skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Astrid de Beer
Astrid de Beer RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Astrid de Beer
Astrid de Beer RA Tilburg

Als de rogge twee kontjes hoog is

Augustus werd de Oogstmaand genoemd. Jonge paartjes hadden er naar uit gekeken wanneer het graan twee kontjes hoog was (daar bestaat zelfs een songtekst over). Maar het was altijd: vóór de donker thuis! De geur tijdens de bloei en nu het landschap met het golvende graan en de wind, was als de golvende zee.

Nu zijn de akkers oerwouden van maïs en dat heb ik de afgelopen dagen gemerkt: tientallen kilometers moest ik afleggen voor enkele korenaren, die nodig waren voor het maken van een kroedwusj.

Thuis uit de nachtdienst bij Philips vond ik het zonde om in bed te stappen en ging er op uit om de - toen normale - plaatjes vast te leggen. Nu precies vijftig jaar geleden maakte ik foto’s van Hein van Duinhoven met zijn vrouw, bruin gebrand door de zon, op Buurtschap Kooldert handmatig bezig met de oogst.

‘s Avonds kwamen de zoons thuis en zij spanden het paard in. Het koren en vooral de rogge was veel hoger, vooral dat groeide op de zandgrond. Het stro werd gebruikt bij het dakdekken, maar ook de Strohulzenfabriek in Uden had belangstelling. De boer teelde rogge, haver en tarwe.

Thuis hadden we meestal een perceel met koren en lieten het door een boer maaien. Het koren was voor het roggebrood en voor het varken. Het stro werd gebruikt voor in de geiten- en varkensstal en het was nodig bij het afdekken van de buiten opgeslagen aardappels. De gedorste rogge werd later op de zoldervloer uitgespreid om te drogen.

In de oogsttijd werden we als kind op het korenveld ingezet, bij het binden van de gârven, voorzien van een wis. We waren gekleed in een korte broek. Het harde roggestro kraste flink op je huid, het haverstro was veel zachter.

Bij de oogst achter het Retraitehuis, bracht Moeke ‘s middags op de fiets boterhammen met drinken, in het grijze emaille kènneke, nadien gezeten tussen de schoven, gelijk het schilderij van Julien Dupré. 

Roggestro werd in verband met de lengte daarom voorzien van twee wissen. Daarna werden de gârven voor het drogen met 4 tot 6 bij elkaar gezet. Die vormden dan een gaast, die werd ook voorzien van een wis. Bij regenweer schuilden we onder zo’n opgezette gaast

Was de oogst droog, dan werd het op de wagen geladen om in de buurt van het korenveld een mijt op te richten, het dak of pet genoemd, werd soms verzwaard met een karrenreep.

Daarna was het: “arenlezen”: de op het korenveld nog aanwezige halmen/aren oprapen en staken die in de aanwezige gârven. De Franse schilder Jean Francois Millet heeft de arenleessters op doek vereeuwigd.

Mijn broer ontdekte dat, wanneer we tarwe fijn kauwden en aanvulden met een pepermuntje, we kauwgom hadden, nu wist ik wat kauwgom was! Voor surrogaatkoffie brandde Moeke in de oorlog rogge in de koekenpan op de kolenkachel.

Was het korenveld leeg, dan was er voldoende plaats om de vlieger op te laten.

Reacties (8)

Willie zei op 8 augustus 2013 om 13:17
Wat leuk dat je als lezer van het ene naar het ander kan gaan.
Zo krijgt een mooi verhaal nog meer inhoud.
Rini de Groot. zei op 12 augustus 2014 om 21:06
Over Aren lezen gesproken:
Ik schaam mij jaarlijks wanneer ik de Oogstdagen in de regio bezoek.
Aan de hoeveel aren die na het maaien en na het dorsen het graan dat op de akker achter blijft.
Afgelopen zondag zag ik een van strobalen gemaakte ‘zandbak’ gevuld met graan.
Rini de Groot zei op 17 augustus 2015 om 21:07
Zaterdagmorgen 15 augustus werden door vrijwilligers en IVN Meerssen, 700 Kruidenboeketten, de Kroedwusj genoemd, gemaakt .
s,Avonds tijdens de avondviering gezegend en na afloop aan de gelovigen uit gedeeld, ieder jaar groeit het aantal te maken boeketten.
Een mooie voortzetting van een oud gebruik.
rini de Groot. zei op 21 juli 2019 om 18:57
Het genoemde Kruidenboeket bestaat uit onwerende en geneeskrachtige kruiden waaronder Bijvoet. Dit geneeskrachtig kruid werd door de Romeinen gebruikt in hun sandalen ter voorkoming van blaren.
En lees nu: Komende week hooikoortsklachten door de bloeiende Bijvoet in combinatie met de hitte, misschien was vroeger Hooikoorts onbekend.
Maurice zei op 21 juli 2019 om 19:50
Ik ken de traditie persoonlijk niet, maar nu dat de sacramentsprocessie (bronk) voorbij is, heb ik ze wel weer vaker gezien. Hoewel mijn overburen wel een boeketje aan hun vlag hangen, geloof ik niet dat dit typisch kroetwusj is, omdat er ook roodgekleurde bloemen tussen zitten.

Er zijn verschillen per regio maar een boeket zou uit het volgende bestaan:
- twee graansoorten (tarwe en rogge)
- twee geneeskrachtige kruiden (boerenwormkruid en duizendblad)
- onweerwerende kruiden (koninginnekruid, bijvoet, walnotenblad).

Zelf hebben we nooit zoiets opgehangen, maar dit jaar kwam de lokale club, die het bloementapijt maakt, aanzetten met een verrassing: een bloemstukje gemaakt van de bloemen van het tapijt. Dat is ook gezegend tijdens de processie ....
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 22 juli 2019 om 15:09
Een mooie traditie zeker! Dankoffers voor aan de deur met kruiden die ziektes tegengaan. Het zou toch jammer zijn als dit soort tradities zouden komen te vervallen.
Rini. zei op 22 juli 2019 om 20:40
Maurice, ik merk aan de tekst dat je een Limburger bent.
Enkele jaren geleden heb ik de 5 uur durende Bronk in Gronsveld meegelopen en genoten van de wierookgeur, later ook in Eijsden waarbij 22 wierookvaten werden gevoed van een grote schaal gevuld met kooltjes en wierookkorrels. Vele jaren heb ik me op 15 augustus verplaatst naar Meersen voor het maken van honderden bloemboeketten, de Kroedwisj. Jaarlijks gemaakt zoals jou recept, verzorgd door het plaatselijk IVN, s,avonds in de kerk gezegend en aan de kerkgangers uitgedeeld.
Rini de Groot. zei op 12 september 2021 om 23:25
Nagekomen van: Jos Wilmots.
De Druivelaar Belgische dagkalender, vermelde begin augustusmaand.
Een week geleden bood een korenveld nog gul gastvrijheid aan
verliefde koppels. Nu zijn die hopeloos teleurgesteld bij de gemaaide
aanblik van de stoppels.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!