i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Bergen op Zoom
Jaar: 1914
Tags:

Belgische vluchtelingen

vertelde op 22 juli 2015 om 11:07 uur

De Duitse inval in België in augustus 1914 bracht een stroom vluchtelingen op gang. Vooral na de inname van Antwerpen namen enkele honderdduizenden de wijk naar het neutrale Nederland, waar zij veelal in Noord-Brabant terecht kwamen. De meesten keerden na enkele weken weer naar huis terug, sommigen bleven langer.

Portret van Anton van Duinkerken. Foto: Collectie Markiezenhof Bergen op ZoomWillem Asselbergs, zoon van een bierbrouwer uit Bergen op Zoom en meer bekend onder zijn pseudoniem Anton van Duinkerken, beschreef in zijn boek Brabantse herinneringen (1964) zijn herinnering aan de Belgische vluchtelingen die door zijn ouders werden opgenomen. Een fragment:

"Op zondag 4 oktober 1914 begon de uittocht van de burgers. Eerst probeerden zij naar het zuiden of naar het land van Waas te ontkomen, maar ze vonden de wegen versperd. Maandag 5 oktober reed mijn vader vroeg in de morgen voor zaken per fiets naar Ossendrecht. Hij heeft het verhaal tientallen malen verteld, hoe hij op de hoogte van het Vosje de eerste colonne Belgische vluchtelingen tegenkwam en bij het zien van hun ellende overrompeld werd met machteloosheid. Diezelfde avond lag ons huis vol vluchtelingen en het leger in de brouwerij. In het kerkje van Sint-Jozef werd koffie geschonken uit emmers. Diep uit het zuiden grommelde het onophoudelijk bombardement. (…)

De brouwerij zat stampvol Antwerpse families, die hun eten gingen halen in de centrale keukens en voorts weinig om handen hadden, zodat ik ze in hun dialect met elkaar hoorde praten over jongens die zij in de oorlog hadden en over jonge meiden, die een kind verwachtten. In een van de grootste lokalen, waar ’t naar roggevellen stonk tussen vier schilferige kalkmuren, woonde de familie van Mathilde, ik weet niet hoe zij met haar achternaam heette. Haar vader ging als drijver met de mijne jagen en liet hem in de bossen achter de Balse baan een wilde kat schieten die hij met zijn vrouw, met Til en Jeanneke opat. (…)

Belgische vluchteling krijgt medische verzorging in noodhospitaal te Bergen op Zoom, 1914. Collectie MarkiezenhofToen de grote stroom vluchtelingen Bergen op Zoom verlaten had en de achtergeblevenen meest wat werk hadden gevonden, woonde in een bovenkamer tegenover ons huis nog een klaaglijke dikzak, die wij de trieste Bels noemden. Hij kwam weinig op straat, groette ons altijd heel minzaam, nam voor mijn vader diep zijn bolhoed af en klaagde over iets. ‘Meneer Asselbergs’, zei hij, ‘ik voel mij zo triest met dit weer’, of ‘Meneer Asselbergs, ik voel mij zo triest van de gazet’. Hij voelde zich altijd zo triest.

’s Zondags zat hij voor het raam met zijn glaasje jenever op de vensterbank. Hij proefde aandachtig en langdurig. Maar hij dronk nooit klare jenever. Om zijn triestheid meester te worden, had hij een uitgebreide collectie bitters in huis. Hij mengde gentiaan met angustora, spitste zijn lippen op het resultaat, schudde triest, dat dit de oplossing niet bracht die hij behoefde en gooide er catz doorheen. Bij ons nam hij nooit een borrel aan: ‘Alleen een glaaske elixir d’anvers, madam!’"

Uit: A. van Duinkerken, Brabantse herinneringen. - Utrecht/Antwerpen, 1964.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Mariette van Riet zei op 31 augustus 2015 om 21:20 uur

Mooi verhaal, zeker in deze tijd van vluchtelingenstromen!
Zullen de mensen in deze tijd net zo barmhartig zijn als 100 jaar geleden ?
Ik hoop het maar ben er somber over..

AJ van Loon zei op 25 september 2017 om 08:37 uur

Wie meer wil weten over de enorme stroom vluchtelingen die op gang kwam na de Duitse inval in Belgie leze op de website http://www.geschiedkundigekringboz.nl de betreffende publicaties (zoekwoord: vluchteling) Ook heeft de Kring een boek over dit onderwerp uitgegeven van Drs Daalmans: een Belgisch dorp in een Brabantse stad. Een tweede boek, 'Bergen betrokken' werd in 2010 uitgegeven en is nog te koop via boekhandel Quist.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 25 september 2017 om 20:03 uur

Bedankt voor de tip AJ van Loon.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: