i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Tags:

Heilige Donatus, beschermheilige tegen onweer

vertelde op 5 juli 2012 om 09:30 uur

Ieder jaar ging vader in juni op de fiets naar de H. Bloedprocessie in Boxmeer en in juli op bedevaart naar de H. Donatus, de beschermheilige tegen onweer. In 1944 was vader bij de Broederschap van de Reek ingeschreven, later ging hij naar Loosbroek waar ook de verering van de Donderheilge werd gehouden.

Op paaszaterdag en pinksterzaterdag stonden in het kerkportaal 's morgens zinken teilen gevuld met water dat 's morgens gewijd was. Iedereen ging daar een kanneke vullen voor huiselijk gebruik. Met het paaswater werd onder meer het wijwaterbakje gevuld, het pinksterwater tegen bliksem inslag.

Bij dreigend onweer overdag zegende moeke met een palmtakje gedoopt in (pinkster-) wijwater de omgeving van het woon- en werkhuis. Ik zei: “Moeke, die enkele druppels wijwater helpen toch niet!" Was er 's nachts onweer, dan werden we gewekt, verzameld rond de keukentafel en werd de huiszegen voorgelezen, aansluitend met het rozenhoedje. De huiszegen hing achter op de linnenkastdeur. Uden kende een eigen huiszegen. Na dit lange gebed was het onweer overgetrokken, en kropen we weer terug in bed. En overdag na de onweersbui de frisse ozongeur opsnuiven.

Het opstaan 's nachts kwam van ons moeke. Zij kwam uit een boerenfamilie en door iedereen te wekken, stond men dan ook klaar om na blikseminslag het vee te redden. Bij ieder bliksemschicht tijdens het onweer maakten we een kruisteken en we werden gewaarschuwd niet voor het raam te gaan staan en messen en scharen op te bergen. Op sommige plaatsen werd vroeger de spiegel afgedekt.

We woonden veilig tegenover de 35 meter hoge fabriekschoorsteen van de zuivelfabriek - voorzien van een bliksemafleider - maar die werd in december 1990 afgebroken. In het voorjaar van 2008 heeft de bliksem het huis getroffen. Broer Jan kon door snel ingrijpen het begin van de brand blussen. Mijn vrouw en ik zijn vanuit Antwerpen op de brommer naar Scherpenheuvel in België gereden en hebben daar de huiszegen gekocht. We gingen terug in zwaar onweer maar met de zegening op zak!

Verhalen over ongelukken tijdens bliksem zijn er genoeg. Op 23 september 1923 verongelukte boven Loosbroek een luchtballon ten gevolge van blikseminslag. Hierbij kwamen twee Amerikaanse officieren om het leven. Het bleek om deelnemers aan de Gordon Bennett Cup te gaan, een wedstrijd voor luchtballons die vanuit Brussel gestart was. De wedstrijd verliep dramatisch, want maar liefst drie ballons werden door de bliksem getroffen, wat vijf doden en een zwaargewonde ten gevolge had.

In de Reek stond voor de kerk een kraam waarin rond 1910 Dora Klep uit Uden haar devotionalia en kinderspeelgoed verkocht. Naast deze kraam stond in dezelfde periode de kar van 'Van Vlijmen uit Oss' waarop kersen te koop werden aangeboden. De H. Donatus was voor blikseminslag, bij huisbrand vroeg men bescherming bij St. Barbara. In Oostenrijk roept men St. Florian aan. 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (11)

René zei op 5 juli 2012 om 14:10 uur

Rien,
Wat een prachtig verhaal.
Vooral als je zelf uit streng een katholiek nest komt herken je er heel
veel in.

Guido t'Sas zei op 8 juli 2012 om 19:26 uur

Ja, ik heb (*1934) als misdienaar van de Laurentiuskerk in Ginneken ook op paaszaterdag nog de meegebrachte flessen gevuld met wijwater -blubblub- uit de houten kuipen. Daarbij trokken wij toog en superplie aan. Nochtans waterballet, ik bedoel veel lol. In die kledij is Theo van Unen (veel ouder dan ik) ooit, achteruitlopend, ruggelings in zo'n kuip gevallen.

Trudy zei op 8 juli 2012 om 21:37 uur

Prachtig herkenbaar verhaal.
In Reek waren er vroeger 2 Donatus dagen: Donatus zaterdag er kwamen veel Donatus vereerders uit de buurt,er was dan een plechtig lof en na afloop relekwie vereren van de H. Donatus. Donatus zondag met 2 Eucharistievieringen en om 3 uur een plechtig Lof .

Annemarie van Geloven bhic zei op 8 juli 2012 om 22:24 uur

Ik geniet van deze verhalen. De herinneringen uit mijn kindertijd aan de nachtelijke sessies met wijwater en rozenhoedjes komen weer naar boven. Ja, met een rieten dak, was het beneden toch veiliger. De cadans van de litanie van Maria op het eind van het rozenhoedje had toch wel een kalmerend effect op de verhoogde hartslag, vooral bij 'droog onweer'!

ajmmraaijmakers@kpnplanet.nl zei op 9 juli 2012 om 17:08 uur

Inderdaad heel herkenbare verhalen!
Och, och wat is er wat afgebeden en rondgegaan met een palmtakje gedoopt in wijwater tijdens onweersbuien. Dat brengt mij bij de reactie van Guido 't Sas: ook ik was in de naoorlogse jaren misdienaar en heb meermalen op palmzondag de palmtakjes mee mogen uitreiken maar ook op paaszaterdag de flesjes en kannetjes met wijwater mogen vullen en uitreiken.
Op zeker moment waren de kuipen en de teilen echt tot op de laatste druppel leeg en stond er een rij mopperende voornamelijk vrouwelijke dierbare parochianen voor de gesloten deur van de bijsacristie. Ten einde raad de koster opgezocht.
<Och mennekes, da gift toch niks> waarna hij een tuinslang aansloot op de buitenkraan van de bijsacristie die
een verbinding was tussen de kerk en de pastorie(tuin) en de kuipen en teilen bijvulde met gewoon leidingwater. <Roep nou mar de vrawkes>. Daarna ging de deur weer open en riep een van ons door de kerk: <d'er is wer wijwaoter, vrawkes> en ging het vullen en uitdelen met een stalen gezicht verder!
Ja, dat toch wel mooie roomse leven!
A.Raaijmakers, oud-Ossenaar

Rini de Groot. zei op 9 juli 2012 om 20:07 uur

Donatusdag
Vader ging in de jaren met de fiets op bedevaart om de Donderheilige vereren, ik bracht op een dag de 2 door hem bezochte plaatsen met de auto. Zondag 8 juli bezocht ik de H. Mis in Loosbroek met relikwie verering in een overvolle kerk.
Met het aansteken van enkele kaarsen heb ik de H. Donatus speciaal bedankt oa. dat mijn ouderlijk huis gevrijwaard was bij de blikseminslag van 2008. De prachtige kerk uit 1913 werd in 7 maanden tijd gebouwd. De stenen voor de bouw werden met paard en kar aan gevoerd vanaf de Kanaal.
In de namiddag bezocht ik het Lof in de Reek.
Op het zijaltaar zag ik het gepolychromeerd St. Donatusbeeld staan van onze Udense beeldhouwer Petrus Verhoeven.
Deze Donatusdag gelde niet als een echte Hoogfeestdag en mocht de Paaskaars tijdens de vieringen van Donatus niet ontstoken worden. Het is de oudste bedevaartplaats in Nederland maar je proefde de spanning tijdens de viering het ziet er voor de toekomt naar mijn bedenking erg rooskleurig uit en het aantal gelovigen was snel te tellen. Een foto van het beeld stuur ik toe.

<img src="http://www.bhic.nl/data/upload/uden/uden,%20donatusbeeld2.jpg" alt="Donatusbeeld" width="200" height="298" border="0" />

Rini de Groot. zei op 9 juli 2012 om 23:14 uur

Heer Raaijmakers mijn Vader had die naam ook moeten hebben, hij was Karrenmaker.
Prachtige verhalen, mijn broer is jaren lang misdienaar geweest maar heeft nooit voorvallen, anekdotes , verteld. In wijwater zit toch ook een percentage zout?

Jan de Mol zei op 11 juli 2012 om 16:48 uur

Donatus bedevaart in Loosbroek. Ik was er jarenlang misdienaar. In deze week was dat &quot;hard werken&quot;. Weinig tijd voor school want er was 'n week lang veel te doen in de kerk. Precies weet ik het niet meer, maar tussen de eerste en tweede zondag in juli was, dacht ik, een boerendag met extra Heilige Mis in de voormiddag en paardenzegening in namiddag op dinsdag, en pelgrimsdag met extra Heilige Mis in de voormiddag en Heilig lof in de namiddag op donderdag. Na het lof was dan nog een fancy fair in het oude parochiehuis met o.a. koffie en het rad van avontuur. Ook de beeltenis van Donatus was hier te koop. Zo zorgde Donatus niet alleen voor vrijwaring van blikseminslag, maar was tegelijk ook een aardige extra inkomensbron voor de kleine parochie Loosbroek.
Ik herinner mij dat in deze Donatusweek gewoonlijk de rogge alvast werd aangemaaid met de pas gehaarde zicht en berhaak. Ook de maaimachine werd gereedheid gemaakt voor de naderende oogst. Waren allemaal werkjes die konden gebeuren tussen de (vele) kerkbezoeken door. Het feest van Donatus was kennelijk niet voor niets tussen hooi en oogst gepland!

Rini de Groot. zei op 31 maart 2013 om 20:03 uur

Paaszaterdag Best 2013 : “U kunt vanaf 9.00 wijwater komen halen in de hal van de kerk. Er staan potjes en flessen, klaar die u zo kunt meenemen”.
De belangstelling van “Hemelwater” loopt terug en de teilen daarom verdwenen

Jan Snaarsma zei op 5 februari 2015 om 13:23 uur

Donatus, mhhm donder en bliksem. Is de Heidense Thor niet op deze heilige gebaseerd? Oh wacht....ik draai wat om

Rini de Groot. zei op 20 februari 2018 om 23:31 uur

Een echtpaar, allebei in de kinderjaren opgegroeid in een met rietgedekte boerderij, werden bij onweer in de nacht gewekt en de regel om te kleden
in de beste kleding voor het geval er brand uit zou breken.
Berghem en Den Dungen.
Daarna werd de huiszegen en Rozenhoedje gebeden.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: