i

Dit verhaal gaat over:

Tags:

“Christusboom” en kribbe: nieuwe oude tradities in het Boxmeersch Weekblad

vertelde op 8 december 2015 om 12:15 uur

Nu de Sint weer op zijn stoomboot op weg naar Spanje is, is het volgens de Nederlandse traditie weer tijd om het huis in kerstsfeer te brengen. De kerstboom en de kribbe van het kindeke Jezus mogen daarin natuurlijk niet ontbreken. Het zetten van de kerstboom en stal heeft verschillende oorsprongen, zo legt het Boxmeersch Weekblad uit in zijn kerstnummer in 1932. Met het oog op de geschiedenis van de ‘Christusboom’ en de kribbe publiceerde het blad een artikel hierover.

Giotto di Bondone, Legende van Sint Franciscus: 13. Institutie van de kribbe in Greccio (Bovenkerk, basiliek San Francesco te Assisi), 1297-1300 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het artikel laat één ding duidelijk zijn: het opstellen van de stal en de kribbe is véél ouder dan de kerstboom. Al in de vijfde eeuw werden er kerstspelen opgevoerd op markten om de ongeletterde bevolking te bekeren naar het christendom. Franciscus van Assisi (1181/2-1226) is degene die de traditie van de kerstkribbe zoals wij die kennen leven heeft ingeblazen. Om zijn toehoorders het kerstverhaal te vertellen, maakte hij in het Italiaanse Greccio in 1223 een stal met een levende kerstgroep. Als hommage aan dit schouwspel legde de kunstschilder Giotto di Bondone (1266/67-1337) dit vast in een fresco in de kerk van Assisi. Sindsdien is de kerststal verplaatst naar de kerk en werd elk jaar met Kerstmis alles uit de kast gehaald om een zo overtuigend mogelijk kerstverhaal te vertellen.

 

 

 

 

Dan de kerstboom. Deze kennen we allemaal, en we zijn tegenwoordig geneigd om meer aandacht te schenken aan het versieren van de boom dan aan de kribbe. De kerstboom heeft een Germaanse oorsprong, ‘heidens’ dus. In de jaren ’30 van de vorige eeuw kwam de kerstboom op in Nederland; argwaan was niet ongewoon, zo lezen we in het stukje. Want wie wilde nou een heidense boom in zijn kamer? De Germanen vierden rond eind december het midwinterfeest: de donkerste tijden waren voorbij, de dagen werden weer langer. 

 

De kerstboom kwam in Nederland terecht door Duitse invloeden. In de Duits-Franse grensstreken is de versierde naaldboom blijven bestaan na de kerstening van West-Europa in de vroege Middeleeuwen. Men versierde de naaldbomen daar met appels en gebak. In de achttiende eeuw is de traditie, nu met lichtjes in de boom, overgewaaid naar de rest van (protestant) Duitsland. Aan het eind van de negentiende eeuw werd de kerstboom geïntroduceerd in Nederland, voornamelijk in protestantse kringen. Uit het artikel op te maken heeft het na de introductie nog wel eventjes geduurd voordat de kerstboom populair raakte in katholieke kringen. Het artikel laat een interessant tijdbeeld zien en een enthousiaste maar ook argwanende houding tegenover aanpassingen aan kerst. 

Zo, nu is het tijd om het stekelige groene gevaarte in huis te halen.  

Veel plezier!

 

Klik hier om het hele artikel te lezen.   

 

 

 

 

 

 

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Henk Beijers zei op 8 december 2015 om 15:07 uur

Informatief artikel Yvonne. Daar leer je nog eens wat van.
Wij zullen binnenkort dat stekelige groene gevaarte eens ergens proberen te krijgen tegen een schappelijk prijsje en dan mooi versieren. Geeft toch altijd een apart sfeertje in huis.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: