i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Michielsgestel
Periode: 1940 - 1945
Tags:

Foute buren en een goede Duitser

vertelde op 13 december 2019 om 23:07 uur

Dit is het zevende, en laatste, verhaal betreffende mijn moeders familie in de Tweede Wereldoorlog. Mijn grootouders trouwden eind 1942 en gingen toen in Vught wonen. Aan het begin van de oorlog woonde mijn grootmoeder echter nog thuis in Halder in het gezin van haar vader.

Tijdens de oorlog ontstond al vlug de indruk dat de bezetter Nederland leegroofde ten behoeve van de bevolking thuis en militairen aan diverse fronten. Toch schijnt het om niet meer dan 9% van de voedingswaren te zijn gegaan. In ieder geval moest het bezit van vee aan de bezetter worden gerapporteerd.

Mijn moeder: “Je overgrootvader had thuis een varken. Dat moest je opgeven aan de Duitsers, maar dat had hij niet gedaan, omdat hij het natuurlijk zelf hard nodig had met tien kinderen uit twee huwelijken, en zowel zijn eerste als tweede vrouw vroeg overleden. Dit werd door iemand, waarschijnlijk uit de buurt, verraden, en vervolgens kwamen de Duitsers bij hem in Halder langs en namen het varken in beslag.”

In 1943 werd het bezit van een radio door de Duitsers verboden omdat Radio Oranje naar hun mening de Nederlanders maar opjutte. Wie zijn radio niet inleverde riskeerde een gevangenisstraf of zelfs de doodstraf. De meeste Nederlanders gaven aan de oproep gehoor, maar een kwart van de radio’s belandde in de illegaliteit.

Mijn moeder: “Je overgrootvader heeft zijn radio nooit ingeleverd. Hij had deze in de woonkamer achter een grote leren stoel staan, uit het zicht. Oom Martien, de jongere broer van je grootmoeder, was thuis met een meisje aan het stoeien, waarbij hij haar optilde en zij, achter de stoel, plots de radio kon zien. Dat meisje kwam uit een familie die collaboreerde met de Duitsers. ‘Als je iets verraadt, maak ik je van kant!’ beet Martien haar toe. Ze heeft het nooit verraden.”

Mijn vrouw: “Waarom ging hij om met een meisje uit een foute familie? Is dat niet onnodig risico nemen?” Mijn moeder: “Hij was de jongste, verwend, nogal een schuinsmarcheerder, en zag het niet zo nauw. Misschien was het maar voor één keer.” Ik: “Door de abrupte omschakeling van speelse tienerromantiek naar een doodsbedreiging zal dat meisje, zo vermoed ik, in ieder geval die avond niet zwanger zijn geraakt (zijn oudere zus, mijn grootmoeder, ‘moest’ trouwen).”

Mijn tante: “De oudere halfzus van je grootmoeder woonde met haar man in Sint-Michielsgestel. Zij hadden Joodse onderduikers. Tegen het eind van de oorlog zouden die zijn opgepakt, als ze niet op tijd ergens anders waren ondergebracht na een waarschuwing, een paar dagen van tevoren, door een jonge Duitse soldaat. Je grootvader zei daarover dat in het begin van de oorlog de Duitsers erg fanatiek waren, maar tegen het einde zag je steeds jongere soldaten, werd het duidelijk dat ze de oorlog gingen verliezen, en was het fanatisme er wel af.

Hoewel, eind jaren ’70 waren je grootouders met vrienden in Oostenrijk en legden aan bij een herberg in de bergen voor lunch. Binnengekomen zagen ze aan de muur, nogal prominent, een portret van Adolf Hitler hangen. Ze zijn toen meteen omgedraaid en weer weggegaan.”

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Mark Goossens zei op 16 december 2019 om 23:50 uur

De foto's zijn voor de sfeer toegevoegd. Die eerste is van Koningin Wilhelmina die via Radio Oranje, dat vanuit Londen via de BBC iedere avond uitzond, de Nederlanders toesprak.

Begin jaren '80 stond die foto op de voorpagina van een katern van het Brabants Dagblad. De vouw van de krant liep precies tussen haar mond en de bovenste van haar twee kinnen. Mijn grootmoeder moest vreselijk lachen toen de foto, met alleen het onderste gedeelte zichtbaar, haar deed denken aan "een blote kont in het gras!"

Zo, nu kunnen jullie ook nooit meer naar die foto kijken zonder daar aan te denken.

Johannes Maria Kluijtmans zei op 10 januari 2020 om 19:21 uur

Ik weet nog dat ik als menneke van 5 jaar in 1945 mijn amandelen moest laten knippen ,mijn moeder bracht me in een kinderwagen naar het ziekenhuis in Eindhoven en na het knippen weer met de kinderwagen naar huis, we kwamen langs het Wilhelminaplein en in een groot gebouw in mijn verbeelding was het een school en daar kregen wij ook onze radio terug.

Mark Goossens zei op 10 januari 2020 om 21:41 uur

Dus, met typisch Duitse "Gründlichkeit" waren al die radio's gelabeld met de namen van de eigenaars?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 6 oktober 2014 om 10:27 uur

Kinderjaren 1945-1953

vertelde op 4 december 2014 om 15:54 uur

Een Duits graf kreeg geen bloemen

vertelde op 5 december 2019 om 12:30 uur

Hoe een schooljongen de oorlog beleefde