i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Bergen op Zoom , Tilburg
Periode: 1915 - 1974
Tags:

Frits Diepen (1915-1974) in de luchtvaart

vertelde op 25 juli 2016 om 15:08 uur

Natuurlijk heeft ieder kind redenen om trots te zijn op zijn vader. Zeker als vader uitzonderlijke eigenschappen bezit. Tenminste, zo veroorloof ik het mij om mijn vader te beoordelen. In veel van mijn herinneringen herken ik zijn levensinstelling die hij verwoordde met zijn lijfspreuk: "La vie est belle et la fête continue, toujours."

Al vroeg gaf hij blijk van een goed ontwikkeld commercieel gevoel. Toen de prijs voor vogeltjes op de markt in Turnhout instortte, overtuigde hij zijn maten uit Tilburg ervan om alle kisten onmiddellijk in te laden en spoorslags naar Antwerpen te rijden. Of het lag aan de slechte wegen of aan het snelle laden, tijdens de rit gingen er meerdere kisten verloren.   Takelwagen van Difoga (collectie West-Brabants Archief)

Takelwagen van Difoga in de werkplaats, c. 1940 (collectie West-Brabants Archief, fotonummer SBRF180)

"Niet stoppen, doorrijden!" was de kreet van mijn vader, die zich realiseerde dat iedere vertraging het risico inhield dat de prijsval van Turnhout ook bekend zou worden in Antwerpen. Toen zij als eersten in Antwerpen aankwamen, konden zij de resterende kistjes nog voor de volle mep verkopen. Minder gelukkig waren de andere vogeltjeskwekers, die langer in Turnhout waren blijven hangen of misschien die paar verloren kisten onderweg hadden opgepikt. Want toen zij in Antwerpen aankwamen was ook daar de prijs gekelderd.

Techniek heeft mijn vader altijd gefascineerd. Het fenomeen elektriciteit, bracht hem ertoe in de tuin van het ouderlijk huis een uitgebreide verlichtingsinstallatie aan te leggen. Bewondering van de familieleden, maar mijn grootvader liet het werk voor de zekerheid door een vakman beoordelen. Toen die rapporteerde dat mijn grootvader van geluk mocht spreken dat er (nog) geen enorme kortsluiting was ontstaan, kreeg hij de opdracht om de installatie opnieuw aan te leggen, maar wél met als bijzondere voorwaarde dat mijn vader zou meewerken om te leren wat hij een volgende keer anders moest doen.

Toen mijn vader 18 jaar oud was werd hij Ford dealer in Bergen op Zoom. Dat werd Difoga, DIepen FOrd GArage. Zie daarover het verhaal op De auto van m’n opa.

Borgvlietsedreef, Bergen op Zoom. Hier werd in het geheim de Difoga 421 ontwikkeld (collectie West-Brabants Archief)

Carrosseriebedrijf Cor de Groot aan de Borgvlietsedreef in Bergen op Zoom. Hier werd in het geheim de Difoga 421 ontwikkeld (collectie West-Brabants Archief, fotonummer BOZ102000713)

Mijn vader had uitstekende contacten met Toine Mazairac, wereldkampioen amateursprint in 1929 en net als mijn vader een luchtvaartfanaat. Samen overwogen ze een vliegtuig te bouwen dat door de spierkracht van Toine zou worden aangedreven. En een zelf gebouwd vliegtuig is er gekomen, zij het anderszins.

In de oorlogsjaren werd in het grootste geheim de Difoga 421 ontworpen en gebouwd, aangedreven door de V8 Ford motor, die uit de (verborgen) auto van mijn vader was gehaald.

Het zweefvliegen, het “trap”-vliegtuig en de Difoga 421, het vormde de prelude voor de fase van zijn leven waarin zijn visionaire karakter optimaal tot zijn recht kwam. Dankzij de goede en vertrouwde contacten, opgebouwd in de daaraan voorafgaande jaren, realiseerde hij na de oorlog, onder de paraplu van “Frits Diepen Vliegtuigen”, de aankoop van het vliegveld Ypenburg en de oprichting van “Avio Diepen” en “Aero Holland”, de eerste charter company in Nederland. Een belangrijke klantenkring voor Aero Holland was Raptim, een mede op zijn initiatief opgericht reisbureau voor missionarissen.

De grootste uitdaging kwam halverwege de vijftiger jaren, toen hij gevraagd werd als commercieel directeur van Fokker. Een fantastisch product, de F27 Fokker Friendship, stond op stapel; wereldwijd lag een markt open.

Met recht werd hij Mister Friendship genoemd, niet alleen vanwege het geweldige verkoopsucces (met nota bene het enige na-oorlogse licentie contract voor de F227 van Fairchild), maar vooral vanwege de aimabele, prettige manier waarop hij zaken wist te doen. Ook in landen waar (zware) politieke druk werd uitgeoefend om alternatieve producten te kopen, bleek hij in staat de kopers te overtuigen.

Hij was er zich ten stelligste van bewust dat Nederland alleen te klein was in een wereld die steeds sneller mondialiseerde. Hij was dan ook een groot voorstander van economische samenwerking over de grenzen. Naast zijn commerciële, technische en administratieve kwaliteiten was daar ook zijn creatieve juridische suggestie voor een fusie over de grenzen met Vereinigte Flugtechnische Werke uit Bremen.

Fokkerdirecteur Diepen terug uit Indonesie op Schiphol, rechts H. During (financ…

Frits Diepen (m.) en financieel directeur H. During (r.).

Foto: Ron Kroon / Anefo. Bron: Nationaal Archief. CC BY 4.0

Het is misschien goed dat hij de teloorgang niet heeft hoeven meemaken. Hij stierf onverwacht in 1974, bijna 59 jaar oud. Zijn waarschuwing luidde altijd: wij leven maar zo kort en wij zijn nog zo lang dood. In dat (betrekkelijk) korte leven heeft mijn vader intens geleefd en gewerkt en zijn kwaliteiten en capaciteiten naar beste kunnen en vermogen aangewend.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (12)

Theo Wesselink zei op 16 augustus 2016 om 14:10 uur

Ik heb me altijd afgevraagd WAAR de Difoga 421 nu precies werd ontworpen en gebouwd.
De diverse bronnen zijn verre van eensluidend
- In ‘de’ schuur van de Difoga?
- In een schuur achter Carrosseriebedrijf Cor de Groot aan de Borgvlietsedreef?
- In een schuur die Frits Diepen speciaal had laten bouwen in een boomgaard?
Het Westbrabants Archief geeft als bijschrift bij de foto van de schuur: ‘Borgvlietsedreef; het schuurtje, waarin tijdens de Duitse bezetting werd gebouwd aan het scheepje Difoga 421’.

Hopelijk kan de heer Peter Diepen hier iets meer over zeggen.

AJ van Loon zei op 25 september 2017 om 08:24 uur

Nadere info vindt u in de Waterschans 2016-3, pag 122 ev. De Waterschans
is het blad van de Geschiedkundige Kring te Bergen op Zoom. Het blad is ook te koop bij boekhandel Quist

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 25 september 2017 om 20:02 uur

Beste AJ van Loon, bedankt voor je tip. Ik heb Peter Diepen nog even een mailtje gestuurd omdat zijn verhaal al in 2016 was ingestuurd.

Peter Diepen zei op 4 oktober 2017 om 16:40 uur

Het is fijn dat feiten over de Difoga 421 na zoveel jaren nog te achterhalen zijn. Van goede vrienden in Bergen op Zoom heb ik destijds een exemplaar van de Waterschans ontvangen. Daarmee werden (ook voor mij) nog een aantal tipjes van de geschiedenis-sluier beantwoord.
Wat ik er nog aan kan toevoegen is het verhaal van mijn vader over een vleugelbelastingproef die ergens in de bossen werd uitgevoerd.
Het moment dat de vleugel het met een luide knal begaf, viel samen met het schot of de schoten van de Duitsers, die meenden op die manier een eind te moeten maken aan het leven van een Nederlander.
Hoe triest ook, dat toeval heeft voorkomen dat er een onderzoek werd ingesteld waar dan dat andere geluid vandaan zou zijn gekomen.
Hoe en waarom de heren Wesselink en van Loon van hun interesse blijk geven weet ik niet, maar mochten zij hun kennis hierover met mij willen delen, dan juich ik dat ten zeerste toe.
En natuurlijk met dank aan mevrouw Bruggeman om mij op de vraag en het antwoord te attenderen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 5 oktober 2017 om 09:38 uur

Namens mijn collega Mariët; graag gedaan. En net zoals ik het verhaal over uw vader met veel belangstelling heb gelezen, geldt dat ook weer voor uw aanvulling. Dank daarvoor!

Theo Wesselink zei op 24 juni 2018 om 15:26 uur

Ik werk aan een boek over de Fokker F.25 Promotor, waar ik ook de geschiedenis van de Difoga 421 in wil opnemen. Frits Diepen speelde bij beide projecten een hoofdrol. De artikelen van Wim Adriaansen in 'De Waterschans' heb ik inmiddels gelezen en waren zeer verhelderend. Toch blijven er nog een aantal vragen onbeantwoord. Zo vraag ik mij bijvoorbeeld af waar vlieger Hein Bulten ineens vandaan kwam, die de eerste vlucht met de Difoga maakte.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 24 juni 2018 om 20:07 uur

Misschien dat Peter Diepen - de schrijver van dit verhaal - je verder op een spoor kan brengen, Theo?

Peter Diepen zei op 24 juni 2018 om 20:43 uur

Toen ik vanmiddag de vraag van Theo las ben ik zelf gaan zoeken op internet omdat de naam Hein Bulten mij weliswaar bekend voorkwam, maar dat ik (helaas) over de periode waarin dat speelde niets weet. Ik was nog niet eens geboren.
Op de site van de Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg lees ik in ieder geval een interessant stukje waarin de naam van Hein Bulten voorkomt en ook vond ik daar iets over een unieke film over het vliegveld Doetinchem.
Omdat mijn vader alleen een zweefvliegbrevet had, moest hij wel terugvallen op iemand met een brevet voor motorvliegtuigen.
Of het volgende juist is weet ik niet zeker, maar ik meen ooit over de herkomst van de naam "Promotor" van mijn vader te hebben gehoord dat hij die naam voorstelde omdat men "voor de motor" zat.

Theo Wesselink zei op 24 juni 2018 om 21:25 uur

Dank voor jullie reacties. Hein Bulten bleef in dienst van Frits Diepen en was zelfs de eerste Nederlander die een helikopterbrevet haalde. Zijn latere relatie met Diepen is bekend, maar ik ben zo benieuwd waar Frits hem aanvankelijk opdook. Ook het verhaal van de Difoga 421 is grotendeels bekend, maar ik blijf nog wat vragen houden die door de documentatie die ik heb niet worden beantwoord. Ook heb ik aardig wat foto's van het vliegtuig en de bouwers verzameld, waarbij het me lang niet altijd duidelijk is wie wie is. Ik blijf verder zoeken en misschien mag ik hier af en toe nog een vraag droppen?

Peter Diepen zei op 24 juni 2018 om 21:40 uur

Per definitie ben ik iedereen dankbaar die zich de moeite getroost om een stuk (dierbare) geschiedenis alsnog vast te leggen. Mocht ik op enigerlei wijze van dienst kunnen zijn, ja graag.
Succes.

Theo Wesselink zei op 25 juni 2018 om 15:29 uur

Dank voor je aanbod Peter. Ik schrijf al 40 jaar over luchtvaart en ik was op zoek naar een onderwerp voor een nieuw boek. Dat werd de Fokker Promotor. Dat Frits Diepen een hoofdrol speelde in het Promotor-verhaal wist ik wel, maar ik wist eigenlijk niets van zijn achtergrond. Ik vond dan ook dat ik meer over hem aan de weet zou moeten komen. Hoewel het nooit mijn bedoeling is geweest een biografie over Frits Diepen te schrijven – het wordt trouwens wel hoog tijd dat die er komt – ontdekte ik veel meer details over zijn leven dan ik voor mogelijk had gehouden. Het gevolg daarvan was dat ik op zeker moment besloot ook een behoorlijk stuk van het ontstaan van zowel het vliegveld Woensdrecht als van de West Brabantse Aero Club in het verhaal mee te nemen. Diepen was bij beide zeer nauw betrokken. Het werd me steeds duidelijker dat zowel de relatie Frits Diepen – Luchtvaart als Frits Diepen – Fokker Promotor niet zo maar uit de lucht kwamen vallen. Ik besloot dan ook alles wat ik in dat verband relevant vond mee te nemen in het boek en dat is nog al wat geworden. Ik zou het fijn vinden als je je licht zou willen laten schijnen over wat ik opschrijf – niet op deze plek, maar bijvoorbeeld per email.

Peter Diepen zei op 25 juni 2018 om 15:38 uur

Goedemiddag Theo,
Zoals gezegd, natuurlijk verleen ik graag alle medewerking. Via het BHIC zijn mijn mailadres en telefoonnummer verkrijgbaar.
Dat zal allemaal wat directer werken.
Ik hoor graag van je

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 6 november 2014 om 12:38 uur

Vliegbasis Woensdrecht