i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Nistelrode
Tags:

Dubieuze steun voor arme boer in Nistelrode

vertelde op 5 maart 2017 om 16:33 uur

De kleine boeren hebben het moeilijk in de jaren ’30. Een kleine boer in Nistelrode probeert extra steun te krijgen. De wijze waarop is dubieus. De gemeente Nistelrode daagt hem voor het gerecht.

Foto: BHIC. Willekeurig boerderijtje in Nistelrode.In de jaren ’20 en vooral tijdens de crisis van de jaren ’30 blijkt dat de arbeidsproductiviteit op veel boerderijen te laag is. Een te groot aantal personen is afhankelijk van een te klein stuk grond. Een probleem dat bekend raakt als het ‘Kleine-Boeren vraagstuk’.

Het speelt ook in Nistelrode, waar een aanzienlijk deel van de kleine boerenstand afstamt van voormalige wevers. “Die menschen kenden van huis uit het boerenbedrijf niet voldoende; ze waren ook niet voldoende kapitaalkrachtig. Vandaar, dat er in Nistelrode bijna geen goed gezeten boeren zijn” aldus de Commissaris van de Koningin. De overheid hemelt de kleine boeren op. Als hoeders van geloof en zeden. Het zijn mensen die deugden als zuinigheid, spaarzaamheid en werklust hoog in het vaandel hebben. En hun kinderrijke gezinnen bieden een perspectief voor de vraag naar arbeidskrachten.

Niet zo tevreden

Het behoud van de krachtige kleine-boerenstand is dus van belang voor de samenleving. De kleine boeren vormen “een krachtig element van rust en tevredenheid” en investeren in deze groep vergroot “de bestaansmogelijkheden ten plattenlande”, aldus de Commissie van Advies van de Dienst der kleine boerenbedrijven in Nederland. Dat die tevredenheid toch niet altijd zo groot is, blijkt in oktober 1937. Landbouwer ‘van den B.’ uit Donzel bij Nistelrode is vader van een groot gezin. Hij hoort bij de categorie kleine boeren en komt in aanmerking voor gemeentesteun. Hij hoeft alleen maar een staat van zijn grondbezittingen op te geven.

Zogezegd, zo gedaan. Tot twee jaar later blijkt dat ‘van den B.’ niet eerlijk is geweest. Behalve het bezit van eigen grond, huurt hij 60 are van een particulier. Die zijn niet opgegeven aan de secretaris. Van den B. beweert niet te weten dat gehuurd land ook opgegeven moest worden, maar de gemeente Nistelrode gelooft er geen snars van. Immers van gehuurd land komt ook opbrengst aan het gezin ten goede. Nistelrode is onverbiddelijk en spant een rechtszaak aan.

Valsheid in geschriften

De aanklacht voor de rechtbank luidt valsheid in geschriften. De eis is twee weken gevangenisstraf. Is zelfs de kleine boer niet meer te vertrouwen als ‘hoeder van geloof en zeden’? Wel of geen kleine boer, in Nistelrode wordt de aanvraag op steun met overheidsgeld goed gecontroleerd. En ja, ook de secretaris die de gegevens van Van den B. heeft ingevuld wordt nog aan de tand gevoeld over dit ‘vraagstuk’.

Dit verhaal verscheen eerder in Brabants Dagblad

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (4)

Robert Kuijpers zei op 23 juni 2019 om 15:58 uur

Ik heb in de jaren zestig en begin jaren zeventig in Nistelrode gewoond. Steeds als het 's middags onweerde ging de sirene van de brandweerkazerne en stond er ergens - meestal buitenaf - een boerderij in brand...

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 24 juni 2019 om 09:32 uur

Inderdaad Robert, dat zien we ook vaak terug in berichten in kranten van die tijd. Ik kan me voorstellen dat je zoiets is bijgebleven. Associeer je onweer nog steeds met deze onheilstijdingen, of heb je daar geen last van?

Robert Kuijpers zei op 24 juni 2019 om 18:19 uur

De brandweer had in die tijd zelfs een watertank aanhanger. Die werd bij branden buitenaf meegetrokken door de grote DAF Kronenburg tankspuitwagen om extra water mee te hebben. Gedurende die jaren stond in de brandweerkazerne ook een Mercedes-Benz voertuig, die trok een pompaanhanger mee. De geschiedenis van alle brandweervoertuigen sinds de jaren 50 in Nistelrode is terug te vinden op www.brandweervoertuigenonline.nl gewoon op de 'n' bij korpsen klikken en Nistelrode zoeken. De nieuwe moderne Mercedes staat er ook bij. De meest indrukwekkende brand die ik in Nistelrode ooit zag was in de Hoogstraat. We woonden toen in de Kerkhoflaan, en de we konden de vlammen en rook tientallen meters de lucht zien ingaan. Ik wilde er, negen jaar oud, midden in de nacht naar toe fietsen, maar mocht niet van m'n vader... Brandweer uit omliggende gemeenten kwam assistentie verlenen. Volgende dag gaan kijken, indrukwekkend en triest. Zwarte, echt zwarte balken. Dat moet een enorm felle brand zijn geweest. Ik heb gehoord dat er een boek is verschenen (enkele jaren geleden) over 150-jaar Brandweer Nistelrode. Is dat nog ergens te koop? Tweede Hands is ook goed. Just let me know, please.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 25 juni 2019 om 09:14 uur

Dat moet inderdaad imposant zijn geweest, zo'n nachtelijke brand die zo hoog uitslaat. Als de brandweer uit omliggende gemeenten komen helpen, zal het inderdaad een behoorlijke omvang hebben gehad. Was het boerderij of een bedrijf, weet je dat nog?

Ik zie trouwens dat het boek wel kan worden geleend bij de heemkundekring:

https://beeldbank.nistelvorst.nl/cgi-bin/boeken.pl?ident=0192&search=VELD%20author%20Dijk,%20Rini%20van&inword=1&display=list&istart=1

Wellicht is het mogelijk via hen in contact te komen met de auteur? (en zo mogelijk een exemplaar te kunnen verkrijgen?)

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 30 september 2013 om 12:50 uur

Echt boerenland!

vertelde op 15 mei 2014 om 15:07 uur

Boerenleenbank