skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic

Van jointje tot directeur: René Bastiaanse over zijn Citadel

Als kind wilde hij huisarts worden. Niet gedreven door medische interesse, maar omdat hij dan overal legitiem kon binnenstappen. “Uit pure nieuwsgierigheid, kijken hoe mensen wonen. Je kortstondig verplaatsen in het leven van een ander.” Maar de stethoscoop legt het al snel af tegen een paar wandelschoenen en een niet te stillen honger naar verhalen en geschiedenis. “Het gaat om de beleving. Bij alles wat je doet.”


René Bastiaanse - met sigaret voor alle duidelijkheid - voor de Citadel (foto's: Suus Heersema)

Op het moment dat het gesprek plaatsheeft, zorgt het coronavirus voor grote onrust. Het zet de plannen voor het naderende afscheid van de directeur van het BHIC op losse schroeven. “Dat vind ik drie seconden heel vervelend, en dan zie ik die chaos blijmoedig tegemoet. Die ontregeling, die moet je ook op waarde kunnen schatten.”

Het past ook wel bij hem, vindt hij zelf, die onverwachte en niet te sturen wending. “Bovendien vind ik het een buitengewoon geruststellende gedachte, het leert je weer hoe nietig je bent. Het heeft bijna iets symbolisch, zo’n reutelend eind, bijna als een nachtkaars uitgaan.” Innemende glimlach om de lippen, de grijze haren verward, zijn handen druk gebarend; het is Bastiaanse ten voeten uit. Het einde van de ene anekdote kondigt enkel het begin van een nieuwe aan; verhalen worden moeiteloos aan elkaar geknoopt.

Warm gevoel

“Ik kom uit Utrecht, maar van binnen ben ik Brabander. Niet dat ik voorop loop in de polonaise met carnaval, maar dat warme gevoel, het idee dat je een groep nodig hebt om verder te komen, dat spreekt mij enorm aan. Gemoedelijk, gezellig en gastvrij, dat geldt voor al onze provincies. Maar in Brabant verheffen we dat tot norm. Ik waardeer dat, en floreer er zelf ook bij. Het gevoel van: hé jij bent er ook, en dat is goed.”

Wonen en werken in monumenten lopen als een constante factor door het leven van Bastiaanse. Als kind woonde hij in de Utrechtse binnenstad, nu al jaren in een pand uit 1619. Hij werkte bij de Nieuwe Kerk van Amsterdam, het Markiezenhof in Bergen op Zoom en de laatste twee decennia in de Bossche Citadel. “Altijd historie in mijn buurt, ja. Maar die gebouwen, dat zijn dan wel allemaal monumenten maar in feite niet veel meer dan kunstig op elkaar gestapelde stenen. Het gaat om de beleving en het verhaal erachter.”

Met bijna 400 jaar geschiedenis heeft de Citadel verhalen te over. “Maar alle littekens van de tijd – die een gebouw zijn charme geven - zijn aan de buitenkant weggepoetst. Het is een strak, afstotend gebouw. Dan ook nog water erom heen, slagboom, hek. Alles schreeuwt: verboden terrein voor gewone mensen! Dat paste - toen ik hier kwam in 2002 - prima bij de toenmalige invulling van een archief. Belangrijk was dat het papier voor de eeuwigheid bewaard moest worden, en dan is de mens een bedreigende factor.”

Initiatieritueel

“Voordat je in dit heiligdom mocht binnentreden, volgde een initiatieritueel. Ook als je alleen een kopietje wilde hebben, werd je eerst geregistreerd, ontdaan van je jas, ontdaan van contact met de buitenwereld want je gsm moest uit, alsof je een indringer was die onschadelijk moest worden gemaakt.”

“Let wel, niemand hier was onvriendelijk. Je werd keurig netjes te woord gestaan. Het heeft me een jaar gekost om te zien dat die protocollaire werkwijze een vorm van professionalisme was. Vanuit die tijd gezien was het heel logisch dat er zo werd gewerkt.” Mag de buitenkant van de Citadel Bastiaanse afgrijzen inboezemen, zo aangenaam verrast werd hij toen de voormalige dwangburcht destijds binnenstapte. “Die architect die dat heeft gedaan, die heeft het begrepen. Veel hout, natuurlijk materiaal, zacht, vriendelijk. Alles ventileert een welkom gevoel. Toen ik net begon, heb ik alles wat een deur had opengetrokken. Kijken wat er in die ruimte gebeurde, wat er stond, de geur opsnuiven. Ik heb een slecht ruimtelijk inzicht dus ik heb lang over die ronde gedaan", gevolgd door een brede lach.

Vanuit zijn werkkamer kijkt Bastiaanse uit op de Sortiebrug die sinds enkele jaren in gebruik is, en een nieuwe toegang tot de Citadel biedt. “Ik zie opgelucht toe hoe aan de beslotenheid van dit terrein wordt geknabbeld. Zo’n bruggetje is een prima opening, en met de plannen die er liggen voor de ontwikkeling van de Zuid-Willemsvaart zal die toegankelijkheid alleen maar toenemen. Godzijdank.”

“Of het de eerste keer was dat ik in 2002 in de Citadel kwam? Ja, dat denk ik wel”, zegt hij peinzend. “Hoewel, nee! Ik kwam hier als jongeling uit de A-wijk, toen nog een nieuwbouwwijk - kun je nagaan. De Citadel was totaal in verval, prachtig tegelijk. Er was een krakerscafé waar ik mijn eerste joint rookte. Het effect bleef overigens totaal uit dus ik ben niet vaak teruggekomen.”

Het typeert Bastiaanse dat hij dit zonder omhaal vertelt, en hij hoopt dat die ongedwongenheid bij het BHIC blijft, ook als hij per 1 april 2020 met pensioen gaat. “Dat informele karakter straalt ook af op je medewerkers. Het idee dat je af en toe iemand bemoedert. Dat het niet perfect hoeft te zijn, dat fouten maken mag.”

Bastiaanse koestert dat amicale zeer, houdt van die ambiance. Kom bij hem niet aan met termen als efficiency. “Daar word ik argwanend van, daar zit iets achter.” Maar zoals sommige vrouwen op een terras in Tilburg ongeveinsd en zonder opsmuk hun Chardoneekes bestellen, daar houdt hij van. Net als van Frans Bauer. “De menselijke waarde. Zoals Bauer oprecht en met welgemeende belangstelling zijn fans tegemoet treedt. Dat is voor mij een lichtend voorbeeld.”

IJdelheid

Dat zijn carrière ten einde loopt, legt een nostalgisch dekentje over zijn laatste werkdagen. De vraag of hij tevreden is over zijn werk bij het BHIC, beantwoordt hij zonder aarzelen bevestigend. “Mijn ideeën die je terugziet op onze website zoals bijvoorbeeld de lokale pagina’s en themakaarten; daarin zit mijn trots, dat streelt mijn ijdelheid.”

“Als vergetelheid mijn lot is, dan haal ik wel bevrediging uit dat wát je doet er een beetje toedoet. Op maatschappelijk vlak dan. Toch weer dat Brabantse idee; we zijn allemaal onderdeel van een groep. Je kunt niet zonder elkaar.”

Lees meer over:

Meer Bekende Brabanders:

Reacties (11)

Mathilde zei op 31 maart 2020 om 11:55
Wat een mooi verhaal, Marilou (en René natuurlijk)!
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 31 maart 2020 om 15:40
Dank je, Mathilde, maar inderdaad: de eer gaat naar René - ik hoefde het alleen maar op te schrijven ;)
jan toirkens zei op 31 maart 2020 om 16:07
Ten voeten uit.... de beschrijving. Mooi, sappig, meeslepend, enthousiasmerend. etceteraaaa. Tja wat zal ik er aan toevoegen dan? Mogelijk laat ik hem ZELF even aan het woord? ... Ach hier komt-ie ....
Nou, *zo-kant-ie-wel-weer* zal Rene mogelijk zeggen. Dat siert hem... zonder opsmuk, heel gewoon, nu gewone mins, niks om druk over te doen zeggen ze in Brabant. Doorgaan dus... Rene, maak er wat moois van in je welverdiende pensioendagen, beste groet vanuit Chili.
Christian van der Ven
Christian van der Ven bhic zei op 31 maart 2020 om 20:03
Die gaan we missen! Gelukkig hebben we de foto's nog... en dit verhaal dus. Dank Marilou. En bedankt René!
Martien Veekens zei op 2 april 2020 om 23:23
Ook ik ben blij geruime tijd onderdeel te hebben mogen zijn van een fantastische groep.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 5 april 2020 om 14:52
Volgens mij was dat geheel wederzijds, Martien :)
Piet Kerssens zei op 16 april 2020 om 12:49
Ik heb René leren kennen als een zeer aimabel mens. Leuke gesprekken met hem gehad. Over alles kun en kon je met hem praten. Een fijne man. René, het gaot oe goet, op z’n Bosch gezeed!
MJHA van der Voort zei op 16 april 2020 om 13:49
Beste René,
Ik ken u helaas persoonlijk niet, mijn vele bezoeken aan de citadel ten spijt, maar de wandelingen bekijk ik nog regelmatig.
Mijn familiegeschiedenis in onderzoek is begonnen door mijn moeder jaren geledenen door mij voortgezet, heeft voor mij vele verrassingen in petto gehad.
Uiteindelijk heeft het geleidt tot een uitgebreide studie in beeldhouwwerken in de zuidelijke Nederlanden tijdens de Barok.
Door de corona is de overdracht van ons elf-delig werk in Antwerpen aan het Rubenianum niet doorgaan ,maar zal zeker t.z.t. plaatsvinden.
Wij wensen U een goed en gezond leven.
Met vriendelijke groeten.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 16 april 2020 om 16:53
Dank Piet en MJHA van der Voort, we gaan deze vriendelijke woorden aan René doorgeven. En houdt u ons op de hoogte wanneer de overdracht wel plaatsheeft of plaats heeft gevonden, M. van der Voort?
MJHA van der Voort zei op 17 april 2020 om 16:50
Beste Marilou,
Ik laat het weten.
Dank voor doorsturen.
Gewrda Willemse van Sonsbeek zei op 20 april 2020 om 20:12
Dank U voor het mooie verhaal echt René, hij was niet te stuiten, open, heel gewoon, duidelijk in zijn verhalen en echt geïnteresseerd.
Heel fijn dat ik hem persoonlijk heb mogen ontmoeten .
René bedankt. ik wens dat je nog heel lang van je pensioen mag genieten met al die je lief zijn, het ga je goed.
Houdoe.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!