i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Huisseling en Neerloon
Tags:

De Openbare Lagere School

vertelde op 4 december 2009 om 10:19 uur

“Met diep verschuldigden eerbied geeft te kennen, de gemeenteraad van Huisseling en Neerloon (...) dat in zijne vergadering van den 5e Januari 1882 in overleg met den Heer Districts Schoolopziener is besloten tot het bouwen van een nieuw schoollocaal met onderwijzerswoning in de afd. Huisseling, aangezien de bestaande gebouwen in een zoodanigen toestand verkeeren, dat zij niet voor restauratie naar de eischen des tijds vatbaar zijn”.

Zo schrijft de raad aan “Zijne Majesteit den Koning der Nederlanden” in 1882. Op het perceel “Boomgaard” (nu Burg. Van de Wielstraat 4), eigendom van de kerk, zou het gebouw moeten komen. Na een ruil met het kerkbestuur zou de school en de onderliggende grond in eigendom van de gemeente komen. De grond achter de school bleef in eigendom van de kerk.

Aannemer Johannes Hoes uit Deursen krijgt “het bouwen van eene school, speelplaats en onderwijzerswoning, met de levering van alle daarvoor benodigde materialen en arbeidsloonen te Huisseling + de levering van vijf en twintig schoolbanken” gegund.

Er komt dus een nieuwe school met daarnaast een onderwijzerswoning. De twee gebouwen vertonen veel overeenkomsten in ontwerp en afmeting. Tussen de twee gebouwen komt een overdekte speelplaats. Een schoolplein was er niet, maar de kinderen mochten ook aan de overzijde van de straat spelen. In de voorgevel zit een eerste steen met de tekst “G.J.P. v/d Oever burgemeester, H.H. van Aar - Ph. de Bruijn wethouders, 28 April 1883”. Binnen was een vestibule van 5x2 meter en een schoollokaal van 6x11 meter. Aan de achterzijde stond een aanbouw met de sanitaire voorzieningen en boekenkasten.

In 1905 werd het lokaal in tweëen gedeeld door middel van een houten/glazen tussenwand. In 1917 volgde de aanleg van elektriciteit. In dit schooltje zaten alle kinderen door elkaar en was er aanvankelijk alleen de hoofdonderwijzer en een lerares “in de nuttige handwerken”. De familie Van de Wiel leverde diverse leerkrachten. De laatste hoofdonderwijzer was de heer H. J. van Wiechen, uit Schaijk afkomstig. Hij volgde in 1920 J.A. Claeren op.

In 1923 werd de gemeente Huisseling c.a. door Ravenstein geannexeerd. Het lag voor de hand om het kleine schooltje van  Huisseling, net als dat van Neerloon, op te heffen. In 1928 was het zover en moesten de kinderen voortaan in Ravenstein naar school. Dat leverde natuurlijk (vergeefs) protest op van de Boerenbond Afd. Huisseling. En achteraf bleek het onderwijs in Ravenstein toch echt wel beduidend beter te zijn dan het in de dorpjes geweest was.

De Huisselingse pastoor I. Franken, telg uit een Tilburgse familie van textielfabrikanten, kocht in 1928 het afgekeurde schooltje en de onderwijzerswoning van de gemeente Ravenstein met als doel een fundatie op dat pand te vestigen. Het schoolhuis werd direct bewoond, de school werd gebruikt als opslag voor spullen van de processie en dergelijke, het tweede lokaal werd tot aan de oorlog gebruikt als eierpakkerij van de N.C.B.

In 1946 volgde een verbouwing tot noodwoning, waarbij de indeling geheel werd gewijzigd. Het gezin dat er in trok, huurde de woning van de kerk. In 1951 werd een gedeelte van de zoldervloer verlaagd en in 1972 volgde de laatste verbouwing, waarbij ook de rest van de zoldervloer werd verlaagd. Het pand kwam vervolgens in particuliere handen. De ramen in de voorgevel waren oorspronkelijk roedenverdeelde stolpramen met een drieruits bovenlicht. Het bovenste deel van de ramen werd nu echter afgetimmerd ter camouflage van de verlaagde vloer.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Jeroen Arts zei op 6 maart 2010 om 23:42 uur

In 1881 staat er in het archief: "Thans is koster, meester en organist Wilhelmus van de Wiel, welke voor al deze betrekkingen om lichamelijke gebreken, vooral omtrent het gezicht, bedankt heeft “en die bij dezen onzen hartelijk dank betuigen voor de trouwe diensten gedurende meer dan 40 jaren aan herder en kerk bewezen en tevens toewensen dat hij nog vele jaren, hoewel emeritus, zijne kunstvolle en aangename geluiden + tonen (als organist) mag doen horen tot stichting van de parochianen.”

Het kosterschap was in Huisseling sinds eeuwen verenigd met het vak van schoolmeester en organist.
Deze ‘drie-eenheid’ wordt afgeschaft bij het bedanken van Wilhelmus van de Wiel als koster.

Met Mgr. Godschalk en Gedeputeerde Staten zal overeenstemming moeten komen over de scheiding van de kerk met de burgelijke gemeente, omtrent de kosterij en 'bogaard', 'ten waarvan de gebouwen woonhuis en school aan beiden onderling behooren.' De bogaard komt ten goede aan de gemeente om een nieuwe school en woning voor de meester te bouwen, de rest (de oude school en de kosterij) komt toe aan de kerk. De oude school wordt tot mei 1890 verhuurd aan Wilhelmus Kocken om er een timmerwerkplaats te vestigen.

Nog niet helemaal duidelijk is waar deze gebouwen nu precies stonden...

Annemarie van Geloven bhic zei op 7 maart 2010 om 20:36 uur

Beste Jeroen, graag nodig ik je uit om bij het BHIC een kadastraal onderzoek te komen doen. Wij hebben ook kadastrale kaarten (de zgn. schattingskaarten) van ca 1880 in huis, waarop de ligging van de kosterij, boomgaard, school en kerk met kadastrale nummers te zien is.

Jeroen Arts zei op 7 maart 2010 om 23:05 uur

Beste Annemarie,

Dat lijkt me zeer interessant, maar helaas zijn jullie openingstijden voor mij niet bepaald ideaal tot mijn werktijden... :-( Wanneer gaan jullie weer op maandagen open?????

Ik weet wel iemand die het vast wil uitzoeken voor me!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: