i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Jaar: 1600
Tags:

Drie brouwerijen

vertelde op 22 januari 2015 om 07:12 uur

In vroegere tijden stonden er drie brouwerijen op de Borchmolendijk: de 'Drie Koningen', de 'Rode Leeuw' en de 'Son'. De twee eerste worden al in de zeventiende eeuw genoemd, de laatste zelfs al rond het midden van de zestiende eeuw.

De Rode Leeuw

Op de Borchmolendijk nr. 4-6 stond al voor 1693 een brouwerij genaamd ‘De Roden Leeuw’. In 1726 lezen we hier verdere bijzonderheden over, onder andere dat er brouwgereedschap aanwezig is, zoals een ketel, kuipen en koelbakken. Het brouwhuis is op dat moment zodanig verzakt dat het noodzakelijk opnieuw opgebouwd moet worden: alles is in een vervallen staat.

In 1830 staat het bij de verkoop omschreven als een "zeer schoon gesitueerden huizingen, bestaande in zeven vertrekken, keuken, zolder, en twee kelders, voorts een ruime binnenplaats met schuur, paardenstal en brandhok, een binnen- en buitentuin."

In een notarisakte uit 1845 is een provisionele inzet en finale verkoop te vinden van een huis met stal gelegen in de Oude Vrijheid, sectie G 295. Die verkoop vindt plaats op verzoek van de voogden over de minderjarige kinderen van Jacobus Tissot van Patot en zijn overgebleven huisvrouw Jacomine van Teckelenburg wonende te Sint Oedenrode. De koper is Constantijn Christiaan Laurens van Vessem. Het pand is nog steeds eigendom van de familie van Vessem.

De Drie Koningen

Op Borchmolendijk nr. 8-10-12-14 stond de brouwerij ‘In de Drij Coninghen’. In 1659 verkopen de erfgenamen van Joost Coolen en Maria Ponsendaal het pand aan Johan van Heessel erfsecretaris, het is dan een "schonen huizingen en herberg.

In een notarisakte uit 1814 is het een huis omschreven als "met behangen kamers, keukens, kelders, stallingen, open plaats of tuin, mangelkamer, brandhuis." Erachter staat een gebouw, vanouds de brouwerij. Aan weerszijden wonen Lambert Kemps (nu De Leijer) aan de ene kant en de weduwe Jan Sprengers (nu Van Vessem) aan de ander kant. Koopster is mejuffrouw Francijna Kemps, rentenierster en wonende te Sint Oedenrode.

Bij het begin van het kadaster in 1832 is het sectie G perceelnr. 300, en de dames Elisabeth en Francijna Kemps zijn de eigenaars. In 1958, bij de vernummering van de huisnummers, wonen de dames Werners op nr. 8, J. Swinkels op nr. 10 en H. Swinkels op nr. 12. De beeldenfabriek is nr. 14.

De Son

Brouwerij ‘De Son’ is nu het pand Borchmolendijk nr. 16-18-20. Tot 1559 is Hanrick, zoon van wijlen Jans van Wolfwinckel, de eigenaar. Hanrick draagt in dat jaar het huis met hof, hofstad en brouwhuis over aan Geertruijt ende Catharijn, dochters van wijlen Aert Vrints.Het brouwhuis is gelegen 'bij de molen'. Jaarlijks moeten uit het pand 15 stuivers aan het Convent van Binderen vergolden worden en 14 stuivers aan het Kapittel van Sint Oda.

In 1681 komen we de naam ‘De Son’ weer tegen, als Johan Carel de Jeger tot Logtenburg het pand verhuurt aan Bastiaan de Poorter. Lambertus Kemps verkoopt in 1818 aan Martinus van den Broek, bierbrouwer te Schijndel, een "wel ingerichte bier- en azijnbrouwerij", voorzien van een rood koperen ketel van tweeëndertig ton, twee rood koperen pompen en een moutkamer, windzolder, koelbakken, kuipen en twee kelders. Daarbij een "schoon daaraan gelegen huis, voorzien van ruime vertrekken: keuken, kelders en verdere gemakken; voorts een zomerkeuken, koe- en paardenstal en zo voorts, gelegen bij den watermolen." Lambertus kemps heeft het complex geërfd van zijn moeder Maria van Grinsven, weduwe van Jan Kemps.

In 1872 verkoopt Hubertus Johannes Smits, grondeigenaar, het huis met stal, schuur en bier- en azijnbrouwerij aan Josephus de Leijer, bierbrouwer te Boxtel. Later gaat de brouwerij ‘De Lelie’ heten.

Foto’s: Collectie Jack Werners, Jo van der Kaaij
Bron: Brabants Historisch Informatie Centrum, notarisakten, schepenakten, kadasterlijsten.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

p. swinkels zei op 25 oktober 2015 om 10:37 uur

Prima, maar waar is dit?

Willie zei op 25 oktober 2015 om 18:48 uur

Sint-Oedenrode

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 26 november 2009 om 12:20 uur

Opkomst en ondergang van De Roode Leeuw

vertelde op 15 maart 2012 om 10:08 uur

Bierbrouwerij de Lelie

vertelde op 8 juli 2014 om 11:48 uur

Jan van der Heijden, Koninklijk onderscheiden