i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Tilburg
Tags:

De familie die Nederland voorzag van een laagje asfalt

vertelde op 28 november 2018 om 10:50 uur

Het schoorsteentje van de woonwagen piept nog nét omhoog, helemaal rechts op de foto. Het is de woonwagen van de familie Brugman die begin vorige eeuw door Nederland trok om de ‘kunstwegen te asphalteren’. Ook die tussen Tilburg en Moergestel.

BHIC FOTOSM.2848

“De Prov kunstweg Moergestel – Oirschot en Moergestel – Oisterwijk zal, evenals de weg van Moergestel – Tilburg met een nieuw asphaltdek voorzien worden”, meldt de Nieuwe Tilburgsche Courant op 24 mei 1928. Er staat niet bij wie het werk doet, maar dankzij de foto weten we dat er geen twijfel over bestaat dat dat de familie Brugman is.

Die familie bestaat uit pa en ma Brugman en drie kleine kinderen. Het gezin trekt door Nederland, van klus naar klus. Dat is op zich al een hele onderneming, want de woonwagen (ook wel salonwagen genoemd) heeft houten banden en geen vering. De wegen die er zijn, bestaan vooral uit kinderkopjes dus is het een kwestie van de boel goed inpakken en vastzetten. En dan hobbelen, vaak vele kilometers. De woonwagen wordt voortgetrokken door de stoomwals, helemaal achter hangt nog een waterwagen (goed voor zo’n duizend liter). Als de familie Brugman zich in beweging zet, rijdt er een kleine optocht over de weg.  

34 Dagen op reis

Na diverse wegen in Gelderland en Zuid-Holland te hebben geasfalteerd, komt de familie Brugman eind jaren twintig naar Brabant. Daar gaat de karavaan van de familie van dorp tot dorp. Na Brabant staat Friesland op de planning: een afstand die te groot is om met de wals, salonwagen en aanhanger af te leggen. Daarom wordt gekozen voor vervoer over het spoor – en ook dan blijft het een moeilijk karwei om alles veilig naar de andere kant van het land te krijgen. Voordat de eindbestemming is bereikt, zijn er 34 dagen verstreken.

De aanleg van de ‘kunstweg’ van Tilburg naar Moergestel is vastgelegd op deze intrigerende foto. Het was Theodoor van den Heuvel die ons wees op het bijzondere verhaal erachter:  “De Aveling & Porter stoomwals met kenteken H42493 en de daarachter opgestelde salonwagen behoorde toe aan de machinist van de wals, dhr. Brugman, en zijn gezin. Zij trokken door heel Nederland om walsklussen bij wegwerkzaamheden aan te nemen.”

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 20 maart 2017 om 14:00 uur

Eén cent voor één varken tussen Oss en Heesch

vertelde op 31 januari 2018 om 21:18 uur

Met de spoorwegen naar Brabant, het verhaal van de familie Ter Borg