skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marte Stoffers
Marte Stoffers Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marte Stoffers
Marte Stoffers Bhic

Borgvliet-bewoner Sjef van Dongen, man uit een technisch geslacht

Sjef van Dongen en zijn vrouw Evira woonden Antwerpsestraatweg huisnummer 400 en ik op huisnummer 382. Sjef is eind de jaren 1960 betrokken bij de bouw van een duivenhok voor zijn buurman. Als jonge gast en duivenliefhebber bied ik een helpende hand. Ik sta versteld van de inhoud van de kist met timmergereedschap van Sjef. Na de bouw mag ik op een zondagochtend bij Sjef en zijn vrouw op de koffie komen. Hij laat mij een paar boeken van schrijver A.M. de Jong zien. Voor in de boeken staat een opdracht voor Sjef geschreven door de schrijver.

Sjef en A.M. de Jong   

Sjef komt in december 1916 als timmerman op Nieuw-Borgvliet wonen. Eerst woont hij bij timmerman Jac van Hal in en later in de woning (Nieuw-)Borgvliet 13, later de Rembrandtstraat. In 1927 wordt hij belast met het herstellen van fiks achterstallig onderhoud van het door de gemeente overgenomen Piet Hein-woningcomplex, ook bekend als de Zeeheldenbuurt en de Blok. Ook wordt hij huurophaler. Tot het uit 1909 stammende complex behoort ook de zogenaamde “Witte Villa” aan de Antwerpsestraatweg nummer 414. Deze villa wordt na zijn komst naar het zuiden eind 1925 bewoont door de schrijver A.M. de Jong. Sjef zal hierdoor ook in contact zijn gekomen met de schrijver en voor hem werkzaamheden hebben verricht, mogelijk ook de verzorging van het paard van De Jong.


 (in bezit van Rien van Dongen)

De foto met de woning van De Jong met een paard in de voortuin en zijn begeleider achter de rechtse paal met lamp op de oprit. Het zouden zomaar Sjef en het paard van de schrijver kunnen zijn. Maar goed kijkende zal de foto van recentere datum zijn.  

In 1926 koopt Sjef een perceel grond aan de Antwerpsestraatweg, huisnummer 400. 

Op de foto staat helemaal rechts de door Sjef gebouwde woning. Direct links van zijn woning staat de woning met dakkapel van Martien Iriks,voor wie Sjef het duivenhok bouwt. De foto zal kort na aankoop van de grond en de bouw van het huis zijn genomen. In 1930 vertrekt De Jong weer naar het noorden van het land, maar de families blijven contact houden.


Sjef en zijn vrouw met in het midden actrice Wies Defresne,
de tweede vrouw van A.M. de Jong.
Het beeldje is de beeltenis van Merijntje Gijzen,
een geesteskind van genoemde schrijver.

Collectie: familie Van Dongen

 


Sjef en zijn vrouw als kruidenier

Naast zijn baan bij het woningbedrijf heeft Sjef een handeltje. Maar meer dan vermoedelijk zal zijn vrouw op de daguren de feitelijke werkzaamheden hebben verricht. Hij heeft namelijk een kruidenierswinkel zo blijkt uit advertenties in de jaren tussen 1930 en 1936. In de krant staan dan de nieuwjaarswensen van Sjef.                           


Dagblad van Noord-Brabant 31-12-1930Caption

 

 

 

 


Dagblad van Noord-Brabant  31-12-1931Caption

 

 

 


Volkskrant  31-12-1935Caption

 

Opzichter Sjef bij de gemeente

Later wordt onderhouds- en timmerman Sjef opzichter bij de gemeente. In het boekwerkje Gemeentewerken Bergen op Zoom 1922-1977 wordt hierover gemeld: “De directeur riep het personeel bij elkaar en meldt in aanwezigheid van Sjef “daar is Sjef niet langer met “Sj, maar voortaan met “Ch”.” In het  boekwerkje heeft Sjef ook aangegeven dat het herstel van de kademuur van de zuidzijde van de oude binnenhaven met eb en vloed een zwaar karwei was. Een mooi beeld hiervan geeft de bij het verhaal geplaatste foto met Sjef en werklieden.  

Een familie van vaklieden 

De eerder vermelde timmermanskist met oud maar zorgvuldig geconserveerd gereedschap doet de vraag rijzen of Sjef afkomstig is uit een familie van timmerlieden. Nader onderzoek leert dat “vakwerk” in de familie voorkomt. Sjef wordt op 10 augustus 1893 in Wouw geboren als zoon van timmerman Jo(h)annnes Petrus van Dongen. Via Sas van Gent gaat Sjef zoals al gemeld naar Nieuw-Borgvliet. Zijn vader Jo(h)annes Petrus is op 29 juni 1856 in Wouw geboren. Hij verlaat het dorp op 15 februari 1874 als (leerling-)smid richting Merksem (Belgie).

Frappant is dat bij zijn inschrijving en loting voor militaire dienst in maart 1876 als beroep van de loteling wordt aangegeven molenmaker. Hij huwt in 1885 in Gennip maar is dan zonder beroep. Mogelijk is hij voor 1885 werkzaam als arbeider aan de spoorlijn Nijmegen – Mook – Venlo. Van begin 1886 tot 1891 is hij spoorwegwachter aan die spoorlijn en wel in Malden (gemeente Heumen), zo blijkt uit geboorteakten in die jaren. De woning zal vermoedelijk midden in het bos of op de hei hebben gestaan.

Op 16 februari 1891 keert hij terug naar Wouw eerst als spoorwegwachter en later is hij timmerman volgens het bevolkingsregister. Bij de geboorte van zijn kind op 31 maart 1892 is zijn beroep molenmaker, getuige broer Frans is ook molenmaker. Enkele maanden later bij overlijden van dat kind op 27 augustus is hij timmerman. Ook daarna blijft zijn beroep timmerman. Aangenomen zal kunnen worden dat hij toen werkzaam is bij zijn broer Frans, die zoals eerder geschreven molenmaker is. Dit beroep hebben ook de vader van Frans Adrianus en diens vader Cornelis. Meer te lezen over het molenmakersgeslacht Van Dongen is te lezen in het artikel van Ton Meesters in het tijdschrift De Meule, uitgave 2e kwartaal 2013 en dit verhaal.

Nog een bijzonderheid rond Sjef 

In de periode kort voor de bevrijding van Bergen op Zoom op 27 oktober 1944 doet Sjef van dag tot dag verslag over de periode van zondag 8 oktober tot en met dinsdag 17 oktober 1944. Sjef begint zijn verhaal met troepenbewegingen richting Belgische grens, op dinsdag 10 oktober meldt hij komst van de eerste vluchtelingen uit Woensdrecht en eindigt op dinsdag 17 oktober met “Maar erg angstig zijn we nu hier niet meer van.”  Klik hier voor volledige logboek en lees ook dit.

Bijzonder is ook dat Sjef volgens de krant De Avondster van woensdag 11 juli 1945 behoort tot de groep personen die de leden van de tijdelijke gemeenteraad aanwijzen. Een gedeelte uit het artikel in de krant: “Stadsnieuws LIJST van leden van het kiescollege voor de verkiezing van de tijdelijke gemeenteraad te Bergen op Zoom.  Arbeidende stand:  van Dongen  A. J. opzichter gemeentewerken, Antwerpsestraatweg 400a". Sjef overlijdt op 20 januari 1980 in Bergen op Zoom.

De familie blijft de techniek

De familie blijft geïnteresseerd in technische zaken die afhankelijk zijn van lucht, wind en wolken. Een zoon van Sjef heb ik namelijk teruggevonden op de ledenlijst van vereniging West Brabantse Aeroclub van 1939. Een club met de vliegtuigbouwers Van Diepen en Jansen (zie ook het verhaal hier en dit verhaal).            

Dus de interesse in lucht, wind en wolken is gebleven, maar er is wel een overstap gemaakt van molentechniek naar luchtvaarttechniek. 

Bevestiging van geslacht van molenmakers door Sjef 


Willem Kruf kreeg van kleinzoon Rien van Dongen nog een briefje van zijn opa Sjef van Dongen met stukje stamboom. Uit de kop ervan valt af te leiden dat Sjef dit in 1979 opmaakte. Het briefje bevestigt dat er sprake is van een geslacht van molenmakers.

Reacties (4)

Louis Raaijmakers zei op 2 mei 2022 om 20:48
Prachtig speurwerk, Willem. Heb je contact met de nazaten van deze Sjef van Dongen?. Ik zag de naam Rien van Dongen onder de foto staan van dat mooie huis. Kennen we hem van Borgvliet ? Het huis van A.M. de Jong is toch later bewoond door Dees Nijpels, de vader van Ed, onze nog levende VVD-politicus ?
Willem Kruf zei op 3 mei 2022 om 13:26
Ja, Dees woonde in het huis.
Met Rien heb ik contact na een eerste ontmoeting in Domburg. Was op park Buitenhof Domburg. Hij in huis van familie en ik 2 deuren er vandaan in mijn huis.
Willem Kruf zei op 19 november 2023 om 20:23
Volgens het Dagblad van Noord Brabant van maandag 26 januari 1925 is Sjef van Dongen
de hoogste inschrijver bij de aanbesteding voor een herbouw van een woning.
" WOENSDRECHT. Aanbesteding. Bij de heden door de architecten F. J. Rampart & Co. gehouden aanbesteding voor het herbouwen van de onlangs afgebrande woning met schuur van den heer P. J. Hopmans is ingeschreven als volgt:
A. J. v. Dongen, Nieuw-Borgvliet f 115.30.00 enzovoort "

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Geef mij een andere som.