i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Bergen op Zoom
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK kerken

vertelde op 24 november 2014 om 15:06 uur

De geschiedenis van de Gertrudiskerk in Bergen op Zoom is misschien wel de meest dramatische van alle kerken in Noord-Brabant. Het oudste gedeelte, een stuk van de toren, dateert uit het midden van de veertiende eeuw. Wat we tegenwoordig zien is de kerk zoals die in 1477 gereedkwam.

Al snel daarna werden er plannen gemaakt voor een uitbreiding die de Gertrudis een van de grootste kerken van de Nederlanden moest maken, maar van die plannen is weinig gerealiseerd. Geldgebrek was hiervan de oorzaak. Nadat de protestanten de kerk in 1568 in gebruik namen, sloten ze delen van het veel te grote gebouw af en die stukken werden later grotendeels gesloopt.

Foto: G.Th. Delemarre, 1962. Bron: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel ErfgoedDe genadeklap voor het gebouw kwam in 1747. In dat jaar belegerden de Fransen Bergen op Zoom. De inname van de stad ging gepaard met een zwaar bombardement dat weinig van de kerk overliet. Toch zorgden de protestanten ervoor dat de kerk al snel weer werd hersteld. De toren kreeg toen ook zijn kenmerkende vorm van ‘peperbus’.

Omdat de protestanten de kerk op eigen kosten hadden herbouwd, werd hij in de tijd van Napoleon niet teruggegeven aan de katholieken. Tot 1966 bleef de kerk bij de protestanten in gebruik, maar toen moesten ze het gebouw aan de gemeente verkopen omdat ze het onderhoud en de restauratie niet meer konden betalen. De gemeente zat in haar maag met de kerk. Ook voor de katholieken was de kerk te duur: ze hadden trouwens zelf al twee kerken in het centrum van Bergen op Zoom.

En toen sloeg het noodlot toe: in 1972 brandde de kerk grotendeels af. Dat de kerk herbouwd zou worden, stond eigenlijk meteen al vast. Bergen op Zoom had niets aan een ruïne in het hart van de stad. Maar waarvoor moest het gebouw dan gebruikt gaan worden?

Langzamerhand werd duidelijk dat de oplossing toch van de katholieken moest komen. Met pijn in het hart namen ze afscheid van hun twee kerken. De katholieke kerk aan de Markt werd door de gemeente gekocht en is nu in gebruik als schouwburg ‘De Maagd’. Voortaan zou de Gertrudis weer een katholieke kerk zijn en de protestanten kregen het recht om er nu en dan gebruik van te maken. Een geluk bij een ongeluk was dat de waardevolle inboedel van de twee gesloten kerken nu in de Gertrudis een plaats kon krijgen. In 1987 wijdde bisschop Ernst de kerk opnieuw in.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 15 juli 2019 om 14:48 uur

Onderzoeker Willem Kruf dook in de geschiedenis van vloertegels van diverse kerken, waaronder die van de Gertrudiskerk in Bergen op Zoom. Klik hier om dat verhaal te lezen:

https://www.bhic.nl/media/document/file/tegels-gertrudiskapel-2-3-2015-en-herzien-7-6-2019.pdf?6-0-15

Met veel dank, Willem!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: