i

Dit verhaal gaat over:

Tags:

De waterhoogten van hedenmorgen

vertelde op 2 november 2010 om 12:23 uur

Tot circa 1985 werden de “waterhoogten van hedenmorgen” dagelijks via de radio omgeroepen. Om 9.10 uur werd na de beginaankondiging een reeks van plaatsnamen genoemd, beginnend met ”Konstanz” en eindigend met ”Grave beneden de sluis”.

De plaatsnaam werd gevolgd door de waterstand van die morgen om 8 uur, plus of min de centimeters die de waterstand ter plaatse de afgelopen 24 uur was gestegen of gedaald. Hieruit kon men afleiden of de rivier ter plaatse wassend of vallend was.

Midden jaren tachtig verzochten steeds meer vaarweggebruikers om de waterstand van ‘Lith beneden’ op te nemen in deze dagelijkse waterberichtgeving via de radio. Op die manier zou de vaarweggebruiker goed geïnformeerd zijn over de mogelijk diepgang door sluis Lith en kon hij de belading van zijn schip hierop aanpassen.

De hoofdsluismeester van Lith schreef hierover een rapport en verzocht zijn werkgever om de waterstand van ‘Lith beneden’ op te nemen in de dagelijkse berichtgeving. Rijkswaterstaat antwoordde dat dit niet mogelijk was, omdat de zendtijd gebonden was aan een maximale tijdsduur die niet uitgebreid mocht en kon worden. In een vervolgrapport stelde de hoofdsluismeester dan maar voor om ‘Grave beneden de sluis’ te laten vervallen en daarvoor in de plaats ‘Lith beneden de sluis’ te noemen.

Het noemen van Grave beneden de sluis had na de stuwbouw bij Lith namelijk toch geen functie meer, omdat de maximale diepgang van de schepen bepaald werd door het stuwpeil van Lith. Het vallen of wassen van de rivier kon net zo goed afgeleid worden aan de benedenstand van Lith als aan die van Grave.

Toen het bestuur van de gemeente Grave hier lucht van kreeg, werd er hevig geprotesteerd. Het stadje Grave ontleende zijn bekendheid immers mede aan het dagelijks noemen van Grave op de radio en dat mocht niet veranderen, zo stelde men.

De hoofdsluismeester van Lith stelde toen voor om ‘Grave beneden de sluis’ te vervangen door ‘Grave’ en ‘Lith beneden’ toe te voegen. Op die manier kon de uitzendtijd gelijk blijven en Grave werd nog steeds genoemd. In Grave vond men dit niet leuk, maar ze konden niet voorkomen dat de dagelijkse berichtgeving aangepast werd op de manier zoals voorgesteld.

Zo kon het gebeuren dat ergens op het einde van de jaren tachtig van de vorige eeuw de dagelijkse vermelding van de waterstanden uitgebreid werd met Lith, dat op die manier net als Grave iedere dag genoemd werd op de radio. Maar de vooruitgang maakte hier een einde aan.

De komst van Teletekst (pagina 720) in het begin van de jaren negentig maakte de radio-uitzendingen met de waterstanden uiteindelijk overbodig. Zo verloren zowel Grave als Lith, én al die andere plaatsen, hun dagelijkse radiovermelding.

In de huidige berichtgeving over de waterstanden, zoals op Teletekst en via internet, is ‘Lith beneden’ vervangen door ‘Lith-dorp’ en ‘Grave’ door ‘Grave beneden’.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (8)

Buiteman J.H. zei op 25 maart 2012 om 12:14 uur

Kunt u mij vertellen wanneer er begonnen werd met het uitzenden via de radio van de waterhoogtes.
Bij gemalen stonden vroeger meetpalen die de stijging van het rivierpeil aangaven
zie www.de-tuut.nl

Henk Buijks bhic zei op 26 maart 2012 om 08:40 uur

@J.H. Buiteman, wij weten dat ook niet exact, maar elders in ons forum (http://www.brabantsewaterkaart.nl/index.php?id=11651) is er wel informatie over te vinden. Kijk daar vooral naar de reacties! Zeker is dat in de jaren 1950 (en misschien al eerder) de waterstanden een vast plekje hadden in de programmering van de radio.

Daniel zei op 16 december 2017 om 20:01 uur

Ik weet dat mijn opa, schipper van beroep, tijdens de oorlog de batterijen op de kachel zette, zodat ze nog net genoeg stroom afgaven, zodat hij naar de waterberichten kon luisteren.

Daniel zei op 16 december 2017 om 20:07 uur

Volgens Trouw zijn de waterstanden voor het laatst uitgezonden in september 1996. https://www.trouw.nl/home/waterstand~ad67eccd/

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 18 december 2017 om 11:15 uur

Bedankt voor deze aanvullende informatie, Daniel! Ik kan me voorstellen dat het voor jouw opa als schipper erg belangrijk was de waterstanden te horen. Kon hij gedurende de hele oorlog zijn beroep blijven uitoefenen?

Daniel zei op 28 december 2017 om 09:58 uur

Mijn opa is gedurende de hele oorlog schipper geweest, en heeft voor zover mogelijk gevaren. Een tijdje is het schip gevorderd geweest door de Duitsers, en is het rode kruisschip geweest. Daarvoor zijn er gaten in gemaakt voor extra toiletten. Het is echter nooit als hospitaalschip gebruikt, ze hebben alleen een reis met bedden gemaakt. Het scheepvaartverkeer ging gewoon door, want juist in een oorlog is er behoefte aan transport! Vooral kolen gingen per schip. Mijn opa heeft mij wel eens verteld dat bij Maasbracht een schip geladen met kolen door de sluisdeur is gevaren doordat de knecht 'm niet gehouden heeft. Die knecht is heel hard weggelopen, en nooit meer gezien. Het schip is in vier stukken gebroken, en het hele Julianakanaal is leeggelopen. Dus er moesten stukken van een schip met kolen uit het kanaal gehaald worden, en een stel stalen, wat in de oorlog heel schaars was, deuren vernieuwd worden. Ik kan dit verhaal niet op internet bevestigd vinden, dus wat er van waar is weet ik niet.

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 28 december 2017 om 12:53 uur

Wat fijn dat je ons zoveel kunt vertellen van de verhalen van je opa, Daniel! Daar zijn we heel blij mee! Het is inderdaad logisch dat er gedurende de oorlog gewoon werd gevaren, maar het zal allemaal wel extra spannend en gevaarlijk zijn geweest. Dat kunnen we ook opmaken uit jouw verhalen, nogmaals bedankt voor het delen!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 25 juni 2010 om 15:57 uur

Sluis en stuw bij Grave