i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Linden
Tags:

Boerderij “De Romein”

vertelde op 5 december 2009 om 15:53 uur

De Romein is een van de oude, karakteristieke boerderijen in Groot-Linden. Hij ligt ten oosten van de Lambertuskerk aan de Kerkstraat 52. Rond 1920 gaf oud-hoofdonderwijzer H. van Lindert de boerderij zijn naam.

Linden, boerderij De RomeinEr werden toen namelijk 15 mogelijk Romeinse urnen of vaasjes in de buurt gevonden. Oorspronkelijk heette deze boerderij echter De Oostermeer.

Bewoners

Vóór 1749 behoorde De Oostermeer tot de bezittingen van het hoogadelijk huis Heumen. In 1749 werd de hoeve verkocht aan Hendrik Martens voor f. 7.342,-. Martens was in 1725 gehuwd met Maria Cruijssen. Op het moment van koop pachtte Hendrik Martens de boerderij al voor f. 200,- per jaar en twee lammeren.

De hoeve gaat over op hun zoon Peter Hendriks, in 1751 gehuwd met Gertruda Peters. Deze laatste verkoopt in 1784 namens haar kinderen 7/8 deel aan haar dochter Adriana Peters.

Adriana was in 1777 in het huwelijk getreden met landbouwer en later burgemeester Ruth Kuijpers. Zij hadden het resterende 1/8 deel al in bezit. Op haar beurt erft dochter Agnes Peternel Kuijpers, in 1813 gehuwd met Willem Peters Lange, de boerderij in 1845.

Later wonen de vijf ongetrouwde kinderen van Willem en Agnes er. In 1901 doen ze de hele boel over aan hun nicht Agnes Lange, gehuwd met Martien Bardoel. Diens zoon Herman neemt de boerderij over, tot het geheel in 1971 uiteindelijk bewoond gaat worden door medewerkers van de firma Smals.

Den Hof

Kadastraal schetsje c. 1830 Achter de monumentale boerderij lag een omgrachte tuin en boomgaard (respectievelijk nr. 138 en nr. 137 op de kadastrale kaart B 01 anno 1830). Volgens de kadastrale legger was de tuin 12 roeden en 30 ellen groot. In 1967 werd het geheel geëgaliseerd over een hoogte van 2 meter en werd de gracht gedicht. Naar aanleiding daarvan hief Herman Martens in De Echo een treurzang aan over het teloorgaan van dit idyllische stukje Linden.

Het was een broedplaats voor watervogels en andere vogelsoorten. Martens herinnert zich de goed onderhouden boomgaard, de tot in de puntjes verzorgde tuin binnen de gracht, afgesloten met een grote ijzeren poort, en de brandschone gracht, waarin een 40-tal eenden zwommen. In de winter werd er geschaatst.

Bij de afgraving kwamen broekstenen funderingen, gemetselde mergelstenen en muurresten van zo’n 20 x 18 meter groot te voorschijn. Het grotendeels ongeschonden keldergewelf was geheel uit mergelstenen opgetrokken. Martens vermoedde restanten van een jachthuis van de Heren van Cuijk. De gevonden scherven van keukengerief wijzen naar de vroege en latere middeleeuwen.

Meer

Het is aan de bewoner van de Romein Ruth Kuijpers, die rond 1810 burgemeester was, te danken dat het oude St. Lambertuskerkje in Linden er nog steeds staat. Hij dwong pastoor Petrus de la Roche de oude kerk, die rond 1800 in zeer vervallen toestand aan de katholieken was teruggegeven, weer te herstellen.

Meer over boerderij en bewoners staat in het boek Linden Groot en Klein uit 2000.

Het graf van Willem Lange (†1847) en zijn vrouw Agnes Kuijpers (†1872) vind je nog steeds achter de kerk. In de kerk zelf zijn de glas-in-loodramen te bewonderen, die drie van hun kinderen in 1887 aan de kerk geschonken hebben. Een van die kinderen, Jan Lange, was in 1896 voorzitter van de plaatselijke Boerenbond en als zodanig een van de stemmannen van de Noord-Brabantse Christelijke Boerenbond (NCB).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (10)

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 23 juli 2010 om 17:35 uur

Misschien gaat het in onderstaande acte om hetzelfde goed:
ORA 401 Cuijk 4.2.1639 kopen Peter Cruijsen en Merrike Peters de helft van 2 morgen bouwland „de Burcht“ te Gr. Linden, bel. Pastorie/Arien Aben/de Maas/Hr. de Haen.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 23 juli 2010 om 19:16 uur

De hoofdtekst behoeft correctie. Adriana Peters x Ruth Kuijpers is geen dochter van Abel Peters. Zij is ged. Gr. Linden 13.11.1754 als d.v. Peter Hendriks x Linden 20.5.1751 Gertruda Peters. Peter Hendriks is z.v. Hendrik Martens x Linden 22.4.1725 in 3e gr. verwantschap Maria Cruijsen.

Marilou Nillesen bhic zei op 26 juli 2010 om 21:23 uur

Aha Jan, mooie aanvullingen van je verhaal. Ik ben benieuwd of er nog meer mensen zijn die meer kunnen vertellen over De Romein.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 13 februari 2011 om 17:02 uur

Over opgravingen bij "de Romein" met foto's van wat er allemaal onder grond gevonden is zie: http://www.thuisinbrabant.nl/zoeken?q=%22Groot+Linden%22 (klik op de foto’s waar boven staat: [Archeologisch onderzoek Groot Linden, gemeente Linden].[Biologisch Archaeologisch Instituut Rijksuniversiteit Groningen].)

Zie ook Brabants Heem 1967 (XIX), p. 63-67 en 261-265 (via Google PDF).
Met dank aan Harrie Bardoel.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 19 mei 2012 om 15:32 uur

ORA Cuijk 419 dd. 19.8.1784 komt De Burcht ook weer voor:
Gertruijd Peters, weduwe Peter Hendrix; Peter Lamers en Peternel Peters e.l.; Hendrijn Peters minderj. dochter, bijna meerderj.; Reinier Reijnders en Adriaan Reijnen als mombers van voormelde Hendrijn Peters gemunieerd met autorisatie van de Gesub. Ambtman van het land van Cuyk verleend de 7e dezer die hebben verkocht aan Rut Cuijpers en Adriana Peters e.l. 7/8 deel van de onroerende goederen onder Linden, alsmede vruchtgebruik van het resterende 1/8 deel, dat aan kopers toebehoort: a) van een weide groot ca. 8 morgen, van bouwland groot 4 morgen en van nog ca. 2 morgen bouwland en schapenweide. b) ca. 3 hond weiland, genaamd de Hinquink. c) van ca 3 hond bouwland, genaamd den Milling. d) van 1 hond bouwland op de Voort. e) van 2 morgen schapenwei, genaamd het Haefeband. f) ½ morgen bouwland genaamd de Burgt met zomerdijk en waard etc.
Zo kan het toch zijn, dat de meerderheid van de hoeve De Romein door "vererving" via Adriana Peters, de vrouw van Ruth Kuijpers aangekomen wellicht is het genoemde 1/8 deel de hoeve etc. zelf.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 19 mei 2012 om 23:04 uur

De tekst in aanhef dient bewezen zo te luiden:
Via onderstaande acten blijkt de bouwhoeve Oostermeer(en), later door Herman Martens De Romein genoemd, vóór 1749 eigendom te zijn van het hoogadelijk huis Heumen, waar in 1744 wellicht (!) Abel Peters x Jenneke Thijssen dan pachter op was. In 1749 wordt de hoeve in elk geval verkocht aan de grootouders paternel van Adriana Peters, Hendrik Martens x 1725 Maria Cruijssen. Deze hoeve komt later aan de ouders van Adriana, Peter Hendriks x 1751 Gertruda Peters, welke laatste in 1784 namens haar kinderen 7/8 deel verkoopt aan dochter Adriana Peters x 1777 Ruth Kuijpers, die het resterende 1/8 deel reeds bezitten.

Onderstaande acte uit 1749 toont de overeenkomst in landgoederen/benamingen met de in de acte van 1784 genoemde percelen:
ORA Cuijk 416 dd. 17.6.1749: Andries Gieben, rentmeester van de goederen behorende tot het Hoogadelijk Huis Heumen, Malden en Oploo als gelaste van Genoveva Gravinne van Welderen geboren baronesse van Steenhuijs Heumen, (…) heeft verkocht aan Hendrik Martens en Maria Cruijsen e.l. een bouwhof genaamd de Oostermeer met bouw-en weilanden onder het dorp Linden 1) een huis, schuur, bakhuis, varkenskot en moeshof, palende Oost de weide; West vrouw Thoonen; Zuid de kerkezaal en Noord de gemene straat met nog een driesje naast de pastoriezaal en het gemene broek. 2) een stuk bouwland de korte Ooij. 3) een stuk bouwland de Dieffcloot. 4) een stukje bouwland het Vierkantig stukje of Clootje genaamd. 5) een stuk bouwland het Hoender of droogzandig Land. 6) stuk bouwland het Keeske. 7) een stuk bouwland genaamd Boxmeersch hoog achter’t Keeske. 8) bouwland van of tegen de Oostermeer genaamd. 9) weiland genaamd de Betuwe.10) een stuk bouwland het Altveld. 11) een stuk bouwland de Volpert of het Stepelke. 12) bouwland den Hasenberg of Valkenburg genaamd 13) stuk bouwland den Duijvenpoel. 14) een weikamp. 15) weiland genaamd den Hinquink. 16) bouwland bij het huis. 17) bouwland genaamd de Milling 18) bouwland, genaamd de Oostermeer. 19) bouwland op de Voort. 20) schaapsweide genaamd het Haazeband. 21) bouwland den Burcht. 22) een kampje land genaamd het Campke voor Heumen. 23) streepje schaapsweide. 24) een weikamp den kleijnen meling genaamd. 25) bouwland in ’t looten. 26) bouwland op de hoogvoort. De principalen van de comparant behouden het recht van vrije jacht, die tot de genoemde bouwhof behoort en de vrije aanvaart aan de Korte Ooij en de uitwegen over de bovenvermelde goederen op Linden voor de som van 6130 guldens en gedane 300 hogen.

In de acte van 1784 worden (in eerdere mail weggelaten) ook nog genoemd:
g) kampje land met zomerdijk en waard, groot ca 1 ½ morgen genaamd het Campke voor Heumen. h) een streepje schaapswei, groot ca 1 hond. i) een weikampje, groot ca 4 hond genaamd den Kleijnen Milling. j) ca 4 hond bouwland in het Loo. k) ca 2 hond bouwland op de Hoog Voort.

De in mail van 23.7.2010 genoemde Peter Cruijsen is een rechtstreekse voorvader van Maria Cruijsen.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 20 mei 2012 om 17:15 uur

Harry Bardoel vindt in ORA Cuijk 439 scan 160 e.v. nog de acte met coopsconditien dd. 17.5.1749 en daaruit blijkt, dat Hendrik Martens op moment van koop al pachter is van de bouwhoeve De Oostermeer voor 200,- gld. p/jaar en 2 lammeren.
De verkoop wordt ingezet/afgehangen op 11.000,- gld. en eindigt dus met het eerder genoemde bedrag van 6130,- gld. en 300 hogen. Bovendien ligt momenteel in het verlengde van de Kerkstraat in Linden de Oostermeerweg (!) en het Dorpshuis aldaar op de grens tussen die 2 straten heet: jawel De Burcht ! Goed gedaan Linden !

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 20 mei 2012 om 20:25 uur

Een hoge is hier in deze acte gewaardeerd op 4 gld. per hoge: dus in dit geval komt er 1200,- bovenop, blijkt uit de acte zelf.

Kees Wijnhoven zei op 28 maart 2014 om 14:15 uur

donderdag 11 november 2004 heeft er een verhaal van Jo de wit uit Grave in de Gelderlander gestaan, over het kasteel, dat hij achter deze boerderij gevonden zou hebben!
Het Lindense Gilde ruilde dit grondstuk met de firma Smals en verplichtte deze firma tot het opruimen van het puin in dit grondstuk. Ter plaatse heb ik een groot gedeelte van de nog aanwezige mergelblokken/fundering van het huis gezien. De enorme hoeveelheid puin was echter afkomstig uit de opvulling van de grachten, door secretaris Buisen van de gem.Cuijk, van het in 1962 afgebroken oude raadhuis van Cuijk.

Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 6 oktober 2015 om 17:41 uur

Prachtig verhaal Jan !!! en ook Kees proficiat met aanvullend materiaal !

Gerard

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: