiveld neven de gemeyn Aa en erf. der erfg. Henrick Lambert Berthens voors. en voorts op erf. Nicolaes van Oetelaer. Nog een beemd neven de gemeyn Aa en erf. Nicolaes van Oetelaer en voorts op erf. der erfg. Henrick Lambert Berthens. Dit alles geÙrfdeeld voor de schepenen van Someren op 5 feb. 1585. Last: aan het klooster van Achelen 13 vaten rogge, de helft v.e. rente van 3 gl./10 st. te Den Bosch te betalen, van 20 st. a/d kerk van Helmond, van 19 vaten rogge aan de dochter van Anneke Meusen, verder dorpscommer en grondcijns. Get.: WF/BH 12 nov. 1619
3826-225 LAMBERT en zijn vader AELBERT u.s. (vader woont in Someren) hebben geloeft aan HEYLKEN u.s. over twee jaar 200 gl. te betalen. Get. + datum u.s.
3826-226 LAMBERT en AELBERT u.s. geloeven te betalen aan HEYLKEN u.s., over 6 jaar, de somma van 700 gl., + elk jaar 40 gl./15 st. rente. Dit i.v.m. de voors. erfmangelinge (zie no. 223/224). Get. + datum u.s. In de marge: betalingen in aug. 1622, juni 1629 en dec. 1647
Wanneer je op de namen klikt dan zie je meer, maar dat zul je al wel weten.
Aelberts, Lambert
Voornaam: Lambert
Achternaam: Aelberts
Datum: 1619/1621
Opmerking: zoon woont in Lierop, vader te Someren
Thijs, Heijlke Lambert
Voornaam: Heijlke Lambert
Achternaam: Thijs
Datum: 1619/1621
Opmerking: wv Henrick Berthens
Helena, 12-06-2012, 22:19 uur
Alex,
denk dat Heylke een dochter is van Lambert Aelberts, dus een kleindochter van Aelbert Keris.
Dat u.s. slaat toch niet op een vorige inschrijving, zodat Heijlke een dochter is van een heel andere Lambert?
Norah, 12-06-2012, 22:01 uur
Helena,
Ja dat is de tekst. Er is inderdaad ook een Thijs in het spel, er wordt met meneer Thijs getrouwd.
Lambert is 1 van de zonen van Aelbert Keris (van de Voort). Ik zit nu met de u.s. in deze zin. Kun jij dat dan interpreteren. Heylke Lamberts Thijs dochter u.s.. Bedoelen ze dan "dochter als boven". Dus dochter van ???? Is ze een dochter van Aelbert of een dochter van Lambert??
Alex, 12-06-2012, 09:00 uur
En ja, een erfmangeling is zoals Norah al aangaf: verruiling [van vaste goederen]
De gok of in deze Heylke soms de dochter van deze Lambertus was zul je moeten zien te bewijzen. Ze was in ieder geval de dochter van een Lambert Thijs terwijl de ander partij waarschijnlijk een Lambert *Aelberts* geweest zal zijn?
Zie: AELBERT KERIS en LAMBERT AELBERTS, wonende te Lierop, hebben in een erfmangelinge overgegeven aan HEYLKE LAMBERTS THIJS dochter u.s. de helft van een akker te Mierlo opt Hout, neven erf. Gerardt Eerkens en erf. Jan Willems Scuybelen en van erf. Dierick Becx tot op de gemeynstraet. Get. + datum u.s.
Helena, 12-06-2012, 00:01 uur
u.s. = ut supra [ als boven]
u.s. = ut semper [ als steeds]
Helena, 11-06-2012, 23:53 uur
Zelf had ik het idee (maar dan als gok).
Erfmangeling= Erfenis-beheer. Zodat er zou kunnen staan; Aelbert en Lambert hebben hun erfenisdeel overgegeven om te beheren aan Heylke, de helft van een akker. Zodat Heylke dan de hele akker doet beheren/bemesten, en een pacht/vergoeding/rente geeft aan A & L. Maar dat is een redelijke gok.
U.S. Ik zie de afkorting u.s. best vaak staan. Zou dat niet kunnen betekenen "de laatst genoemde". Zodat in deze tekst Heylke de dochter is van Lambertus. Wederom een gok.
Ik heb de hoop dat iemand dit kan bevestigen.
Alex, 11-06-2012, 23:19 uur
Staat er soms een onduidelijke c.s.?
cum suis , cum sociis = met de zijnen, met zijn deelgenoten.
Helena, 11-06-2012, 22:23 uur
Akte van erfmangeling is een vorm van ruilhandel. Dus b.v. het ene stuk land van de een tegen het ander stuk land van de tegenpartij.
Norah, 11-06-2012, 17:24 uur
|
|
Stamboom | Chat is online op: Maandag t/m vrijdag 19.00 - 22.00 uur |
