i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Etten-Leur
Jaar: 1946
Tags:

Het Etten-Leur van architect Frans Mol

vertelde op 17 januari 2017 om 19:59 uur

Na de Tweede Wereldoorlog verrezen in Etten-Leur enige honderden arbeiderswoningen en andere gebouwen, allemaal ontworpen door de Bredase architect Frans Mol. Frans Henri Marie werd op 21 januari 1910 in Breda geboren als zoon van Cornelis Mol en Maria Koremans.

Frans Mol. Bron: West Brabants ArchiefEvenals zijn neef Chris Mol, de bekende Etten-Leurse huisarts, stamde hij af van de Prinsenbeekse bakkersfamilie Mol. Na de lagere school ging Frans waarschijnlijk eerst naar de Ambachtsschool. Hierna bezocht hij de Rijks-HBS aan de Nassaustraat in Breda. Dat hij naar deze school ging lag voor de hand, zijn oudere broer Lon zat al op deze school en het was dicht bij zijn ouderlijk huis in de Sophiastraat.

Nadat hij het HBS-diploma, toen nog 3 jaar, had behaald, ging hij naar de Katholieke Leergangen in Tilburg. Hier liet hij zich inschrijven op de Academie voor Beeldende en Bouwende Kunsten en volgde de opleiding architectuur. De opleiding bestond uit twee delen theorie en praktijk en duurde totaal vier jaar. Frans was de eerste student die voor beide delen slaagde. 

In 1940 kreeg hij de eerste opdracht in de gemeente Etten-Leur. Het betrof de bouw van een vakantiehuis voor zijn neef Chris Mol. Het huis De Koekoek werd in een bosje aan de Zundertseweg gebouwd. Voor de bouw, in boerderijstijl met rieten dak, werd materiaal van in de oorlog vernielde boerderijen gebruikt. 

Kort na de oorlog kreeg zijn architectenbureau van het gemeentebestuur van Etten-Leur opdracht om arbeiderswoningen te ontwerpen voor de kernen Etten, Leur en St. Willebrord. Volgens het uitbreidingsplan betrof het een kleine tweehonderd woningen.

Mol ontwierp enkele tientallen gevarieerde types waaronder veel twee-onder-een-kapwoningen. Gezien de financiële middelen van de gemeente waren ze eenvoudig van opzet. Tussen 1946 en 1949 werden 150 woningen gerealiseerd. De kern van het uitbreidingplan in Etten lag rond het Vincent van Goghplein. Rondom het plein verschenen woningen in de Schonckweg, Dr. Mollerstraat, Mgr. Poelstraat en de Van den Elsenstraat.

In 1949 ontwierp hij voor de zuidzijde van het plein drie winkels: een sigarenwinkel (nr. 14), een bakkerij (nr. 16) en een groentewinkel (nr. 20). De woningen aan de overzijde van het plein kwamen ook van zijn ontwerptafel. In 1950 werd aan de oostzijde onder zijn leiding het arbeidsbureau gebouwd.

In de kern Leur werden arbeiderswoningen gebouwd aan de Vijfhuizenweg en in de Kerkstraat en Kasteellaan. In St. Willebrord verrezen woningen in de Pastoor Kroesstraat. Later werden in sommige bovengenoemde straten en verspreid over het dorp nog meer woningen door hem gebouwd.

Ook op restauratie- en herstelgebied was Mol in die jaren actief in Etten-Leur. Hij was betrokken bij het herstel van de oorlogsschade aan de toren van de Nederlandse hervormde kerk op de Markt, de restauratie van de gevel van het oude raadhuis en de verbouwing van het brandweerhuisje tot Mariakapel. 

In de jaren vijftig van de vorige eeuw bouwde Mol veel voor de Congregaties van de Broeders van Liefde en de Zusters van Bethanië. In die tijd was er nog sprake van een bloeiend katholiek leven. Vooral op het gebied van de verzorging van zieken en onderwijs was men actief.

Van de Broeders in Etten-Leur ontving hij veel grote opdrachten. De belangrijkste opdrachten waren de Land- en Tuinbouwschool (1950), het Juvenaat (1951), de ULO (1951) en de LTS Don Bosco (1953). Ook alle andere gebouwen op het terrein van de Broeders aan de Don Boscolaan en de Dr. Edward Poppelaan werden door hem gebouwd.

Frans Mol heeft een belangrijk stempel gedrukt op de naoorlogse bouwkundige ontwikkeling in de gemeente Etten-Leur. Enige gebouwen zoals de ULO en de LTS (zie foto) zijn inmiddels gesloopt. Het merendeel van de woningen en gebouwen is er nog steeds en is vrijwel geheel intact gebleven.

Literatuur: Ietje Erkens-Mol, Frans Mol, een Bredase architect, 1910-1963 (Gemeente Breda, ErfgoedReeks Breda 5, zonder jaar).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Jo Keepers zei op 28 mei 2019 om 10:36 uur

een reactie op dit verhaal.Met Ietje Mol heb ik samen op school gezeten.Ze woonde vlak bij kindertehuis St.Anna.Ik ben ook wel bij haar thuis wezen spelen.
Ik heb heel vaak aan haar gedacht.Volgens mij woonde ze tegenover de Bisschop.Van daar uit zijn ze naar het Brabant Park vertrokken.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 mei 2019 om 14:45 uur

Bedankt voor je berichtje, Jo. Hopelijk reageert Ietje als ze dit berichtje leest (of als een bekende hier op wijst...) Je weet maar nooit!

Norah zei op 28 mei 2019 om 17:25 uur

Als je haar naam googlet, kom je uit in Linschoten.
En als het goed is heb ik hier het telefoonnummer van haar zus Pauline Mol kunnen traceren.
Stuur een mailtje naar info@bhic.nl tav architect Frans Mol (telefoonnummer zus Pauline), en dan geven ze dat door.

Succes, mvg.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 18 april 2016 om 20:09 uur

Stephanus van de Wiel, architect en bouwkundige te Sint-Oedenrode

vertelde op 19 oktober 2016 om 20:48 uur

Piet van Genk bouwde niet alleen kerken in Etten-Leur

vertelde op 20 november 2016 om 10:22 uur

Een wederopbouwboerderij in de Sort