i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Vught
Tags:

Hendrik Jut: “een beestachtig moordenaar”

vertelde op 14 maart 2008 om 16:31 uur

Op 17 april 1873 meldde zich het echtpaar Hendrik Jacobus Jut en Christina Goedvolk aan het loket voor het Vughtse bevolkingsregister. Ze hadden een woning aan de Kerkstraat 3 gehuurd, waar ze hun intrek wilden nemen. Maar zo onschuldig als de achternaam van de hoogzwangere vrouw suggereerde, was dit stel niet.

Ze hadden namelijk sinds enkele maanden een gewelddadige roofmoord op een oude vrouw en haar dienstbode op hun geweten.

Die moordpartij had zich op 13 december 1872 in Den Haag voltrokken. De slachtoffers waren de 63-jarige weduwe Van Kouwen en haar dienstbode Leentje Beeloo. Christina kende de situatie in huis, doordat ze een tijdje daarvoor een paar maanden als noodhulp bij mevrouw Van Kouwen had gewerkt.

Hendrik Jut en Christina hadden op dat moment een relatie, maar waren nog niet getrouwd. Toen Christina zwanger raakte, wilde de werkloze Hendrik met haar trouwen om te voorkomen dat zijn kind, net als hijzelf, de maatschappelijke nadelen zou ondervinden van het predicaat “vader onbekend”. Geld voor een huwelijk ontbrak hen echter.

De rijke weduwe, voor wie Christina kort had gewerkt, leek een goede oplossing voor hun geldnood. En zo belde Christina op een zaterdagavond aan met de smoes dat ze een paar schoenen had laten staan. Terwijl Christina naar boven werd geroepen, om even met mevrouw Van Kouwen te praten, stak Hendrik in de keuken de dienstbode neer. Vervolgens riep hij de weduwe naar beneden (Leentje is van haar zelven gevallen!). Terwijl ze zich bezorgd over de dienstbode boog, stak Hendrik opnieuw toe.

Nadat Hendrik het bloed van zijn handen had gewassen, doorzocht het paar het hele huis en vertrok met een aanzienlijke buit aan juwelen, geld en waardepapieren. De slachtoffers werden pas op zondagavond ontdekt. De begrafenisstoet enkele dagen later trok massale belangstelling op de route naar de begraafplaats Eik en Duinen (waar ook kolonel Thomson begraven ligt). De maatschappelijke onrust was dan ook erg groot.

Het paar had nu geld en kon trouwen, wat ze dan ook deden op 19 februari 1873. Ze konden hun nieuwe rijkdom natuurlijk niet al te duidelijk laten merken. Op 8 maart vertrokken ze daarom naar Amerika en namen hun intrek in een hotel in New York. Hendrik slaagde erin de gestolen gouden en zilveren voorwerpen van de hand te doen. Ook een groot deel van de effecten werd verzilverd.

Het restant van de waardepapieren werd te gelde gemaakt in Engeland, want langer dan een week duurde het New Yorkse avontuur niet. In Liverpool bleven ze evenmin lang: Christina wilde snel weer terug naar Nederland. En zo kwam het paar op die aprildag in Vught terecht, waar op 2 juli hun dochter Angelica werd geboren.

Het paar kende echter geen rust: in februari 1874 vertrokken zij alweer naar Zuid-Afrika, en in de herfst van hetzelfde jaar keerden ze opnieuw terug naar Nederland. Ze vestigden zich in Rotterdam. Daar kwam de politie hen door een anonieme brief op het spoor. In 1875 werden ze gearresteerd en een jaar later berecht. Hendrik Jut werd tot levenslang tuchthuis veroordeeld, Christina Goedvolk kreeg twaalf jaar. Hendrik overleed al na twee jaar in de gevangenis, 26 jaar oud.

Een kermisexploitant maakte handig gebruik van alle publiciteit rond deze moord door zijn attractie, een Duitse slagmachine die “de Lukas” heette, om te dopen tot “De Kop van Jut”. Iedereen kon nu symbolisch het hoofd van een moordenaar inslaan...

In augustus 2012 stuurde mevrouw M.C. Deden-Kazenbroot, oud-redactielid van het in 2004 opgeheven afdelingsblad Gens Haga, (NGV afd. 's-Gravenhage e.o.) ons enkele kopieën uit dit blad van stukjes gewijd aan Hendrik Jut, met aanvullende (genealogische) informatie. Je kunt ze hier lezen of downloaden (PDF, 569 kB). Het portretje van Christina Goedvolk danken we aan Cor Kerstens.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (19)

Ton van 't Oosten zei op 2 oktober 2011 om 15:18 uur

Er staat een foutje in het verhaal over Hendrik Jut. Hij werd geboren in 1851 in Den Haag en overleed in gevangenschap te Leeuwarden in 1878. Hij was bij overlijden dus 36 jaar oud.
Overigens woon ik nagenoeg op de plaats waar de vreselijke dubbele moord indertijd heeft plaatsgevonden.

Marilou Nillesen bhic zei op 4 oktober 2011 om 15:14 uur

Bedankt voor de correctie Ton, we passen de tekst aan. Mag ik vragen of je belangstelling voor Jut voortkomt uit de plek waar je woont of heeft het een andere reden?

Irene Rolfes zei op 18 oktober 2011 om 22:04 uur

Leuk dat jullie hier aandacht aan hebben besteed. Mijn betovergrootvader Gerardus Theodorus van Schalen schreef de anonieme brief en kreeg een beloning. De brief heb ik helaas niet terug kunnen vinden in de archieven. Dus als jullie iets weten dan hoor ik dat graag.

Marilou Nillesen bhic zei op 19 oktober 2011 om 09:03 uur

@Irene: He, wat leuk! Tja, die brief zet ons nu wel voor een raadsel... Mocht er toevallig een onderzoeker over onze schouder meelezen die meer weet; laat het ons weten!

jan strahof zei op 16 november 2011 om 18:32 uur

Goede man die Hendrik Jut. Zou nu lid van de occupy beweging zijn.

Annemarie van Geloven bhic zei op 16 november 2011 om 23:20 uur

Doodslag of moord omwille van geldelijk gewin lijkt me toch van een heel ander kaliber dan de demonstraties van de Occupy beweging tegen hebzucht in de financiële sector. Maar gelukkig is dit een historisch en geen politiek forum ...

Rob Goedvolk zei op 3 maart 2013 om 21:38 uur

Weer wat interessante bijzonderheden over Hendrik Jut en Christina Goedvolk (=een tante van mij opa). Aanvulling voor het Goedvolk-archief wat ik beheer. Nadat een aantal 'Goedvolken' eind 80-er jaren een uitgebreid stamboomonderzoek hebben gedaan. Daarin is ook en setje getekende ansichtkaarten van een thehuis in Vught. Naar ik vermoed heeft Casandra, de dochter van Hendrik&Christina daar geweest toen haar ouders in de gevangenis zaten. De naam van dit tehuis is me even ontschoten. (Ik ga de kaarten/naam opzoeken.) VRAAG: heeft iemand nu al iets te melden over dit thuis? Wie zou er meer over weten? EN zouden er nog archieven zijn uit die tijd en waar...

Annemarie van Geloven bhic zei op 3 maart 2013 om 23:27 uur

Rob Goedvolk, dank voor je interessante reactie! Zou je misschien scans van de ansichtkaarten kunnen maken en deze opsturen naar info@bhic.nl? Dan kunnen we beter beoordelen om welk tehuis het gaat.

Rob Goedvolk zei op 5 maart 2013 om 21:53 uur

reaktie vooral voor Irene Rolfes: Je vraag naar de brief van je betovergrootvader; waardoor dus de tante van mijn opa -Christina- en Hendrik Jut, zijn opgepakt (waarvoor 'dank'!! :) Heb je in het Rijksarchief gezocht in het archief over deze zaak? Op blz 22 van: het regtsgeding tegen H. Jut en C. Goedvolk, staat dat de brief op 9 okt 1874 is afgestempeld in 's Gravenhage Door Commissaris Beukman is ontvangen "en houdende" !!! (dus zou het nog bij de officiele stukken moeten zijn in het archief!) Even verderop staat ook dat Theodorus van Schalen de schrijver is van die brief. Dit boekje 256 pag bevat de gehele tekst van de rechtszaak, is in een paar grote bibliotheken te vinden. Op 2e handsmarkt 'zeer zeldzaam'. (Maar ik heb een exemplaar, mocht je van deze pagina een kopie willen. goedvolk@wish.net

Irene Rolfes zei op 8 maart 2013 om 12:40 uur

Sorry Rob voor mijn brave betovergrootvader. Volgens het Nationale Archief is de brief verloren gegegaan bij het bombardement op het Bezuidenhout.
Voor iedere geinteresseerde: de Kop van Jut het ware verhaal op zaterdag 6 april in Den Haag http://www.dagvandehaagsegeschiedenis.nl/
Kies het icoontje van het Gemeentearchief.
Tot dan

Annemarie van Geloven namens BHICi zei op 8 maart 2013 om 20:54 uur

Wat leuk, hartelijk dank voor deze kennisgeving, Irene! Jammer van de brief..

Jan van Meer zei op 5 november 2013 om 23:24 uur

Beste Marilou
Hendrik Jacobus Jut is geboren 19-7-1851 akte 1406 te Den Haag en overleden op 12-6-1878 akte 341 te Leeuwarden. De leeftijd was 26 jaar bij het overlijden en geen 36 jaar.

Annemarie van Geloven bhic zei op 6 november 2013 om 10:43 uur

Een terechte opmerking, Jan. De leeftijd van overlijden zal worden aangepast naar 26 jaar!

Cor Kerstens zei op 17 september 2014 om 15:44 uur

Deze moordzaak wordt uitvoerig beschreven in het boekje "Holland in Rep en Roer'" door Henri A. Ett, uitgegeven door J.M. Meulenhof/Amsterdam jaar niet bekend. blz. 47 t/m 93. Te lezen valt waar en wanneer het echtpaar na de moord gewoond heeft. Wat ze allemaal van de gestolen spullen verkocht hebben. Alle juiste data zoals in de hier boven genoemde reacties. Verder de uitvoerige verslagen van de rechtbank. Ook een pasage waarin de spekslager G. Th. van Schalen tijdens het getuigenverhoor de rechter meedeelt dat hij de anonieme brief aan politiecommisaris Beukman heeft geschreven. Waarin hij heeft geschreven dat hij tussen beiden kwam in een ruzie tussen ene Haffner en Jut. Ook werd er van deze gebeurtenis een straatliedje geschreven. Verder staat in het boekje de foto van Jut, maar ook van zijn vrouw. Het publiek was zwaar teleurgesteld over de straf die beiden kregen en eiste de doodstraf, maar die was op 17 september 1870 afgeschaft. Gelukkig kon het publiek haar woede afreageren op de "Kop van Jut" van een slimme kermisexploitant. Het boekje 155 pagina's kocht ik ooit op de vrijmarkt in Etten-Leur.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 17 september 2014 om 21:40 uur

Bedankt Cor, voor je tip over het boekje "Holland in Rep en Roer" van H.A. Ett.
Erg geschikt voor iedereen die meer over dit echtpaar zou willen lezen.

Rien Wols
Rien Wols bhic zei op 18 september 2014 om 12:06 uur

En ook bedankt voor het toesturen van de foto van Christina Goedvolk. Ik heb hem bij het verhaal gezet, zoals je ziet.

Marianne C. Deden-Kazenbroot zei op 7 maart 2015 om 12:50 uur

Bij het Haags Gemeentearchief is het verslag van rechtszaak aanwezig, vroeger wel gelezen maar geen kopie van gemaakt.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 9 maart 2015 om 13:32 uur

Misschien is de datum vermeld in het boekje Holland in Rep en Roer. Ik heb de bibliothecaris van BHIC gevraagd het te bestellen. Zodra ik meer weet, laat ik het weten.

Jan zei op 11 december 2015 om 16:45 uur

Kan iemand mij vertellen of er ivm deze moord en het onderzoek hiernaar ene Isaac de Jong als verdachte is opgepakt en tijdelijk vast heeft gezeten in den Haag.
Ik ben dus op zoek naar meer informatie over deze de Jong

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 4 augustus 2009 om 11:29 uur

Moord op de Leurse Kadijk

vertelde op 16 april 2009 om 15:36 uur

Osse Bende opgerold

vertelde op 10 augustus 2007 om 15:17 uur

Wat een ellende! 1700-1810