i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oosterhout
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK kerken

vertelde op 12 februari 2015 om 15:51 uur

In 1835 kreeg het dorpje Dorst een koninklijke schenking van maar liefst zevenduizend gulden voor de bouw van een eigen kerk. Die verving de schuurkerk waarvan de katholieken in het dorp sinds 1648 gebruik van hadden gemaakt. De nieuwe kerk kwam op de plaats van de 16e-eeuwse Drievuldigheidskapel (nu: Kapelerf); de schuurkerk, aan de overkant van de baan naar Tilburg, werd gesloopt om plaats te maken voor de pastorie.

Die 7.000 gulden kwamen van pas, want de inwoners van Dorst waren niet rijk. Hun schuilkerk hadden zij kunnen onderhouden en inrichten dankzij hulp uit Antwerpen. Vandaar was in 1689 een reliek van de H. Marculphus, ofwel Sint Marcoen, naar Dorst gekomen. Die heilige is vooral in Frankrijk populair, maar hier vrijwel onbekend. De kerk in Dorst is dan ook de enige in Nederland die aan hem is toegewijd.

Marcoen beschikte over unieke gaven: hij beschermde tegen eczeem en klierziektes en weldra stroomden de pelgrims toe. En dat in een tijd waarin het openbaar uitoefenen van de katholieke godsdienst verboden was!

Foto: BHIC, Collectie Provincie Noord-BrabantFoto: BHIC, Collectie Provincie Noord-Brabant

Met mond-tot-mond reclame moet de faam van Marcoen zich hebben verspreid. Het legde de arme parochie in Dorst geen windeieren. Op zijn feestdag was het elk jaar een drukte van belang in Dorst. Zelfs vanuit Holland kwamen de mensen om genezing af te smeken.

Foto: BHIC, Collectie Provincie Noord-BrabantFoto: BHIC, Collectie Provincie Noord-Brabant

Dat ging goed, totdat in 1740 de plaatselijke bakker – een protestant – bij de schout ging klagen. Hij mocht zijn kraam namelijk niet op de markt zetten en kon dus geen graantje meepikken van dit roomse gebeuren. Maar daarmee maakte hij een paar slapende honden wakker in Den Haag. De pastoor werd verbannen en het was afgelopen met de Marcoen-verering. Maar zodra de katholieken in de negentiende eeuw weer vrij waren om hun heiligen te vereren, werd Marcoen in ere hersteld, met steun van de paus. Tot ver in de twintigste eeuw zouden de pelgrims weer naar Dorst komen voor deze unieke heilige.

Inmiddels bezochten de Marcoenvereerders niet meer de waterstaatskerk van 1835, want die was in 1912 afgebroken. Jos Cuypers ontwierp een waardige opvolger, de huidige kerk, die dus weer aan de noordkant van de Tilburgseweg staat.

Plannen van het bestuur van de Catharinaparochie om vijf van de zeven kerken te sluiten, waaronder de Marcoenkerk, leidden tot protest, onder andere in Dorst. Daarop kregen de lokale geloofsgemeenschappen tot 1 januari 2015 de tijd om het bestaansrecht van hun kerk te bewijzen. Daarna wordt bekeken welke kerken open kunnen blijven. In het plan dat de werkgroep van parochianen in oktober 2014 presenteerde zou de kerk in ieder geval nog tot 2020 open kunnen blijven.

Maar wie waren tijdens het 'rijke roomse leven' nu eigenlijk het gezicht van de Marcoenkerk? Want die kerk was natuurlijk middelpunt van de parochie, maar als gelovige had je te maken met mijnheer pastoor en zijn kapelaans.

Wie herinnert zich bijvoorbeeld nog pastoor Gillis en zijn kapelaan J.A.J.M. de Bruyn? Zij waren midden jaren vijftig verwantwoordelijk voor het zieleheil van de katholieken in Dorst.

En halverwege de jaren zestig was er pastoor C.J.S. v.d. Riet, geboren in 1894 en in 1955 de opvolger van Gillis. V.d. Riet was daarvoor pastoor geweest van de Willibrorduskerk in Sint-Willebrord.
Aan deze zielzorgers zullen vast nog herinneringen bestaan. Hieronder kun je al je anekdotes en verhalen met ons delen.

Pastoor Gillis Pastoor C.A.N. Gillis (Katholiek Documentatie Centrum, AFBK-2a12736)
Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

marian van vorstenbosch zei op 4 mei 2017 om 16:48 uur

Klopt het dat het kerkhof dat bij deze kerk hoort veranderd is? Ik ben op zoek naar de graven van mijn opa en oma.

Norah zei op 4 mei 2017 om 20:24 uur

Dag Marian,

Hier zijn diverse mogelijkheden voor:

1. Mailen naar redactie@nieuwsuitdorst.nl
2. Informeren bij de gemeente Oosterhout.
3. En de sites www.online-begraafplaatsen.nl en www.graftombe.nl nakijken. Gemakkelijkst is om op de achternaam te zoeken.
Mvg.

marian van vorstenbosch zei op 5 mei 2017 om 10:18 uur

Dank voor uw bericht!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: