i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Tags:

Boterfabriekjes en de stoomzuivelfabriek

vertelde op 12 maart 2013 om 15:31 uur

Voordat de Coöperatieve Stoomzuivelfabriek Sint Oda rond 1916 op de Lindendijk startte, bestonden er al kleine, zogenoemde handkrachtboterfabriekjes. Vijf daarvan heb ik kunnen achterhalen.

De boterfabriek Victorie stond op Vernhout en was gevestigd op het huidige adres Hoogstraat 63. Er stond er ook een op de Boskantseweg 75, en een op het Kremsel, nu Hongestraat 17. Op de hoek van de Ollandseweg/Schootsedijk te Olland stond het boterfabriekje De Eendracht. Later is het gesloopt voor een nieuw huis, nu Ollandseweg 174.

De boterfabriek te Nijnsel ten slotte werd gekocht door Pastoor Panken Rooms “voor en ten behoeve van de Rooms Katholieke Kerk en Parochie van de Heiligen Antonius van Padua” te Nijnsel.

De parochie bouwde in 1926 op die plaats het Antoniushuis, dat later de naam De Beckart kreeg. Nu staan er op de Oude Lieshoutseweg huizen waar ooit de boterfabriek stond.

Het besluit van minister Posthuma (minister van landbouw van 1914-1918) dat melk voortaan gepasteuriseerd moest worden, bleek zeer moeilijk uit te voeren voor deze kleine handkrachtfabriekjes. Het werd de aanzet tot de bouw van een nieuwe fabriek. Aan de Lindendijk werd een laag stuk weiland gekocht. De boeren reden gratis zand, tot het terrein anderhalf meter was opgehoogd en daarna konden de bouwplannen van architect L. Kooken voor die nieuwe fabriek uitgevoerd worden.

De eerste voorzitter van de coöperatie was Doruske Moeskops, secretaris was Godefridus van de Laar. Verdere medeoprichters waren Petrus van den Oever, Hendrikus der Kinderen, Hendrikus van de Laar en Adrianus Hurkx, allen landbouwers. Deken Van Erp was geestelijk adviseur. Vijf directeuren hebben leiding gegeven aan de fabriek, de eerste was de heer Hellemans.

Zijn opvolger was de heer Van Kruijsdijk, die in 1919 op een gruwelijke wijze aan zijn einde kwam, vermoord door twee kooplieden die het op het melkgeld gemunt hadden. Na de heer Van Kruijsdijk volgde de heer H. van de Vleuten. Na 43 jaar directeurschap ging hij in 1962 met pensioen.

Hij en zijn assistent, de heer M. van de Schoot, hebben de Rooise boter een gouden naam bezorgd. Met hun botermakers maakten zij boter die wijd en zijd als prima bekend stond. In 1959 werd dan ook de eerste Gouden Medaille toegekend aan de fabriek, nadat vijf jaren aan een stuk zilver was behaald.

Opvolgers van H. van de Vleuten waren de heren J. Domensino en in 1966 de heer P. Greijmans. Na dertien jaar kon hij aanwezig zijn bij het sluiten van “zijn fabriek”. Die sluiting vond plaats op zaterdag 12 mei 1979. Directeur Greijmans dankte zijn personeel en de melkrijders voor de prettige samenwerking en volle inzet tot de laatste dag. Inmiddels zit er al jaren een Chinees restaurant in de oude fabriek op de Lindendijk.

Bron: BHIC en Campina Contact 3 (juni 1979) .

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (10)

Gijs van Aarle, Sint-Oedenrode zei op 17 maart 2013 om 16:06 uur

Bedankt Willie voor je mooie verhaal over het melkfbriek aan de Lindendijk. Mijn schoonvader Marinus van der (niet van de)Schoot heeft daar gewerkt van 1933 tot 1954. Toen werd hij directeur van de melkfabriek in Boxtel. In 1962 kwam hij weer terug naar Rooi en bleef tot de laatste dag. Hij heeft zich bijzonder ingezet voor het Campinamuseum. heelaas is het er niet van gekomen.

Tiny van den Berg van der Heyden zei op 20 april 2013 om 11:28 uur

Wij woonden vroeger langs v.d. Vleuten de toenmalige directeur van het melkfabriek. Als het maandag wasdag was, ging mijn moeder, of wij als kinderen, op het melkfabriek een paar emmers warm water halen om de was te spoelen, wat in die tijd ( de jaren 50 )buiten gebeurde. Ook gebeurde het soms dat op maandag de ketel in het fabriek gestookt werd, en dat er dan roetdeeltjes op de schone was dwarrelden. Daar waren de buren niet zo blij mee. Ook gingen wij bij Hais de Stoker in het ketelhok onze kleren drogen, als wij b.v. in de sloot terecht waren gekomen, en niet nat thuis wilden komen. Ook gingen wij in die tijd een paar liter losse karnemelk halen om daar de lekkerste pap van te koken die ik ooit gehad heb. Als kind was ik ook wel een beetje bang in het fabriek, omdat er heel veel herrie was, het siste, stoomde en rammelde van alle kanten, en overal natte vloeren. Die goeie ouwe tijd.

Rini de Groot. zei op 22 april 2013 om 21:55 uur

Wij woonden in Uden tegenover de Boterfabriek, misschien was de schoorsteen daar hoger, want van roetdeeltjes hebben we nooit last gehad.
Soms was er van die lekkere warme Gortepap te halen, dat werd op school mede gedeeld.
We sloten dan mee aan met de emmer, in de rij wachtende en dan bij het eten ervan kringetjes maken met de lepel stroop.
Jammer kan men nu niet meer zulke pap maken.
Haalde we daar ook niet de "fiets" ondermelk, voor ons Geit ?
In Gemert werd in de jaren ,50 de gelegenheid geboden voor een warme douche.

H.Hendriks zei op 29 mei 2014 om 20:18 uur

Op de tweede foto zijn de namen van de personen v.l.n.r.: Antoon Hendriks (half verborgen achter een stang); onbekend; Gerard Kluijtmans (met witte schort). De foto is genomen in 1954.

Rini de Groot. zei op 29 mei 2014 om 20:56 uur

Bij het zien van die weegschaal, bij Philips in Best was zo,n Weegschaal aanwezig, een anekdote.
Op maandag kwamen de dames zich wegen, zij plaatste een streepje en hun initialen op de groene buitenring.
Stiekem verdraaide ik daarna die stalen ring.
De volgende maandag bemerkte zij, dat iedereen lichter of zwaarder geworden waren.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 30 mei 2014 om 10:04 uur

Al in die tijd een soort 'Weight Watchers'.

H.Hendriks zei op 27 juni 2014 om 09:48 uur

Hongestraat 17 dient te zijn Hongerstraat.

Willie zei op 28 juni 2014 om 07:18 uur

Bedankt Hans, fijn dat je dat doorgeeft.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 20 juli 2017 om 08:20 uur

De Voorzitter deelt mede dat van het Bestuur der Coöperatieve stoomzuivelfabriek ‘Oda’, een uitnodiging is ingekomen bij Burgemeester en Wethouders om op 18 juni a.s. tegenwoordig te zijn bij de plechtige opening van die fabriek.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 20 juli 2017 om 08:23 uur

Vergeten 1917 erbij te zetten dus honderd jaar geleden.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: