i

Dit verhaal gaat over:

Tags:

Gemengd zwemmen: bah!

vertelde op 21 juni 2011 om 14:43 uur

Pogingen van de overheid om zwemmen in openbare wateren tegen te gaan hebben nooit veel succes gehad. Bij warm weer zocht men toch altijd weer verkoeling en vertier in en aan het water. Vooral jongens en jongemannen.

De eerste zweminrichtingen waren aanvankelijk (militaire) mannenaangelegenheden, maar al snel bleken ook meisjes en vrouwen wel eens een baantje te willen zwemmen. Natuurlijk zwommen vrouwen en mannen niet tegelijkertijd in hetzelfde bad, dat stonden de gangbare ideeën over zedelijkheid niet toe. Er kwamen aparte openingstijden en nieuwe badinrichtingen werden uitgevoerd met strikt gescheiden mannen- en vrouwenafdelingen.

Toch gingen er wel stemmen op voor gemengd zwemmen. Begin twintigste eeuw werd dat in een aantal plaatsen mogelijk, ook in Brabant. Zo kende het Oisterwijkse Staalbergven naast de gebruikelijke gescheiden uren ook tijden dat men samen te water mocht, natuurlijk wel in een “het geheele lichaam omsluitend costuum”.

Waar in de loop van de jaren dertig in de meeste West-Europese landen de schotten tussen de mannen- en vrouwenbaden verdwenen, gebeurde in Nederland precies het tegenovergestelde. Uit vrees voor zedenverwildering en normvervaging kwam er – in Brabant met name vanuit de katholieke geestelijkheid – een waar zedelijkheidsoffensief op gang tegen “de naaktcultuur, de prostitutie, de pornografie, de excessen van den modernen dans, het onmatig gebruik van alcohol”, en ook tegen het “immorele” gemengd zwemmen en zonnebaden.

Dat offensief had succes. De vele zweminrichtingen die de overwegend katholieke gemeentebesturen in de crisisjaren in het kader van de werkverschaffing lieten aanleggen, hadden allemaal een mannen- en een vrouwengedeelte. Zwembaden waar wel gemengd werd gezwommen, zoals in Oisterwijk, kwamen onder vuur te liggen.

Door een boycot van katholieke zijde zag het Bredase Sportfondsenbad zich in 1935 gedwongen de uren voor gemengd zwemmen af te schaffen, in de hoop dat de bezoekersaantallen weer zouden aantrekken.

Onder druk van de bezetter werd in de oorlogsjaren in veel zweminrichtingen het gemengd zwemmen toegelaten. Na de bevrijding bleef dit in grote delen van het land zo, maar in Brabant werd de klok meteen weer teruggedraaid. Een provinciale commissie achtte in 1949 gemengd zwemmen, zelfs in de vorm van een familiebad, ongewenst. Gemengd zonnebaden was natuurlijk helemaal uit den boze.

In de jaren vijftig veranderde ook in Brabant de houding tegenover gemengd zwemmen snel. Einde jaren vijftig werden ook hier één voor één de afscheidingen tussen mannen- en vrouwenafdelingen in de zwembaden verwijderd, zodat ook Brabantse mannen en vrouwen, jongens en meisjes voortaan gezamenlijk konden zwemmen en zonnebaden.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 21 juni 2011 om 14:15 uur

Bosbad Hoeven

vertelde op 21 juni 2011 om 14:35 uur

Staalbergven Oisterwijk