i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Periode: 1860 - 1954
Tags:

De openbare school op het Kofferen

vertelde op 11 augustus 2018 om 11:53 uur

De gemeente Sint-Oedenrode bestond rond 1860 uit 4.287 zielen. Het gemiddeld aantal schoolgaande kinderen in de kom bedroeg in de voorgaande laatste vijf jaar ongeveer 350 leerlingen. Het oude schoolgebouw op de Markt begon rond 1860 behoorlijke gebreken te vertonen en de gemeente besloot in 1870 om nabij kasteel Lochtenburg een terrein te kopen, geschikt om er een nieuwe hoofdschool te bouwen.

Enige ingezeten maakten bezwaar, omdat door de bouw van een school in westelijke richting de kinderen uit de gehuchten Heikant, Koevering en Eversestraat te ver van de school zouden raken, en ze bij ongunstig weer een grotere afstand zouden moeten afleggen.

De gemeente bracht daartegen in, dat de kinderen van de Boskant ook grote afstanden moesten afleggen en voor een groot gedeelte gebruik moesten maken van slijkwegen, terwijl kinderen die van de andere kant kwamen gebruik konden maken van klinkergrind en zandwegen.

Ook waren er bezwaren tegen de gasfabriek die tegenover de school lag. Daartegen bracht de gemeente naar voren dat de gasfabriek van zo'n kleine omvang was dat er tijdens het stoken geen hinderlijke lucht opgemerkt zou worden. De heer Raupp, raadslid en gunstig bekend als dokter, gaf zijn goedkeuring en achtte het gasfabriekje onschadelijk voor de gezondheid.

In 1881 krijgen de onderwijzers instructies hoe om te gaan met de leerlingen. De onderwijzers moeten zorgen dat de kinderen ordelijk worden geplaatst. De kinderen behoren met zachtheid te worden behandeld, alle lijfkastijdingen en het gebruik van alle ruwe en ongepaste woorden of uitdrukkingen moeten zorgvuldig worden vermeden. De kinderen moeten wennen aan orde en tucht, zodat in de school de nodige stilte heerst.

De onderwijzers moeten de leerlingen een geregeld en zedig gedrag aanleren, zo ook reinheid en zindelijkheid op zichzelf en hun kleding. Voorts moeten zij zich in alle omstandigheden beleefd en welwillendheid gedragen. Alle onzedigheid in woorden of daden behoort met de meeste gestrengheid te worden tegengegaan. Alleen die boeken worden gelezen, welke in de goedgekeurde leerplannen zijn goedgekeurd.

De onderwijzers wordt opgedragen om zoveel mogelijk te zorgen, dat de kinderen geregeld en ordelijk naar school en naar huis gaan en zich niet aan baldadigheid, straatschenderij, vechten enz. schuldig maken. De onderwijzers zullen zoals van ouds gebruikelijk is, de kinderen vanuit de school begeleiden tot buiten de kom van de gemeente.

Handschrift Jo van der Kaaij met opsomming van namen.

In 1893 klaagt de onderwijzer Willem van Haeren over de slechte toestand van het drinkwater voor de schooljeugd. Na veel geharrewar in de raad besluit de gemeente dat er een nieuwe drinkput moet komen. In de zomermaanden van 1902 is het water uit de nieuwe put bar slecht en gedurende de zomermaanden is er niet voldoende water aanwezig.

Enige inwoners van het Kofferen doen hun beklag bij de gemeente omdat zij veel last hebben van de schooljeugd. De kinderen komen aan hun huizen jengelen om drinkwater. Zij verzoeken de raad om van die last bevrijd te worden, door ervoor te zorgen dat er aan de kinderen op de speelplaats van de school drinkwater gegeven wordt. Het lid Swinkels vindt het treurig dat er geen drinkwater op de speelplaats aanwezig is, te meer omdat de gemeente voor veel geld daar een Nortonput had laten slaan.

In 1906 wordt er een nieuwe drinkwaterput aangeschaft die tevens kon dienen voor het hoofd van de school en voor het gezin van de gemeentegeneesheer, die aan de straatkant woonde.

Links Meester Roelvink, hoofd der openbare school met vrouw en kinderen.

De school op het Kofferen is tot 1954 als openbare school in gebruik geweest.

Foto’s: Collectie Jo van der Kaaij.
Bron: BHIC, Toegangsnr. 7634, Archief Gemeentebestuur Sint-Oedenrode (1811-1933), inventarisnrs. 17 t/m 28.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (4)

Willie Damen van de Mosselaer zei op 2 september 2018 om 07:54 uur

7 september 1956 komt er bij gemeente een voorstel ter tafel betreffende een ruiling door de N.V. ‘Oda’staalwerk v/h van de Kamp.
Omdat er in de gemeente dringend behoefte bestaat aan een gemeentewerf stelt van de Kamp aan de raad voor om zijn terreinen aan de Markt bekend staande als de ‘Nutricia’ te ruilen met het schoolgebouw vroeger de openbare school thans U.L.O. school op het Kofferen met bijbehorende terreinen. Voorstel wordt goedgekeurd met o.a. de voorwaarde dat de U.L.O. er nog kan blijven zitten.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 3 september 2018 om 09:32 uur

Bedankt voor je aanvulling op je verhaal, Willie. Is de gemeentewerf ook daadwerkelijk op die plek gevestigd geweest?

Willie Damen van de Mosselaer zei op 3 september 2018 om 15:19 uur

De gemeentewerf is een hele tijd op de Markt, waar vroeger de 'Nutricia' stond aanwezig geweest. Later is op die plaats de Rabobank gebouwd.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 4 september 2018 om 16:48 uur

Bedankt voor je reactie Willie.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 22 mei 2014 om 15:48 uur

Op school in de knutselhoek?

vertelde op 26 februari 2016 om 11:17 uur

Opening van de meisjesschool

vertelde op 20 juli 2018 om 11:46 uur

Lager onderwijs begin 1900 in Etten-Leur