skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg

Balboekjes als papieren voorloper van Tinder

Het zijn vaak net kunstwerkjes, door fraai getekende dansparen of illustraties van complete feestzalen. Maar de functie van een balboekje is uitermate pragmatisch: jongen zoekt meisje - om mee te dansen. Tinder uit de negentiende eeuw.


Balboekje uit het archief van de familie De Jonge van Zwijnsbergen (T 319, inv 972)

Groot zijn ze niet, deze balboekjes van ongeveer vijf bij tien centimeter. Aan de binnenkant een overzicht van de verschillende dansen, en de namen van de danspartners. Want iemand zo maar ten dans vragen is in de negentiende en begin twintigste eeuw ondenkbaar. Bij officiële feesten en andere gelegenheden is dat aan strenge regels gebonden. De man moet zich - via de chaperonne van de dame - melden als potentiële danspartner.


de kluwen potloodjes aan de boekjes

Pas als hij op haar voorspraak toestemming krijgt, mag hij in zijn balboekje de naam van de dame achter een bepaalde dans schrijven. Met een klein potloodje dat aan een koordje aan het boekje vastzit, noteert de jongeman zijn naam achter de bedoelde dans: van Polonaise Wals, Quadrille des Lanciers tot Academie Wals. In deze tijd zouden ze waarschijnlijk allebei naar rechts hebben geswiped op een datingsapp: It’s a match!

Populaire dames

Populaire dames hebben al snel een ingevuld balboekje dus het is een kwestie van snel handelen. En iedere dansavond vraagt weer om een nieuw boekje. In de loop van de 20ste eeuw verandert het uitgaansleven en de etiquette erom heen.


Fragment uit Boxmeers Weekblad 1930

Dansavonden blijven populair en worden toegankelijk voor grotere groepen in de samenleving. De balboekjes van de hogere kringen verdwijnen in gebruik maar blijven bewaard in onze archieven. We treffen de balboekjes aan in de archieven van De Jonge van Zwijnsbergen (T 319 - inv 972), het adellijke geslacht dat onder meer woonde op het landgoed Mariënhof te Helvoirt.

Reacties (6)

Anny Pennings-Cornelissen zei op 2 november 2021 om 14:24
Schitterend verhaal maar dat fenomeen heb ik niet gekend. In mijn tienerjaren (jaren 60) hoopte je, op dansavonden, dat de jongen die jij (vanaf een afstand) leuk vond, jouw kwam vragen. Gelukkig was er al enige emancipatie want er kwam minimaal één keer per avond een "damesdans" d.w.z. de meisjes mochten de jongens vragen. Om niet al te gretig te lijken, durfde je niet direct heel snel op je doel af te schieten en hoopte je vurig dat een ander meisje je niet te snel af was. Als jouw favoriet jou ná de damesdans uit zichzelf nog eens kwam vragen, was je avond meer dan geslaagd en met een beetje geluk maakte je dan een afspraak voor het weekend erna. Soms viel ie toch tegen en was het snel bekeken en zag je verdere afspraken af. Op naar de volgende dansavond! :-)
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 2 november 2021 om 17:11
Haha, veel dank voor je reactie, Anny, ik zie zo voor me hoe dat moet zijn gegaan. Hoe spannend dat ook moet zijn geweest (zou hij wel/zou hij niet...) Maar ook het jeugdige gemak waarmee naar een volgende dansavond werd uitgekeken; er spreekt een sprankelende onbezorgdheid uit. Heel leuk om te lezen :)
Anny Pennings-Cornelissen zei op 4 november 2021 om 11:12
Ja Marilou, gelukkig waren we toen nog onbevangen! De prins op het witte paard zou je heus wel eens tegen het lijf lopen. Maar ook liefdesverdriet gehad als HIJ het uitmaakte en je dat niet verwachtte. Maar zoals gezegd, vol goede moed toch naar de volgende dansavond want misschien.......
En jawel, het is goed gekomen. :-) Al meer dan 50 jaar gelukkig met de man die ik trof op zo'n dansavond.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 4 november 2021 om 20:22
Wat leuk om te horen! En dan vraag ik me natuurlijk af... wagen jullie af en toe nog eens een dansje?
Anny Pennings-Cornelissen zei op 9 november 2021 om 10:12
Om eerlijk te zijn.......slechts heel af en toe. Op feesten waar nog "echt" gedanst kan worden, doe ik het heel graag en ik kan mijn man nog wel overhalen om zijn lievelingsdans, de tango, met mij te dansen. Verder trekt hij er niet zo hard aan :-( en als ik dan zeg: vroeger ging je elk weekend twee avonden dansen, antwoordt hij (ook een beetje sarcastisch): dat moest je wel om aan een "meid"(vriendin zeggen we nu) te komen. :-):-). Hij kan tenslotte heel goed dansen, dat zeggen al onze vriendinnen, waar hij op gezamenlijke feesten wel eens mee danste. Hij is heel goed qua ritme (muzikant hè !). Oef, wel heel intieme info :-):-):-):-)
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 november 2021 om 14:37
Hahaha, precies genoeg informatie, Anny, om een goed beeld te krijgen :D

Heel leuk dat je dat hier met ons deelt, en ik denk dat veel mannen én vrouwen zich hierin herkennen hoor ;)

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!