i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Periode: 1950 - 1960
Tags:

De kerststal in het dorp

vertelde op 12 december 2016 om 12:12 uur

In de jaren vijftig raakten we op school vertrouwd met de Adventskrans, een met dennentakken beklede ring waarop vier kaarsen geplaatst waren. Ook in de kerk verscheen dit nieuwe gebruik. Samen met ons Moeke maakten we er thuis ook een van een fietsreep.

Een velg werd bekleed met takken, gesneden van de reuzenzilverspar, de mást zoals moeke die noemde. Daar omheen werd een rood lint gewikkeld en het geheel werd opgehangen aan de balkenzoldering van de goeikamer, als een aureool boven onze hoofden.

De Sint was vertrokken, maar er kwamen nu wéér dagen van verwachting, de Advent. In Uden werd een commissie opgericht voor een kerststal buiten. M’n jongere broer wilde de dennenboom naast het onderkomen opvrolijken met fonkelende sterren. De goedkeuring volgde nadat het kerststalcomité op zijn slaapkamer de te installeren sterrenhemel bewonderd had. Bij het hek kwam een paal waaraan een houten collectebus (nee, geen Knikkende Engel).

Als kind gaf het een spannend Kerstgevoel om te gaan slapen en daarna in de Kerstnacht uit een diepe slaap gewekt te worden voor de Nachtmis van vier uur. Samen met mijn oudere zus ging ik voor de eerste maal naar de Plechtige Mis-met-Drie-Heren en kregen van moeke een pepermunt mee, misschien om wakker te blijven.

In de goeikamer stond de kerststal met strooien dak; de bewoners waren van porselein, met het prijsje nog op de onderzijde; tussen het verse mos lag een spiegeltje alsof het water was. Er was een kleine kudde schapen (jammer, geen kameel) en daarboven zweefde een engel tussen de dennentakken; de kerstboom was voor Protestanten. In de kerk stond boven de stal een vijfpuntige ster. Mijn oudste broer maakte dat pentagram na en het resultaat werd hoog en verlicht tegen de zolder geplaatst.

De middelste broer maakte van stevig kantoorpapier, afkomstig uit de prullenbak van de Fruitveiling en Eierbond, kerstgroepfiguren, die wij natekenden met alleen aan de voorzijde een afbeelding. Het tekenen van de vijfpuntige ster, in onze ogen de echte, vonden we erg moeilijk. Nu vond ik op Google dat het met een kleine truc gemakkelijk te doen is. Voor het lijmwerk werden de ‘s middags overgebleven aardappelen gebruikt, het voetstuk van de kaarshouder was een ongekookte, doormidden gesneden aardappel, bekleed met zilverpapier.

Na enkele jaren werd het chique verblijf in het dorp geruild voor een eenvoudige stal onder het Prilleke op de markt en uitgebreid met twee herders. Voor de grap werden op ‘n zondagavond twee beelden uit hun behuizing genomen en bij de bushalte geplaatst. Jaren later werd verteld dat het met de ‘daders’ slecht was afgelopen. Ons moeke zei altijd: met eerbied omgaan met gewijde of heilige voorwerpen.

Jaren tachtig bezochten we tijdens een studiereis het stadje Rothenburg aan de Romantische Strasse. Noodgedwongen vluchtten we voor de regen en kou een winkel binnen. Daar was het warm, gezellig met brandende kaarsen en er klonk gewijde kerstmuziek. We kwamen in Kerstsfeer en ontdekten zelfs een Adventskalender! Bij elkaar een raar vertoon in een zomermaand.

En zo kwamen we met uren in de kerk, met kerstliedjes zingen, -stalletjes kijken en -kindje wiegen de Kerstdagen door. Al snel was het Driekoningen en daarmee was de vakantie voorbij.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (11)

Rini. zei op 27 december 2016 om 05:42 uur

Dat spiegeltje, dat idee las ons Moeke al bij een Kerstverhaal in de
‘St. Jansklokken’ we zochten meteen naar een stukje spiegel voor
het tijdelijk onderkomen in de Goeikamer.
Datzelfde gebruik zag ik gisteravond, als een vennetje,
bij de Kerststal in de Parochiekerk van Gemert, tijdens
de Kapellekes wandeltocht in de Griebelgrauw.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 28 december 2016 om 13:39 uur

Wat grappig om te lezen Rini, mijn vader deed altijd precies hetzelfde bij zijn kerststal.

Rini. zei op 29 december 2016 om 22:26 uur

Een leeftijdgenoot geboren Groninger vertelde gister de volgende anekdote.
“Ik was op bezoek bij mijn tante geweest, ook van katholieke huize en
kreeg een paar Kerstkransjes uit de boom.
Blij naar huis vroeg Moeder naar de afkomst,” waarop zij meteen haar
zus bezocht en werd per direct de boom verwijderd,
“wat doe je nu toch als katholiek met een Kerstboom !”
Die was ook hier, alleen voor de protestanten.

Norah zei op 29 december 2016 om 22:32 uur

Wij mochten vroeger als kind op de lagere school niet zingen: Oh, denneboom, oh denneboom.
We begrepen er natuurlijk niets van...

Rini. zei op 29 december 2016 om 22:41 uur

Norah, dat heb ik nog nooit gehoord. Ik dacht altijd het
'Katholieken Zuiden' dat Groningen en waar jij woonde
nog erger was is mij vreemd.

Norah zei op 30 december 2016 om 00:19 uur

Ik kom oorspronkelijk uit Maastricht. Maar op kerstavond werd er wel door mijn vader een kerstboom gehaald, die tot driekoningen bleef staan. En natuurlijk een stalletje ernaast.

Ton van Riet, Gemert zei op 29 december 2018 om 19:14 uur

Zolang ik me kan herinneren stond bij ons een kerstboom (vanaf begin jaren '40)
Ons moeder liet hem voor ons staan tot omstreeks de carnaval, de naalden lagen er dan wel allemaal onder. De verlichting was door mijn vader in elkaar geknutseld; geverfde fietslampjes en een grote afgeschermde lamp om het
voltage op het goede peil te hebben.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 2 januari 2019 om 20:36 uur

Vonden jullie het zo gezellig Ton, dat de boom zo lang bleef staan?

Ton van Riet. Gemert zei op 2 januari 2019 om 22:25 uur

Ja dat vonden wij prima. Ik deed dat later ook voor mijn eigen dochter.
Bovendien ruimde ik dan later ook weer zelf de boel op.

Rini. zei op 2 januari 2019 om 22:33 uur

Nu volgde in de huiskamer na december de herfst, Ton ik zou de boom bespoten hebben met haarlak!

Ton van Riet, Gemert zei op 2 januari 2019 om 22:40 uur

Rini, ik houd toch meer van de geur van sparren dan van de "stank" van haarlak.
Niet dat ik daar aan gedacht heb. Overigens dank voor je reactie.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 15 december 2010 om 11:20 uur

Kerstspel

vertelde op 19 december 2012 om 09:04 uur

Levende kerststal

vertelde op 1 december 2015 om 12:15 uur

Kersttijd in den vreemde