i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Tags:

De mogelijkheden van de mattenbies

vertelde op 25 oktober 2012 om 15:43 uur

De mattenbies werd vroeger niet alleen gebruikt voor het maken van stoelzittingen. Dat blijkt uit het oude kasboek van mijn vader. Al jaren neuzend naar bijzonderheden in het vergeelde kasboek van vader stuitte ik nu op een met de kroontjespen geschreven tekst:

Uitgaven: 28 sept. 1928 25 cts 'een bos biezen'. Ik dacht aan de biezen, de groene stengels langs de slootkant waarvan ik de kern gebruik bij een oliepitje, maar vader had zelf vóór 1928 een aansluiting op 'het elektrische' laten maken. Van de genoemde bies gebruik ik - zoals vroeger - de kern als lont bij het kaarsen dompelen in het Eindhoven Museum maar waar vader deze voor benutte, kon ik geen verklaring geven.

De mattenbies groeit midden in de waterplas. Voor het maken van een stoelzitting is de in brakwater groeiende het meest geschikte. Die mattenbies kan een lengte van drie meter bereiken met een doorsnede van ongeveer 8 millimeter. In de 'dagboeken'van mijn vader kom ik verder aantekeningen tegen van gedane reparaties tijdens de oorlogsjaren aan de lekkende stalen emmers onder meer voor het Missiehuis van SVD; 'een houten bodem aangebracht. Kosten fl. 0.60'.

Pas in 2002 werd het mij duidelijk gemaakt dat twee vermeldingen met elkaar verband hadden; een bos biezen en de bodemreparaties van gegalvaniseerde emmers. Hieruit maak ik op dat de prijs die mijn vader rekende voor het plaatsen van een houten bodem lager was dan die door een loodgieter werd uitgevoerd. Na de aangebrachte bodem werden de kieren opgevuld met de mattenbies. En op het moment dat de emmer met water werd gevuld, zwelde de inwendige sponsachtige stof van de mattenbies, dichtte de kieren en was de emmer waterdicht.

Wanneer in het voorjaar de gierkar uitgereden werd, waren er door de droogte van de afgelopen winter grote kieren ontstaan. Ook die werden gedicht met de mattenbies. Natuurlijk heeft vader bij reparaties aan de gierkar van het Retraitehuis ook gebruik gemaakt van de mattenbies. Uit mijn jeugd ken ik alleen de ertkar beladen met de stalen gierton voor het uitrijden van de vloeibare mest.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (5)

Bauke Visser Mildam (Heerenveen) zei op 26 oktober 2012 om 14:01 uur

Mattenbies komt of kwam voor in de weerribben bij Giethoorn. Mogelijk kwam of komt dit voor in de petgaten van de Deelen ten noorden van Heerenveen.
In de weerribben komt vanzelf het proces van verlanding op gang. het begint in de grote plassen met de groei van riet en mattenbies. Hiervan werden
destijds vloermatten en stoelzittingen gemaakt. Was het mandje waarin Mozes dreef mogelijk gemaakt van mattenbies ?

Bauke Visser. Ecokathedraal Mildam (Heerenveen) zei op 26 oktober 2012 om 14:06 uur

Om je vraag over de mattenbiezen grondig uit te zoeken zou ik 't Fryske Gea moeten bellen.

Marilou Nillesen bhic zei op 26 oktober 2012 om 16:49 uur

@Bauke: Bedankt voor je reactie. Wat leuk, uit Friesland! Ik weet alleen dat Mozes in een biezen mandje werd gelegd. Maar er zijn vast mensen die meer weten... toch? Laat maar horen!

Rini de Groot. zei op 28 oktober 2012 om 19:02 uur

In Twente werd deze bies bij de Midwinterhoorn gebruikt, gelegd op de zijkanten, tussen de twee uitgeholde helften van de boomstam.
Voordat de hoorn gebruikt werd, liet men het blaasinstrument in de waterput zakken.

Jan van de Langenberg. Liempde. zei op 1 november 2012 om 19:07 uur

De Matten bies werd gekweekt in Genemuiden buiten gedroogd op ruiters.
De Matten bies wordt maar 1 1/2 meter tot 1 3/4 meter en hebben een dikte van14/15 mm dik uitlopend op niets

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: