i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Schaijk
Tags:

De Rode Haan in Schaijk 1850-1935

vertelde op 19 november 2009 om 13:39 uur

Brand heeft altijd een onweerstaanbare aantrekkingskracht gehad: een brand is altijd krantennieuws, er is zelden een uitslaande brand zonder publiek. De gevolgen zijn ook altijd groot (tenzij het met een sisser afloopt, natuurlijk). Branden waren ook belangrijk genoeg om er een aparte paragraaf aan te wijden in het gemeentelijk jaarverslag.

Jan van der Heiden, uitvinder van de Slang-Brandspuit

Vanaf 1851 waren de gemeentebesturen verplicht zo’n jaarverslag bij het provinciaal bestuur in te leveren. Midden jaren ’30 verviel die verplichting. Voor Schaijk leverde dat de volgende tabel op. Er zitten wat gaten in het overzicht, maar of dat te danken is aan het uitblijven van grote branden of aan administratieve onverschilligheid is niet helemaal duidelijk.

Een twintig jaar vóórdat die gemeentelijke jaarverslagen begonnen, heeft er nog een enorme brand in Schaijk gewoed: op 19 mei 1831 legde het vuur 23 huizen in de as. Drie kinderen kwamen daarbij om het leven. 

Datum

 Wat de vlammen verteerden

10-09-1852

 

Het huis van Jan van Mun in het gehucht Mun

 

1853                  

Een brand

04-02-1857

Een zeer gering woonhuisje (schade ƒ 33,50)

07-09-1858

Een schuur van Cornelus van Beek

02-09-1859

Wat hout en planken, en het huis van veldwachter Paulus Vorsten

20-05-1861

Woonhuis met inboedel, hooi, stro, granen en aardappels

15-05-1867

            1870

Woonhuis van klompenmaker/arbeider Hendrikus van Hout

Brand veroorzaakt door blikseminslag

10-07-1889

Als gevolg van blikseminslag het huis van Hermanus van de Zanden, Runstraat op de Hooge Heide, bewoond door Antoon van de  Zanden

22-03-1891

Twee landbouwerswoningen, respectievelijk bewoond door de wed. Albertus van der Hoogen met kind, en door J.H. v.d. Zanden; vermoedelijke oorzaak: spelen met lucifers door kleine kinderen

30-06-1892

Woonhuis van Emericus van de Zanden

13-08-1892

Arbeiderswoning van Johannes van Tilburg c.s. en een landbouwerswoning van Arie en Antoon van Hout (oorzaak: spelen met lucifers)

18-02-1893

Huis bewoond door Martinus Verbruggen, Zandstraat C 38. Eigendom van wed. Lamb. Ant. van der Heijden

20-02-1893

Landbouwerswoning van Martinus H. Jansen, Hongersteeg C 24

04-01-1897

Landbouwerswoning bewoond door Cornelus de Louw

10-09-1897

Landbouwerswoning van Johannes Hendriks, bewoond door Martinus Kouwenberg

23-08-1898

Landbouwerswoning van Joh. Hendriks ter plaatse van de Schans; oorzaak blikseminslag

14-08-1900

Boerenhuizen van Leon Spanjers en P. van der Heijden

05-12-1901

Arbeiderswoning C 45, Zandstraat, van A. van Uden

21-03-1903

Landbouwerswoning A 81, onbewoond, eigendom van Johannes Bruits uit Oss

30-08-1904

Landbouwerswoning B 70, van de kinderen Theodorus van Urm

28-04-1909

Zes boerenwoningen A 65, 66, 69, 75, 76, 77 zijn totaal afgebrand. Ze werden respectievelijk bewoond door wed. F. van de Hoogen, A. en C. van de Heuvel, W. Zwaans, J. Schuts, W. van de Boom, en J. van Boxtel. Oorzaak van de brand bleef onbekend.

30-05-1910

Huis met stal, B 76, van Gerardus van Geenen

20-02-1912

Woonhuis van P. Laurenssen, Runstraat C 78

03-05-1914

Een heidebrand

22-07-1914

Landbouwerswoning van H. van Berkel, A 71

22-07-1917

Johannes Molenaar (18 jaar) had een projectiel gevonden, namelijk eem zogenaamde brisantgranaat, en die mee naar huis genomen. Op 22 juli wilde hij de granaat van de schoorsteen nemen, maar liet hem met noodlottig gevolg vallen: J. Molenaar en zijn moeder waren op slag dood en drie kinderen raakten gewond, van wie twee ernstig

16-05-1920

Woning met stal

01-08-1925

Als gevolg van de stormramp op 1 augustus zijn twee huizen afgebrand, een huis van C.W. Zegers op Gaal en een huis van J.Th. van Summeren op de Schans

1926

Het huis van A. van de Wijst

1927

Het huis van G. Wittenberg

1928

Bosbrand op de Grote Gaalsche heide

02-07-1930

Blikseminslag in de woningen van J. de Louw (afgebrand) en A. Kocken

04-07-1930

Brand geblust bij C. van Dongen

1935

In de schuur van de boerderij van A. van de Linden in de Straat is brand ontstaan; door de ongunstige wind brandden er nog vier boerderijen af.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (6)

Jan Albers zei op 19 december 2007 om 10:28 uur

Beste redactie/leden.

Na het lezen van de rode haan in Schaijk 1850-1935 trok een berichtje mijn aandacht.
De brand van 16-05-1920 is daar een adres van bekend.
Een verhaal van oude mensen in Schaijk gaat n.l. over een grote stier die in een stal stond tijdens een brand en daar ook is omgekomen. Het dier moet heel erg gebruld hebben. Het huis waar ik nu woon is gebouwd in de herfst van 1920,en in de moestuin kom ik nog regelmatig stukken oude dakpannen ,glas en zelfs oude gesmeden spijkers tegen.
De adressen zijn geweest....in de jaren 50, K 45, Zusstersstraat 7, Zusstersstraat 15, en nu Molengraaf 51.

P.s. een leuke site.

Groeten Jan Albers.

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 21 december 2007 om 14:12 uur

Beste Jan,

Om te beginnen dank voor je compliment! Niet dat we het daarvoor doen, maar het stimuleert altijd.
Je reactie roept een aantal vragen op, maar ik zal eerste de jouwe beantwoorden. Ik heb helaas het adres van de brand van 16-5-1920 niet kunnen achterhalen. In het gemeenteverslag van Schaijk over 1920 stond alleen: "Op 16 mei 1920 is een woning met stal afgebrand, waarbij geen ongelukken zijn voorgekomen. De oorzaak was onbekend." Blijkbaar was iets pas een 'ongeluk', wanneer er menselijke slachtoffers waren.
De Udensche Courant van 19 en 22 mei 1920 bevatte wel berichten uit Schaijk, maar niet over deze brand. Mogelijk stond er wel iets in de Osse krant, die in Stadsarchief Oss wordt bewaard (0412-629101; stadsarchief@oss.nl).
En dan mijn vragen:
-is het zeker dat de brand waarbij de stier omkwam, plaatsvond op 16 mei 1920?
-woont u misschien op de plek waar het huis van de bewuste brand stond?

Met vriendelijke groet

Ivonne van Summeren ivansummeren@chello.nl zei op 28 april 2008 om 20:35 uur

Ik ben erg beneuwd of er meer info is over de twee afgebrande huizen in schaijk op 10 augustus 1925. Het lukt me niet om er iets over te vinden.

Groeten Ivonne van Summeren

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 29 april 2008 om 11:50 uur

Dag Ivonne,
Omdat het een brand betreft op de dag van de beruchte stormramp (die Borculo, maar ook Zeeland, Langenboom en Uden trof), zal er zeker iets over te vinden zijn. Ik vraag onze collega's in Grave of zij even willen kijken in het Gemeenteverslag van Schaijk over 1925. Zij zullen zelf reageren. Zelf zou je ook nog kunnen kijken in de krant De Stad Oss in het Stadsarchief Oss, die zeker heeft bericht over de ramp (0412-629101; stadsarchief@oss.nl). Succes!

Marilou Nillesen (namens BHIC) zei op 2 mei 2008 om 10:31 uur

Hallo Ivonne,
Het gemeenteverslag over 1925 is heel summier over de brand. Er staat alleen: "Ter gelegenheid van den stormramp op 10 augustus 1925 zijn alhier twee huizen afgebrand. Een op Gaal van C.W.Zegers en een op de Schans van J. Th. van Summeren."
Veel is het niet maar wellicht dat de krant De Stad Oss meer oplevert!

Marilou Nillesen bhic zei op 22 juni 2011 om 14:50 uur

Nog een mooie aanvulling van H. Gruijtrooij: Johannes Theodorus van Summeren, getrouwd met Maria Anna van de Bolt, woonden (zeker al in 1924) op B45, zo blijkt uit het bevolkingsregister van Schaijk. Later, in 1938, verandert dat in C33. Nu is dat Schansweg 4.

Het huis op deze plek brandde in 1925 af, werd opnieuw opgebouwd en later weer afgebroken. Daarna is er opnieuw een huis gebouwd (waarvan de bouw lange tijd stil lag) maar nu staat er op deze locatie een bungalow.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: