skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic

Graf wachtmeester Hoekman weer op de schop

Wachtmeester Gerard Hoekman was een onbuigzame Zeeuwse protestant die in de jaren tachtig van 19de eeuw keihard optrad tegen de criminaliteit in Oss. Zijn onvermurwbare houding leidde in 1893 tot zijn dood. Twee weken na zijn begrafenis maakten Osse misdadigers als wraakneming zijn graf open. Nu, bijna 125 jaar later, gaat zijn graf opnieuw op de schop, dit keer voor restauratie van de zerk.

 Nieuwkomer Hoekman kende geen pardon voor de losbandige en criminele families in Oss en werkte compromisloos om de criminaliteit de kop in te drukken. Deze houding, aangevuld met zijn protestantse achtergrond, zorgde ervoor dat hij veel kwaad bloed zette in de Osse onderwereld. Bovendien nam Hoekman een belangrijke positie in: wie bij één van de fabrieken in Oss wilde werken, moest via hem een bewijs van goed gedrag krijgen.

Hinderlaag

Dat verstrekte hij niet zomaar: Hoekman eiste informatie over verdachte criminelen. Wie niets zei, kreeg het bewijs niet en kon het baantje bij de fabriek ook vergeten. Vrij snel werden plannen beraamd om de wachtmeester uit de weg te ruimen. Op tweede Paasdag 1893 keerde Hoekman’s avonds laat terug van zijn ronde en werd vanuit een hinderlaag doodgeschoten.

Stadsarchief Oss 

foto: collectie Stadsarchief Oss

Aanvankelijk verliep het moordonderzoek maar moeizaam, de befaamde Osse zwijgplicht deed zijn werk. Totdat de criminelen twee weken na de begrafenis in hun overmoed besloten het lijk op te graven. Naar verluidt was het plan om het stoffelijk overschot in drie stukken te snijden en te verdelen op de stoep van de fabrikant Jurgens, de pastorie van de deken en de marechausseekazerne - vertegenwoordigers van de economische, geestelijke en wereldlijke macht.

Laffe daad

De uitvoering verliep anders: nadat ze wel een herdenkingskrans voor Hoekman met stront hadden besmeurd, werden de mannen gestoord tijdens het openen van het graf. Deze grafschennis kreeg al snel landelijke bekendheid en leidde tot grote verontwaardiging. Ook in Oss werd schande gesproken over deze laffe daad en het zorgde ervoor dat Ossenaren gingen praten wie de daders zouden zijn. Uiteindelijk werden vier verdachten voor het gerecht gebracht en tot gevangenisstraffen variërend van tien jaar tot levenslang veroordeeld.

De zerk van Hoekman is 10 juli 2017 naar een restauratie-atelier in Lith gebracht zodat het keurig is hersteld voor de herdenking van de sterfdag van de wachtmeester, volgend jaar, 125 jaar na dato.

Jeroen van Boxtel, student van HAS Geo & Media Design, heeft het verhaal van Hoekman - en andere aspecten van de Bende van Oss - verwerkt in verschillende infographics. Benieuwd? Klik dan hier.

Reacties (2)

Jamp Hendriks zei op 12 april 2020
Er wordt net gedaan of het zo'n beste man was. Dat was dus niet zo. Als je de zaak verklikte kreeg je goedkeuring om in de fabriek te werken. Daar had je vervolgens geen leven omdat iedereen wist dat je geklikt had. Klikte je niet, dan kreeg je geen goedkeuring. Dan moest je dus wel op een andete mannier aan geld komen. Daarom moest hij wel dood, dat kon niet anders.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 12 april 2020
Nou Jamp, zoals aan alle gebeurtenissen zitten meerdere kanten. Zo ook, aan het verhaal van wachtmeester Hoekman. Maar je conclusie vind ik toch wel te boud. Problemen oplossen door iemand te doden, kan nooit worden gerechtvaardigd.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!