i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Vught
Tags:

Een Nederlandse Caruso: Jozef M. Orelio (1854-1926)

vertelde op 12 maart 2008 om 12:24 uur

Aan de Sint-Michielsgestelseweg staat de villa Leeuwenhof, in 1900 gebouwd in opdracht van de gevierde operazanger Jozef Orelio, ster van de ‘Nederlandsche Opera’ in Amsterdam, die toen op het toppunt van zijn carrière stond. Hij noemde de villa naar zijn vrouw “Amélie”, maar bij Vughtenaren stond hij al snel bekend als ‘villa Orelio’.

Lang heeft de zanger er overigens niet van kunnen genieten. In 1911 moest hij het kapitale pand uit geldgebrek al weer van de hand doen.

Orelio was een Bosschenaar van geboorte. Zijn vader was dienstknecht en huisschilder, zijn moeder waste en streek boerinnenmutsen. De jonge Orelio bezat een mooie jongenssopraan en zong al jong op zondag in de St. Jan. Maar een muzikale carrière lag vooralsnog niet voor de hand.

Hij ging naar de Kweekschool en werd hulponderwijzer in Dordrecht. In 1902 haalden oud-leerlingen in de Oprechte Haarlemsche Courant herinneringen op aan hun vroegere onderwijzer: “meester Orelio was toch anders dan anderen”.

Orelio en zijn vrouw Amélie voor hun nieuwe villaIn Dordrecht werd hij lid van het zangkoor “Kunstmin”. In 1876 trad hij voor het eerst als solist in een concert op. Tien jaar lang had hij daarna allerlei baantjes als onderwijzer of gouverneur, om daarnaast te kunnen zingen. In 1886 kreeg hij een engagement bij het pas opgerichte “Hollandsch Opera Gezelschap”, een vaste bespeler van de Parkschouwburg in Amsterdam.

Orelio viel zeer in de smaak bij de recensenten. Het Nederlandsch Dagblad schreef: “de heer Orelio maakte als Valentijn door zijn schoon orgaan een bijzonder gunstigen indruk”.

Zijn persoonlijke leven én zijn zangcarrière kenden vanaf nu een opgaande lijn: bij het gezelschap ontmoette hij Rosalie M. Amelie S’Jongers, met wie hij in 1888 trouwde. Als zanger trad hij steeds vaker op de grote podia in het buitenland op. Hij behoorde ook tot de zangers die het Wilhelmus ten gehore brachten bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina in 1898.

In 1894 ontstond er een breuk in het Hollandsch Opera Gezelschap, wat leidde tot de oprichting van de Nederlandsche Opera. Orelio werd de sterzanger van dit gezelschap, dat aan het Leidseplein bijna tien jaar lang een bloeiend bestaan leidde. Orelio leefde in deze tijd als een “grand seigneur”. Hij gaf geld uit als water, bouwde voor ruim ƒ 20.000,- zijn villa in Vught, waar hij eigenlijk alleen maar ‘s zomers verbleef, en begaf zich in allerlei onzakelijke ondernemingen. In 1902 vierde hij zijn 25-jarig jubileum als zanger. De bronzen buste die toen van hem gemaakt is, staat nog steeds in de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Uiterst rechts het echtpaar OrelioMaar de ommekeer was nabij: door de onderlinge intriges en het gebrek aan zakelijke leiding en onderlinge solidariteit raakte de Nederlandsche Opera in de versukkeling. Met de ondergang van het gezelschap viel voor Orelio een vaste bron van inkomsten weg.

Hij investeerde in het Bossche Concertgebouw, onder de naam Orelio & Co., maar dat vergrootte slechts zijn financiële problemen. Uit nood nam hij steeds beroerdere engagementen aan, in variétéprogramma’s en restaurants. Dat zijn stem snel minder werd, hielp ook niet echt.

Vrienden en fans riepen op een gegeven moment zelfs een “Orelio-fonds” in het leven, om de steeds armlastiger wordende zanger te ondersteunen. In 1920 werd hij ziek. Op medisch advies vestigden hij en zijn vrouw zich aan zee, in Zandvoort. Zijn gezichts- en loopvermogen namen ernstig af door suikerziekte. Op 25 maart 1926 overleed hij, eenzaam en gedesillusioneerd. Dat hij niet echt vergeten was, bleek bij zijn uitvaart in Amsterdam. De begrafenisstoet hield onder belangstelling van een massaal publiek stil bij de Stadsschouwburg, waar hij eens triomfen had gevierd.

Beluister hem als hij Broeder Jan zingt.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Daniëlle Orelio zei op 9 oktober 2015 om 14:42 uur

Enige jaren geleden ben ik op de THEE uitgenodigd door de huidige bewoonster.
Dat was een bijzondere ervaring en terug in de tijd.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 oktober 2015 om 20:20 uur

Wat bijzonder Danielle! Hoe kwam die uitnodiging tot stand? En kun je ons meer vertellen over Jozef? Wellicht heb je nog foto's? We zijn benieuwd!

Daniëlle Orelio zei op 10 oktober 2015 om 19:29 uur

Marilou. Via Den Bosch Maritiem kwam ik in contact met de huidige bewoonster. Wij lagen daar als expositie schip en zij bezocht onze tjalk.
Ik zal proberen het één en ander op te zoeken wat ik nog heb aan fotomateriaal.
Via de mail kan ik dan iets versturen. Kijk maar op mijn site voor contact www.orelio-art.com

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 oktober 2015 om 11:11 uur

Nou, zo te zien is creativiteit goed bedeeld binnen de familie Orelio, Danielle ;-) Mocht je nog foto's vinden, kun je zo ook mailen naar info@bhic.nl tav forumbeheer. We zouden daar heel blij mee zijn.

J.de Vet zei op 24 januari 2019 om 13:27 uur

Ik heb gewoond en gewerkt op leeuwenhof in dienst van de ouders van de huidige bewoonster. Schitterende tijd gehad bij super lieve mensen!

Han Brabers zei op 27 januari 2019 om 13:56 uur

Dag Marilou,

Ook ik ben een verre verwant van Joseph Orelio.
Hij had een broer, Johannes Marinus Bernardus Orelio.
Na de dood van zijn eerst vrouw hertrouwde hij eind jaren 1920 met
Carolina Maria Lasones, geboortig van Haarlem. Zij overleed daar in 1936.
Haar eerste man was Karel Verelzen, een broer van mijn overgrootmoeder,
Petronella Dorothea Verelzen. Fabrikant te Nijmegen en overleden in 1905.
Mijn opa van der Werff sprak dan over Tante Lientje.

Dus zodoende.

Groeten,

Han

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 29 januari 2019 om 14:22 uur

Wat bijzonder Han! Zo zie je maar weer hoe klein de wereld soms kan zijn.
Dank voor je reactie!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 1 december 2006 om 12:35 uur

De zingende boer: Gérard van den Berk (1893-1957)

vertelde op 27 februari 2009 om 09:19 uur

Wereldhit uit Oeffelt

vertelde op 15 maart 2011 om 15:47 uur

Muzikale overgrootmoeder