i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oss
Tags:

Bommen op Oss 1944-1945

vertelde op 19 november 2003 om 12:09 uur

Vlak voor en gedurende de Tweede Wereldoorlog, werden grote bedrijven als Hartog en Zwan ingeschakeld om luchtafweergeschut te financieren en te installeren. In het archief van deze bedrijven bevindt zich een briefwisseling met de gemeente over inrichting en inspectie van schuilkelders in de bedrijfsgebouwen. Deze dateert uit 1944.

Dat dit geen overbodige luxe was blijkt uit een ander stuk, ondertekend door het hoofd van de luchtbeschermingsdienst. Vanaf 16 december 1944 tot en met 30 maart 1945 passeerden maar liefst 2.976 V 1's, de vliegende bommen van de Duitsers, de gemeente Oss.

De uitkijkdienst van de luchtbeschermingsdienst rapporteerde dat 23 V 1's in de directe omgeving van Oss neerkwamen en 10 in Oss zelf. Bovendien lagen er meerdere in de Osse polder. De juiste ligplaatsen konden niet worden opgespoord. De vliegende bommen kwamen in Oss op de navolgende punten terecht:

  • Op 29 januari 1945 om 22.00 uur op de grens van Ussen en Mikkeldonk, ter hoogte van de Gewandeweg. Er was glasschade in de omgeving, benevens pannen. In het centrum van Oss was glasschade aan winkels.
  • Op 31 januari 1945 om 8.00 uur in de Docfalaan. Er was schade aan boerderijen in de omgeving.
  • Op 31 januari 1945 om 11.45 uur in een weide langs de Ussenstraat tegenover perceel 97. Er was aanzienlijke schade, voornamelijk dakpan- en glasschade in de omgeving (Ussen, Amsteleind en Vierhoekstraat). Ook in het centrum was er glasschade aan winkels en grote ramen, onder andere in de Molenstraat, Kruisstraat en Floraliastraat.
  • Op 3 februari 1945 om 5.41 uur op de grens van Oss en Geffen in het poldergebied ten westen van Oss. Er was lichte schade aan boerderijen op de Brandstraat, Amsteleind, Vlasstraat en Vierhoekstraat.
  • Op 3 februari 1945 om 20.23 uur in de Osse polder genaamd Huizenbeemd. Er was geen schade.
  • Op 10 februari om 19.48 uur in het polderbebied ten noordwesten van Oss (Huizenbeemd). Er was glasschade aan woningen in de Vierhoekstraat, Kruisstraat, Kromstraat en Driek van Erpstraat. Tevens was er schade in het centrum, onder andere een grote spiegelruit van de EDAH op de Heuvel.
  • Op 22 februari 1945 om 22.44 uur op pand Ussenstraat 35, achter de boerderij van Van de Wetering. Meerdere personen liepen lichte glaswonden op. Er was zeer veel schade aan woningen op Ussen, Orseleind, Litherweg, Vierhoekstraat. Eveneens aanzienlijke schade (glas) in centrum, onder andere winkelruiten in Oude Kerkstraat, Hofstraat, Driek van Erpstraat, Schoolstraat, Verlengde Torenstraat, Molenstraat, Monsterstraat en Heuvel.
  • Op 28 februari 1945 om 16.21 op de Macharenscheweg nabij het zwembad. Alle ramen van het zwembad en boerderij "De Elzenburg" werden vernield.
  • Nog twee V1's kwamen terecht in het poldergebied gelegen tussen Spitsbergenweg en Noordstraat langs Macharenscheweg en nog een V1 in het poldergebied langs de Litherweg, doch voorzover viel na te gaan, richtten deze bommen geen schade aan.
Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (16)

jeroennijs@live.nl zei op 26 december 2007 om 00:29 uur

hoi ik ben jeroen nijs uit oss en mijn oma jo en theo nijs woonden toen der tijd op de berghemseweg waar nu de rontonde is en hebben mijn veel verhaalen verteld over oss in de tijd van de oorlog en hebben me wel eens verteld van een v1 die was neer gekomen bij de docfalaan flak bij de waterput dat er zoveel in oss waaren gevallen wist ik niet ik ben uiteraad nog op zoek naar meer verhaalen ik zou graag een reactie terug willen met meer verhaalen of waar ik ze ik ze zou kunnen vinden groeten jeroen nijs

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 2 januari 2008 om 09:47 uur

Dag Jeroen,

Je krijgt vandaag een mailtje met enkele tips toegestuurd op je eigen adres.

Met vriendelijke groet,

WvBallegooij W.Ballegooij@kpnplanet.nl zei op 22 februari 2008 om 20:17 uur

De datum weet ik meer maar in die tijd zijn er in de ussen straat drie V1 gevallen. een heb ik zien vallen overdag een was mijn broer 150 Meter vandaan,de derde hoorde ik afslaan en dat was niet fijn want je wist nooit waar hij terecht kwam als het donker is.in de polder zijn er ook nogal wat
gevallen
Ik zelf woonde in de ussenstraat Nr 60
en heb het zelf meegemaakt

a.deijnen1@chello.nl zei op 3 maart 2008 om 11:01 uur

mijn ouders zaten in het verzet,en wij moesten gegin 1943 onderduiken.Na de bevrijding sept 1944 kwamen wij terug in ons huis aan de heescheweg 74.Kort na de bevrijding werd oss onder vuur genomen door de duitsers van over de waal,gericht op de fabrieken van de Hartog , Zwanenberg en de Organon.Mijn vader had een schuilkelder gemaakt achter in de tuin,waarin ook de buren sliepen.Mijn broertje is op 9 december 1944 gestorven en op 12 december begraven.Terwijl wij mijn broertje naar de paterskerk en begraafplaats aan de molenstraat brachten,moesten wij verschillende keren schuilen,vanwege dat granaatvuur. Naar ik meen te herinneren is in de omgeving van de spoorstraat een granaat op een schuilkelder gevallen,waarbij slachtoffers zijn gevallen.Dat moet in januari of februari 1945 zijn geweest. In iedergeval sliepen wij vanaf toen niet meer in de schuilkelder,maar gingen wij bij vrienden van mijn ouders aan de docfalaan de fam.de Bens slapen,want de granaten hadden niet dat bereik. Dus Oss werd niet allen door V1 getroffen maar nog meer door granaatvuur.Ook heeft een horde SSers kort na de bevrijding gepoogd Oss te heroveren. Deze strijd heeft zich hoofzakelijk afgespeeld aan de molenstraat-oude molenstraat en heescheweg en omgeving.
met vriendelijke groeten
Arnold Deijnen.

Christian van der Ven bhic zei op 7 maart 2008 om 09:04 uur

Hallo Arnold,

Ik kan me - nu 30 jaar oud - nauwelijks voorstellen wat voor angstige momenten jullie beleefd moeten hebben in zo'n schuilkelder of daarbuiten, terwijl de granaten om je heen insloegen. Het spijt me van je broertje.

Bedankt dat je jouw verhaal op dit forum wilde delen. Zo komt geschiedenis pas echt dichtbij de mensen!

Jan van den Hurk zei op 15 oktober 2010 om 00:00 uur

Het waren geen bommen, die mijn vader geraakt hebbeb maar granaten, die op 20 december 1944 langs het spoorpad insloegen en waar nog twee personen meer zijn gedood.Een procesverbaal hiervan heb ik via jullie mogen ontvangen.nog hartelijk dank daarvoor.
Ik heb ook een overlijdens advertentie en een condoleance bericht van iemand ontvangen,ik weet niet in welk blad dat heeft gestaan.
Ik ben daarvoor naar het archief in de Bosch geweest zonder succes,in die periode is er geen krant uitgebracht. Wel zijn er enkele wilde kranten in de roulatie geweest.
Graag zou ik willen weten of er nog een artikel is verschenen over deze gebeurtenis.
De tekst van de overlijdens advertentie is:
Door een noodlottig ongeval overleed heden onze geliefde Man, Vader en broer Lambertus van den Hurk, in de leeftijd van 34 jaar, wed. P v.d. Hurk van Lith, Nico en Jantje, Ruwaardstraat 9.
De plechtige uitvaart zal plaats hebben a.s. Zaterdag 23 december om 9 uur in de parochiekerk van het H. Hart.
Ik was Jantje en was 3 weken oud.

ps. De twee anderen slachtoffers waren een Canadees militair en een bewoner uit de Arendsvlucht 8.
Hopende op enkele reactie.

Groetjes Hurkfam@home.nl

H.J. Duijzer zei op 2 oktober 2011 om 10:42 uur

Ik ben geboren (1961) en opgegroeid op de Docfalaan 14. Het verhaal van de gevallen bom op de Docfalaan ken ik van overlevering. De droge "bomvijver" zoals velen die noemden in die tijd ligt links van het bospad (ca. 25-50 m bos inwaards parallel lopend aan de Docfalaan) als je vanaf de vierwindenlaan naar de Naaldhof loopt. Je komt dan overigens aan je linkerhand nog een vijver tegen (duidelijk te zien op google earth), die wij de Appelvijver noemden. Is er bij iemand bekend, wat de preciese locatie van de inslag van de bom is geweest? Klopt de overlevering?

Marilou Nillesen bhic zei op 4 oktober 2011 om 14:58 uur

@Jan: Om te beginnen: excuses voor de lange radiostilte. Het is niet de bedoeling dat iemand zo lang moet wachten op een reactie; hier is duidelijk iets fout gegaan.

Maar terug naar je verhaal. Wat zal deze tragische gebeurtenis jullie gezin enorm hebben getekend. Ik stuur je vraag door naar het Stadsarchief Oss. Mogelijk is daar meer informatie te vinden.

Marilou Nillesen bhic zei op 7 oktober 2011 om 10:24 uur

@H. Duijzer: Om antwoord te vinden op je vraag heb ik de hulp ingeroepen van Joop Thuring (die erg goed in deze materie thuis is). Meneer Thuring weet dat in die wijk van Oss een V-1, 'een zogenaamde vliegende bom' is neergekomen in de late herfst 1944/winter 1944-1945.

De precieze locatie en datum zijn zo niet bekend maar dat wordt nu uitgezocht. Gezien andere werkzaamheden van meneer Thuring zal dat even op zich laten wachten maar het wordt vervolgd...

(Oud-Ossenaar) A. Raaijmakers, Zwolle zei op 8 oktober 2011 om 11:47 uur

Misschien kan de heer Joop Thuring mij ook uitsluitsel verschaffen over het feit of het spoorwegemplacement in Oss (met naast gelegen fabrieken?) gebombardeerd is of enkel schade heeft opgelopen door V-1's of granaten.
Als emplacement en fabrieken door Duitse granaten getroffen zijn, is dat opmerkelijk want er werden nogal wat goederentreinen gedwongen geladen met producten van de Osse fabrieken te vertrekken richting Heimat..! Vaak werden die dan op het Peellijntje al onder handen genomen door de ondergrondse verzetsbeweging, naar ik mij heb laten vertellen. Het kwam dus gelukkig niet allemaal aan in de Heimat!!
Op 22 februari 1944 werd Nijmegen gebombardeerd door naar men aanneeemt een "vergising" (verkeerde navigatie, miscommunicatie, dreiging van Duitse luchtvloot boven de grens) van de Amerikanen die de Duitse stad Gotha (4 uur vliegen, overdag, en lang boven Duits grondgebied...)als doelwit hadden...Maar naar het schijnt hebben ook Enschede, Arnhem en Deventer schade en slachtoffers opgelopen bij deze al of niet moedwillige vergissing. Terugkomen nl.op de basis in Engeland met nog bommen aan boord was risicovol en gold niet als een echte "raid".
Kan het zijn dat ook Oss diezelfde dag wat heeft meegekregen van deze vergissing? Er staat mij iets van bij maar hou mij ten goede! Misschien verwar ik het wel met de vele andere dingen in die tijd:
die vliegende bommen: destijds wonend in Oss was er een gezin in de straat dat een hondje had dat al veel eerder aansloeg (het hoge gehuil van de V-1) dan het luchtalarm...zodoende was iedereen op tijd in de kelder...(en dan de doffe dreun ergens)
En nog zie ik de ontredderde bewoners van de toenmalige Hescheweg met wat bezittingen langs komen na de zinloze wanhoopsactie van de Duitsers die hun huizen in de brand hadden gestoken. Volgens mij konden deze gezinnen toen terecht in het klooster en de scholen van de "Fraters van Tilburg" aan de Begijnenstraat en de Koornstraat.

Marilou Nillesen bhic zei op 10 oktober 2011 om 09:41 uur

@A. Raaijmakers: We hebben een heel snelle reactie van Joop Thuring binnen. Hij trof in het nieuwe oktobernummer (nummer 325) van het tijdschrift "Bulletin, Air War 1939 -1945" (voor en door documentalisten en geïnteresseerden m.b.t. de luchtoorlog boven Nederland) op bladzij 27 het volgende aan:

"45-01-31: om 08.00 uur: een V.1 in een bebost terrein langs de Doefalaan (lees Docfalaan), nabij de vijver." Geeft dat antwoord op uw oorspronkelijke vraag?

Om terug te komen op uw verhaal: Ik kan me overigens voorstellen dat dergelijke beelden van ontredderde bewoners op je netvlies gebrand staan. Dat moet enorm indrukwekkend zijn. Ik ga eens kijken of we ook op uw andere vragen een antwoord kunnen vinden.

Marilou Nillesen bhic zei op 11 oktober 2011 om 10:09 uur

@Jan: Stadsarchief Oss heeft een en ander nagezocht. "Wij hebben de de krant "De Sirene" Dagblad voor Oss en omstreken van december 1944, daarin staan op zaterdag 23 december de twee advertenties die de hr. van den Hurk inmiddels heeft ontvangen.

Verder wordt er geen melding gemaakt van een inslag van granaten of bommen. Ook kan ik in het overlijdensregister geen melding vinden van een overleden Canadees en ook niet van de bewoner uit de Arendsvlucht, er staat op die dag maar een vermelding en dat betreft L. van den Hurk.

Mogelijk dat de anderen als gewonden zijn afgevoerd naar een ziekenhuis en later overleden. We hebben ook een klein deel van het archief van "Het Rode Kruis" afdeling Oss, ook daar helaas geen gegevens over de laatste weken van december."

A. Raaijmakers zei op 11 oktober 2011 om 12:16 uur

@Marilou Nillesen, 11-10-2011
helaas niet; lijkt mij meer een antwoord op de vraag van @H.J.Duijzer,02-10-2011
Ik wacht af en nogmaals het is goed mogelijk dat ik e.e.a.verwar met andere oorlogszaken uit die tijd.

Cees van Uden zei op 5 december 2012 om 18:39 uur

Op 19 april 1945 is aan de Macharenseweg 18 te Oss door een Nederlandse militair door onvoorzichtig omgaan met zijn wapen Nellie Arts geb. 01.02.1928 en omgekomen op 19.04.1945. Ik ben heel benieuwd of er een krantenbericht is geweest en uiteraard wat er toen is vermeld. Nellie Arts was een nichtje van mij. Ik ben van 18.09.30.

jan ruijs zei op 28 januari 2013 om 03:12 uur

Inderdaad klopt dit verhaal. Watik er nog van herinner is dat het wapen een stengun zou zijn geweest. Door de gevoeligheid van een sten, kan het wapen wanneer het met de kolf op de grond geplaatst wordt, afgaan.
Ik vernam toen dat een Britse soldaat daarbij betrokken zou zijn geweest. Gezien het wapen (Sten) zou dit kunnen kloppen. De fam. Arts woonde vanaf het Oude Zwembad komend,
in het tweede huis aan de rechterkant, na boerderij van Mook. Van de familie kende ik alleen Gerard.

jan ruijs zei op 25 februari 2014 om 22:28 uur

Een v1 kwam terecht in Macharen. Deze vliegende bom scheerde kort langs de torenspits van de Macharense kerk, en stortte neer plm 100 meter zuid-oostelijk van de boerderij van de fam. Dorus van de Heuvel (later Niek van de Heuvel). Ik zag de bom in glijvlucht over ons heengaan.
Rondom de krater lagen vele pamfletten
(propogandamateriaal) verspreid. Bij ons huis (we woonden 200 mtr van de inslag) waren alle ruiten vernield,

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: