i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Veghel
Tags:

De Zusters van Veghel

vertelde op 21 augustus 2007 om 10:12 uur

Op 19 september 1844 deden drie zusters hun plechtige professie in de kapel van het Liefdegesticht te Veghel. Het waren Jacoba Petronella van Miert (Zuster Maria Teresia van de Heilige Joseph), Maria van Hoof (Zuster Maria Bernardina van de Heilige Naam Jezus) en Maria de Rooy (Zuster Maria Francisca van de Heilige Familie).

de eerste drie zustersDe Bossche bisschop Mgr. Zwijsen leidde persoonlijk deze plechtigheid, die het startpunt betekende van een nieuwe congregatie die Zwijsen zelf had gesticht: de Zusters Franciscanessen van de Onbevlekte Ontvangenis der H. Moeder Gods (SFIC). De bisschop benoemde Zuster Maria Teresia van Miert tot Algemene Overste. Ze zou deze functie bijna vijftig jaar vervullen tot 11 september 1891.

De nieuwe Algemene Overste was een nicht van de Veghelse pastoor B.J. van Miert. In wezen had hij de basis gelegd voor de nieuwe congregatie door zijn verzoek aan de bisschop om hulp voor zijn sociale werk te Veghel. Hij was ook degene die de drie zusters in 1843 voor hun noviciaat naar de Roosendaalse penitenten-recollectinen had gestuurd. Van Miert wilde dan ook graag dat de nieuwe congregatie zich zou ontwikkelen tot een van de bisschop onafhankelijke kloosterorde in Veghel, die hem als zelfstandige onderneming kon steunen in zijn plannen voor de Veghelse onderwijs- en zorginstellingen.

Strijd voor onafhankelijkheid

Zuster Teresia en haar medezusters waren gevormd door de Penitenten-Recollectinen van Roosendaal, een Congregatie met een Franciscaanse traditie, waarin de zusters ook in Veghel volhardden. Mgr. Zwijsen wilde graag dat zij de regel van de Zusters van Liefde zouden aannemen (waardoor hij directe zeggenschap zou houden). Zuster Teresia en haar medezusters vochten echter voor hun Franciscaans habijt en koord én hun onafhankelijkheid. Zij plaatsten hun nieuwe stichting onder de bijzondere bescherming van Franciscus van Assisië met de Onbevlekte Ontvangenis van Maria als patrones.

Na een lang en pijnlijk proces erkende de bisschop ten slotte de onafhankelijkheid van de congregatie. Op 24 april 1870 werden de Constituties en Regels goedgekeurd en getekend door Paus Pius IX. Dat heeft deken Van Miert nog net mee mogen maken. Het duurde echter nog tot 1910 voordat de Heilige Stoel ook daadwerkelijk het Franciscaanse karakter van de Congregatie erkende.

de Zusters bij het onderwijsGroei

In de jaren na de stichting groeide en bloeide de Congregatie. Na de dood van deken Van Miert op 2 juni 1870, stond Moeder Teresia rechtstreeks aan het hoofd van de Congregatie. Het aantal zusters groeide en de Congregatie verspreidde zich naar andere steden en dorpen in Nederland.

De zusters waren actief in parochies met bijzondere aandacht voor opvoeding en scholing. Er kwamen scholen voor wezen en gehandicapten, voor godsdienstige en praktische vorming van de jeugd. De zusters hielpen bij het zoeken van werk voor zwervers en bedelaars. Ze verzorgden zieken en ouderen.

In Nederland kwamen er dochtervestigingen in Aalst, Babberich, Bladel, Breda, Capelle a/d IJssel, Deurne, Dinther, Erp, Griendsveen, Haarsteeg, Heesch, Helenaveen, Hengelo-O., Herpen, Lith, Luyksgestel, Mariaheide, Meerveldhoven, Neerkant, Nieuwkuijk, Nistelrode, Oisterwijk, Reek, Reusel, Rotterdam, Uden, Ughelen, Veldhoven, Volkel, Voorhout, Wanroy, Weurt, Zeeland, Zeilberg en Zijtaart.

Behalve lagere- en kleuterscholen hebben de Zusters van Veghel ook ULO- en Huishoudscholen en Kweekscholen gesticht. Buiten het onderwijs gaven zij zorg aan gehandicapte kinderen en bejaarden, terwijl zij ook de ziekenverpleging op zich namen.

Ziekenzorg

In 1844 werd het klooster met de kapel in Veghel gebouwd. In 1872 volgde een grote verbouwing. In 1880 richtten de Zusters het Rochushuis op ter behandeling van besmettelijke ziekten. Ze zetten daarmee de eerste stappen voor hun werk op het gebied van de gezondsheidszorg. Het Rochushuis stond direct achter het klooster. Het bleek uiteinelijk te weinig ruimte te bieden en bovendien lag het te dicht bij het centrum.

Daarom werd in de jaren 1898-1900 aan de Gasthuisstraat (toentertijd Middegaal geheten) het St. Josephgesticht gebouwd. In 1900 openden de Zusters dit eerste grote Veghelse gasthuis, één van de weinige ziekenhuizen in de wijde omtrek. Het Sint-Josephgesticht werd een begrip voor Veghel en omstreken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog bood het onderdak aan veel Belgische vluchtelingen en militairen. In 1935 werd het aanzienlijk uitgebreid en in 1980-1990 vond een algehele nieuwbouw plaats. In 2000 fuseerden het Veghelse ziekenhuis en het Sint-Anna ziekenhuis in Oss tot het nieuwe Ziekenhuis Bernhoven.

de Zusters en de MissieNaar de Missie

De zusters waren niet alleen binnen Nederland actief. Op 10 oktober 1906 verliet de eerste groep missionarissen het moederland. Samen met Paters Kapucijnen gingen de zusters per boot naar Borneo. Maar daar bleef het niet bij. Op uitnodiging van Mgr. Constant Jurgens, een Nederlandse missionaris in de Filippijnen, accepteerden vijf zusters hun zending en gingen op 5 februari 1929 naar de Filippijnen. Beide missies groeiden uit tot onafhankelijke provincies.

In 1962 werd een missie begonnen in Tanzania, die in 1975 weer opgeheven is. In Kenya werd op 22 januari 1994 een gezamenlijke missie gesticht vanuit de drie provincies Nederland, Indonesië en de Filippijnen.

Nieuw begin

Op 17 april 2000 werd in 's-Hertogenbosch een internationale communiteit opgericht van drie zusters, een Nederlandse, een Indonesische en een Filippijnse. Deze Communiteit is een nieuwe vorm van de congegratie SFIC in Nederland. De leden van de communiteit proberen in goede Franciscaanse traditie te getuigen “van Gods medelijdende liefde voor de armen van onze tijd”.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (11)

c.foolen zei op 1 november 2009 om 08:44 uur

Ik lees het verhaal van de zusters van Veghel, waarin staat geschreven over de communiteit in Den Bosch.
Weet u dat deze communiteit al enkele jaren is opgeheven en dat de zusters niet meer in Den Bosch zijn?

Wat zou het interessant zijn, als u meer over de hedendaagse situatie van deze congregatie zou publiceren, bv. over de Kenya-missie, hoe onze zusters ook werkzaam zijn in Japan, Thailand, een nieuwe regio in de Philippijnen, in Canada, enz.
Dit alles even ter aanvulling van het artikel over de Veghelse zusters.

Marilou Nillesen bhic zei op 2 november 2009 om 10:41 uur

Beste C. Foolen,

Bedankt voor uw aanvullingen op dit verhaal. Maar wie zou beter kunnen vertellen over het huidige werk van de congregatie dan deze zusters zelf? We zien uit naar de bijdragen! Ook foto's kunnen hierbij worden geplaatst.

Eline zei op 28 november 2009 om 10:09 uur

hallo wij doen een werkstuk over de geschiedenis van veghel en de beroemde mensen. wat kunnen wij het beste samengevat vertellen over de 3 zusters?
wilt u alstublieft reageren
alvast bedankt!

Annemarie van Geloven zei op 29 november 2009 om 13:57 uur

Beste Eline, jullie vinden meer informatie over de eerste drie zusters van de Congregatie Franciscanessen bij het Thuispunt Veghel. Dat Thuispunt huist in bij de Bibliotheek van Veghel aan de Markt 1. Op de website van de bibliotheek vinden jullie de openingstijden van dit thuispunt (tel: 0413-342705 Gertrude v.d. Elsen). Wat daar zo al te vinden is, kun je bekijken op deze website via het groene vierkantje 'Historisch onderzoek'. Zoek op 'Zusters Veghel' en er komt heel wat informatie te voorschijn in de Documentatie Veghel, o.a. een jubileumboek uit 1969.

Als je in het verhaal over de zusters de naam van de congregatie kopieert en plakt in google, kom je bij de website van de Zusters Franciscanessen.

Voor informatie over de geschiedenis van Veghel kun je natuurlijk ook op het digitale geschiedenisboekje van Veghel kijken via de gele knop geschiedenis/Veghel op deze website.

Heel veel succes! En.. heb je nog meer vragen, stel ze gerust.

Arie Boots zei op 8 april 2010 om 16:54 uur

Ik had een vraag betreffende de Zusters op Borneo ik ben op zoek naar mijn zuster tante de zuster van mijn oma haar meisjes naam was Leentje Veld geboren 15 oktober 1886 in spanbroek.Zij was uitgezonden naar Borneo denk rond 1910 en is daar waarschijnlijk ook gestorven Graag zou ik veel meer over haar weten ivbm mijn familie onderzoek Ik hoop dat U mij verder kan helpen vriendelijke groet Arie Boots mijn mailadres is arieboots@kpnmail.nl

Patricia zei op 14 maart 2011 om 17:00 uur

er staat betkende in plaats van betEkende

Mariƫt Bruggeman bhic zei op 15 maart 2011 om 11:35 uur

Beste Patricia,
je hebt helemaal gelijk; we gaan het verbeteren.
Hartelijk dank en met vriendelijke groeten,

marenthe, lieke zei op 2 december 2011 om 15:29 uur

Beste zusters van Veghel,
wij doen een werkstuk van levensbeschouwing over godsdiensten in veghel, zouden jullie ons wat meer kunnen vertellen over het Franciscanessen (klooster). Zoals de kosten, de architect, waneer het gebouwd is en wie de oprichter is!
Hartelijk dank!

Groetjes Marenthe de Rooij & Lieke van den Berg ( Zwijsen College Veghel )

Hanneke van der Eerden bhic zei op 6 december 2011 om 10:55 uur

Beste Marenthe en Lieke, voor je werkstuk over het klooster kun je ook informatie opzoeken bij het Thuispunt Veghel (zie de reactie van mijn collega Annamarie hieronder)

Anny van Tiel zei op 29 december 2014 om 19:32 uur

Graag zou ik meer willen weten over zuster Maria Cajetana haar burgelijke naam Johanna van Tiel geb. 16-12-1871 in Zeeland. Geprofest op 19-07-1898. ze is op 04-04-1908 naar Borneo gegaan.)overleden op 15-12-1942 in Kuching Serawak. Ik ben met stamboom van familie van Tiel bezig en wil graag meer weten .

Helena zei op 29 december 2014 om 21:39 uur

Anny, - Je zou naar Veghel kunnen schrijven en informeren bij de zusters zelf. Zal dit topic doorsturen naar een zuster die wrsl. hier meer vanaf weet, ze onderhoudt mede met het archief van deze orde en is - naar ik meen- zelfs bezig met de brieven van mede-zusters die naar Borneo uitgezonden werden te transcriberen en te vertalen in Engels. [kreeg haar emailadres door, maar dat geef ik niet vrij op dit open forum (spam etc.) ]. Misschien kun je dan indirect, achter de schermen van dit forum, contact krijgen en hopelijk meer te weten komen?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 3 september 2013 om 12:59 uur

De Franciscushof

vertelde op 17 september 2012 om 13:51 uur

Huis van de H. Franciscus van Assisiƫ in Veghel