i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Schijndel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK kerken

vertelde op 2 maart 2015 om 15:54 uur

Aan de buitenkant is de geschiedenis van de kerk van Schijndel nog steeds af te lezen. De toren dateert uit 1525 met een spits uit 1819. Voor het overige zien we een waterstaatskerk (barok classicisme volgens de geleerden).

Foto: BHIC / Frans van de Pol, 2013
Foto: BHIC / Frans van de Pol, 2013

Die combinatie zie je niet overal, want elders in Brabant werden deze kerken meestal gesloopt en daarna vervangen door neogotische. Wel is het interieur van de kerk steeds aangepast aan de heersende smaak. Zo kreeg het gebouw steeds meer neogotische kenmerken. Totdat rond 1970 andere tijden aanbraken: soberheid was nu troef en zo verdween het kleurrijke kerkinterieur voorgoed.

De kerkpatroon, Servatius, verwijst naar de moederkerk van Schijndel. Dat is de Servatiuskerk in het nabije Dinther.

De kerk was natuurlijk middelpunt van de parochie, maar als gelovige had je te maken met mijnheer pastoor en zijn kapelaans. Je hebt vast nog veel herinneringen aan ze. Aan pastoor G.L.J. van Dijk bijvoorbeeld, die al in 1930 naar de parochie was gekomen en nog in de jaren vijftig het gezicht was van de kerk. Of denk aan zijn kapelaans H.J. van Veghel en de pater dominicaan M.J.M. Vijfeijken? Maar zeker ook de kapelaans Schröder, Van Leeuwen en Van Sleeuwen. Zij vormden toen het pastoraal team. Overigens was pastoor Van Dijk ook nog halverwege de jaren zestig in de kerk te vinden. Hij zal zijn parochianen toen onderhand wel hebben gekend - en zij hem.

Van Dijk was pastoor van 6 juni 1930 tot 1 oktober 1967. Hij stierf op 27 oktober 1967.

Hieronder kun je al je anekdotes en verhalen met ons delen.

Pastoor Van Dijk Mathieu Jansen voert het woord na zijn benoeming tot Ridder in de Orde van de Heilige Gregorius de Grote. Verder Mevr Jansen, Pastoor Van Dijk, Carly Jansen. (BHIC, 1906-004007, foto: Beeldcollectie Jansen de Wit)  
Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Jan van Weert
Jan van Weert zei op 1 januari 2018 om 16:02 uur

Weliswaar niet de Sint Srebatiuskerk maar wel de bijbehorende pastorie en kosterswoning: http://www.historisch-schijndel.nl/de-tegels/15/pastorie-servatiusparochie

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 2 januari 2018 om 09:13 uur

Dat is ook een mooie toevoeging, hoor Jan. Dank!

Jeroen van Dijk zei op 2 oktober 2018 om 22:40 uur

Pastoor - Deken Gabriël van Dijk was mijn oom.
Hij was dus evenals mijn vader de zoon van een Wolfabrikant in Tilburg.
Zijn ouders zijn zeer vroeg gestorven waardoor ze allen in Kostscholen werden ondergebracht bij de broeders van Liefde,
Eikenburg bij Eindhoven.
Daar zaten ook mijn vader Jos, ooms Wim, Kees, Gabriel en Jan.
Hun twee zussen: Tante Stans en tante Anneke zijn in Marienegaarde tijdens de mis in de kapel door een vliegende bom omgekomen.
Het gezin heeft 3 religieusen voortgebracht: Louis, Pastoor van Gestel bij Eindhoven, Gabiël, Pastoor-deken van Schijndel en Jan, Broeder van Liefde en Vader Overste van Gestichten in België.



Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 oktober 2018 om 12:32 uur

Exceptionele familiegeschiedenis, Jeroen! Drie religieuzen in één gezin, dat is vast voor meer mensen uit die tijd herkenbaar. Blijft toch heel bijzonder!

Bedankt voor je bijdrage.

Pieter Schevers zei op 31 oktober 2018 om 17:06 uur

Jeroen bedankt voor jouw bijdrage over jouw heeroom pastoor van Dijk die ook ik gekend heb.
Het is geen toeval dat ik jouw dit weekend heb leren kennen
We waren beide bij de expositie van jouw precies 10 jaar overleden broer.
Richard die een bijzondere en excentrieke schilder is geweest in de stijl van Vincent van Gogh (zijn grote favoriet) en we waren getuige van een prachtige expositie en diverse voordrachten.
Aan deze expositie heb jij samen met zoon Stefan (die priester is in Gemert en omgeving) een geweldige grote bijdrage geleverd.
Richard was een man die heeft geleefd als een monnik kluizenaar ( misschien wel naar het voorbeeld van zijn Heeroom en vooral naar zijn grote voorbeeld Vincent van Gogh.
Zowel jouw broer Richard en wat mij ook herinner van pastoor van Dijk hebben zij beide geleefd naar het voorbeeld van Thomas a Kempis.
En over Thomas a Kempis het grote voorbeeld voor Vincent van Gogh las ik juist vandaag in de krant het onderstaand bijzondere verhaal wat me zeker doet denken aan pastoor van Dijk en aan jouw bijzondere broer die als kluizenaar heeft geleefd zich net als Vincent zeer bescheiden was en bij leven praktisch geen van zijn gemaakte schilderijen verkocht. Het ging in puur om echtheid van leven en niet om materiele rijkdom maar om iets wat ons allemaal overstijgt.
Alle goeds van jouw leven als wijnkenner ( Jezus was dat ook want hij veranderde water in Wijn) in Frankrijk Pieter Schevers.


(Thomas a Kempis (eigenlijk Thomas van Kempen of Thomas Hemerken of Haemerken, letterlijk "hamertje"; Kempen in Keur-Keulen, ca. 1380 – Zwolle, 25 juli 1471) was een middeleeuws augustijner kanunnik, kopiist, schrijver en mysticus. Hij was lid van de spirituele beweging van de Moderne Devotie en een volgeling van Geert Grote en Florens Radewijns, de stichters van de congregatie der Broeders des Gemenen Levens.)
Vincent van Gogh probeerde Jezus letterlijk na te volgen
‘Dat boek is subliem!’, schreef Vincent van Gogh over De Navolging van Christus door Thomas a Kempis. Volgens Henk de Jong brak de beroemde kunstschilder nooit met het geloof, en heefDe Navolging van Christus door Thomas a Kempis.
Vincent van Gogh probeerde Jezus letterlijk na te volgen
‘Dat boek is subliem!’, schreef Vincent van Gogh over De Navolging van Christus door Thomas a Kempis. Volgens Henk de Jong brak de beroemde kunstschilder nooit met het geloof, en heeft het oud-christelijke boek zijn leven gestempeld. De kenner schreef een boek over de relatie tussen Van Gogh en A Kempis.
Zwolle
Het leven van kunstschilder Vincent van Gogh was menselijk gezien een mislukking, zegt Henk de Jong, voormalig predikant van de Hervormde Gemeente Windesheim. ‘Daarin is een parallel te zien met dat van Jezus.’ Van Gogh verkocht tijdens zijn hele leven slechts één schilderij en kreeg te maken met onbeantwoorde liefde, depressie, ontslag, een voortijdig afgebroken studie, armoede, afwijzing als predikant, ziekte, ruzies en teleurgestelde familie. ‘Veel mensen herkennen daarvan iets in hun eigen leven.
Toen Vincent eindelijk eens een goede recensie kreeg over zijn schilderijen, reageerde hij: “Ze zijn niet zo mooi als u denkt. Wat u schrijft is meer van toepassing op werk van anderen.”’ De Jong ziet in dat antwoord sterk een notie van De Navolging van Christus: ‘Het boek leert dat alle roem en eer van mensen geen enkele waarde heeft. Thomas a Kempis zei: “Echt groot is hij die in zichzelf klein is en elk toppunt van eerbetoon voor niets houdt.” Dat is van toepassing op Vincent van Gogh.’
Het is een van de voorbeelden die De Jong paraat heeft als het gaat om de relatie tussen het middeleeuwse boek en de wereldberoemde kunstschilder.
godsdienstfanaat
Nadat Vincent van Gogh De Navolging van Christus had gelezen, deelde hij zijn enthousiasme daarover uitbundig. ‘Hij noemt het boek verscheidene malen in de brieven aan zijn broer Theo, stuurde exemplaren naar zijn zus en gaf zijn leraar Latijn er een.’
Henk de Jong begon grondig te lezen in het boek toen hij predikant werd in Windesheim, een van de centra van de Moderne Devotie, waarvan Thomas a Kempis deel uitmaakte. Toen de dominee erachter kwam dat ook Van Gogh belangstelling had voor het werk van de middeleeuwse theoloog, verdiepte hij zich verder in de connectie tussen die twee grote namen.
‘Er zijn meer dan duizend boeken en artikelen over Vincent verschenen, maar opmerkelijk genoeg is hier maar heel weinig aandacht aan besteed.’ Er viel De Jong nog iets op: ‘Als het al over zijn geloof gaat, is dat vaak op een negatieve manier. ‘De godsdienstfanaat’, wordt hij in een boek genoemd. Maar Vincent was in alles fanatiek. Als er verderop ‘de kleurenfanaat’ staat, vindt iedereen dat geweldig.’
Het artikel dat De Jong aanvankelijk over Van Gogh en A Kempis schreef, mondde uit in een boek. Dinsdagavond verzorgde de schrijver een inleiding bij de thema-avond over dit onderwerp voor het Ontmoetingshuis Moderne Devotie.
prostituee in huis
‘Vincent heeft de Navolging niet alleen gelezen, maar ook geprobeerd die in praktijk te brengen’, is De Jongs overtuiging. ‘Hij gaf letterlijk zijn geld, kleren en beddengoed weg aan de armen. Als mensen kritiek hebben omdat Van Gogh een zwangere prostituee in huis neemt, zegt hij: “Wat is beter: zo’n vrouw buiten in de kou laten, of voor haar zorgen?” Dat vind ik een heel diepe opmerking, waarmee hij aan het denken zet.’
Volgens De Jong heeft het alles te maken met de drie elementen uit het middeleeuwse boek waardoor Van Gogh geïnspireerd werd: navolging, kruisdragen, zelfverloochening. Kritiek op de schilder begrijpt hij ook: ‘Hij was geen heilige. In de omgang met de prostituee bijvoorbeeld had hij bepaald geen engelengeduld en speelden eigenbelangen mee.’
Er zijn mensen die denken dat Van Gogh gebroken heeft met het geloof, toen zijn droom om predikant te worden stukliep. De Jong ziet dat anders: ‘Tot het einde van zijn leven schilderde hij bijbelse taferelen.
Een paar jaar voor zijn dood noemt hij Jezus nog de grootste Kunstenaar, die geen verf nodig had, maar die zich uitdrukte in de werkelijkheid. Iemand die zulke dingen zegt, is ¬blijven denken: dat boek is subliem, en Degene om wie het gaat is subliem.’
N.a.v. Dat boek is subliem. Vincent van Gogh over de Navolging van Christus. Henk de Jong. Uitg. Kok, Utrecht 2017. 192 blz. € 21,50
Door Eymeke Verhoeven

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 1 november 2018 om 13:15 uur

Heel bijzonder dat jullie elkaar hebben ontmoet, Pieter en Jeroen! Bedankt ook voor je uitgebreide bijdrage, Pieter. Mooi om te lezen dat de positieve eigenschappen en levenshoudingen van Thomas a Kempis en Vincent van Gogh ook te zien waren bij pastoor Van Dijk en Richard. Werden er in de familie misschien nog meer bijzondere verhalen over hen verteld?

h.v.d.brand zei op 17 februari 2019 om 23:35 uur

Ik heb al eerder gemaild dat het niet de antonius abtkerk was en zijn assistenten hadden andere namen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 februari 2019 om 10:56 uur

Ai, dan vrees ik dat daar iets niet goed is gegaan, H. v.d.Brand. Excuses daarvoor.

Zou u alsnog uw mailtje een keer willen sturen naar info@bhic.nl ovv De Sint-Servatiuskerk in Schijndel? Dan gaan we er zo snel mogelijk mee aan de slag.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 februari 2019 om 13:52 uur

Bedankt H. v.d. Brand voor de mail! Het verhaal is inmiddels op een aantal punten aangepast.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 22 november 2009 om 13:37 uur

Pastoors in Schijndel, c. 1200-nu

vertelde op 12 juni 2012 om 13:17 uur

Plaquette op de kerk

vertelde op 24 november 2014 om 15:51 uur

De Servatiuskerk in Dinther