i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Deursen en Dennenburg
Tags:

Herinneringen aan Deursen: een oud-inwoonster over de jaren '30

vertelde op 18 mei 2009 om 12:50 uur

Deze foto van het zilveren priesterfeest van pastoor Van der Heijden heeft heel wat herinneringen bij me losgemaakt. Het is bijna op de kop af 75 jaar geleden!

Je ziet hier van links naar rechts Hermanus van Boxtel, J. van Schaijk (mijn vader), rector Nuyens van het klooster Soeterbeeck, pastoor Van der Heijden, Dorus Voet (toen onze buurman), de heer Bardoel en de laatste is waarschijnlijk de heer Reijs, directeur van de Boterfabriek.

Ik ben in 1924 in dit dorp geboren en heb er mijn prilste jeugd doorgebracht. Mijn ouders waren er vanwege de woningnood neergestreken, na de mobilisatietijd van 1914-1918. Het huis behoorde aan de kerk en was een kosterswoning.

Mijn vader mocht hier intrekken met zijn gezin van toen twee kinderen. Als tegenprestatie moest hij als koster optreden, wat hij naast zijn vaste kantoorbaan in Ravenstein twaalf jaar heeft gedaan. Mijn jongste broer is er ook geboren.

In het kerkdorp woonden voornamelijk landbouwers, maar ook arbeiders van de voederfabriek Meulemans, schoenfabriek Ravo, de Boerenbond Ravenstein. Voor de bakker moesten we naar Dennenburg, waar ook een klompenmaker zat. Er was een kruidenierswinkel waar ook petroleum werd verkocht. Dat was heel belangrijk, want er was nog geen elektriciteit: we hadden petroleumlampen en we gingen naar bed met de kaarslamp.

In het hulppostkantoor  was de invalide Pietje Driessen de baas, we noemden hem altijd “Drietje Piesen”. Hij werd bijgestaan door zijn ongehuwde zus Door. Als je postzegels moest halen kon je zo in hun woonkamer kijken. Een slager was er helemaal niet: de boeren slachtten hun varkens of kalveren zelf. Het vlees werd ingemaakt, hammen en spek werden gerookt, wat heel arbeidsintensief was.

De kerk, en dus ook de pastoor, nam een voorname plaats in. Pastoor Van der Heijden was, samen met het hoofd van de St. Josephschool, de heer Van Erp, zo’n beetje de ongekroonde koning van het dorp.

De school had twee leerkrachten: juffrouw Van Uden gaf les in de 1e, 2e en 3e klas, het schoolhoofd deed klas 4, 5 en 6. Er was geen kleuterschool, de kinderen bleven thuis tot ze leerplichtig waren; dat was toen op zevenjarige leeftijd. Ik ben zelf wél naar de kleuterschool geweest in Ravenstein, bij de nonnen. Mijn vader nam me mee op de fiets, ik mocht op de stang zitten.

‘s Middags moest ik overblijven en ’s avonds werd ik dan opgehaald door mijn moeder. Juffrouw Van Uden was een lieve, zachtaardige vrouw. Ze sloeg nooit, in tegenstelling tot de hoofdmeester of de pastoor. Die konden er wat van: ze hadden losse handen en sloegen er op los, al dan niet met de liniaal. Als Gerard van Erp aan het rossen was, stond het schuim op zijn mond.

We kregen taal, rekenen, schrijven, lezen, geschiedenis en bij hoge uitzondering aardrijkskunde. Gymnastiek bestond nog niet. Wel moesten we ook elke dag tien vragen uit de catechismus van buiten opzeggen. De meisjes kregen tot en met de derde klas handwerken. Speelkwartier bestond niet en we mochten nooit naar de WC. De schooltijden waren van half negen tot twaalf uur en van één uur tot half vier. Het schoolhoofd moest om vier uur de trein kunnen halen om in Oss les te geven aan een avondschool. Er hing geen klok in de klas, en dat vond ik een ramp. Als kinderen hadden we geen horloge, daar was geen geld voor.

Twee keer in de week kregen we godsdienstles van meneer pastoor. Zoals gezegd had hij er ook plezier in om de liniaal te gebruiken, vooral als hij ons ’s ochtends in de kerk gemist had. Daar moesten we elke ochtend, winter en zomer, om zeven uur present zijn. Ook op zondag moesten we drie keer naar de kerk: om acht uur de vroegmis, om tien uur de hoogmis en dan ’s middags om drie uur naar het Lof. : niemand deugde, we waren nog slechter dan Parijs. En koud! Omdat er geen verwarming was, had je in de winter jubeltenen van de kou.

In 1934 werd de pastoor opgevolgd door pastoor Timmermans. Die was mild voor de kinderen en stak geen donderpreken af. Hij wilde in de parochie een bedevaartplaats maken ter ere van Sint Rochus en dat kostte veel geld. Zodoende kregen we vaak een extra-collecte.

De pastoor vond ook dat mijn vader het geld niet nodig had, en betaalde daarom het loon voor het werk dat hij in en rond de kerk deed niet uit. Mijn vader was naast koster ook organist en leidde het zangkoor en het kinderkoor. Die ruzie om geld liep hoog op en na enkele jaren heeft mijn vader het aanhangig gemaakt bij de bisschop (dat was toen monseigneur Diepen).

Hij kreeg zijn achterstallige loon helemaal uitbetaald, maar dat schoot Timmermans in het verkeerde keelgat en tussen Kerst en Oudjaar werden we uit ons huis gezet. Ik denk dat mijn ouders de bui al hadden zien aankomen, want ze hadden inmiddels al een huis gekocht in Ravenstein, waar we toen hals over kop ingetrokken zijn.

Van het dorp ken je niets meer terug. Alleen in de kerk is niet veel veranderd. Ik ben vorig jaar bij het Sint Rochusfeest de kerk binnengewandeld. Zelfs de lichtkrans rond Maria, aangebracht door pastoor Timmermans, was nog dezelfde. Voor de gelegenheid stond St. Rochus er nu in met zijn hond. De kapel van de heilige heb ik ook bezocht. Jammer genoeg heb ik geen foto’s meer van Deursen. Het huis waar we later woonden, is in vlammen opgegaan met alles wat er in was. Maar mijn herinneringen zijn nog niet opgebrand, alles staat me nog levendig voor de geest...

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

oomes Krijnen zei op 22 november 2010 om 10:56 uur

In oorlogstijd kwam ik (6 a 7 jaar oud)met m`n ouders en zusjes geregeld 0p bezoek bij Mieke -Martien en Piet Kuipers-zus en broers -3vrijgezellen (Demen) boerderij. Wij gingen met de trein naar Ravenstein en moesten dan verder lopen .Bij hun groeiden abrikozen tegen de muur en we werden als kinderen erg verwend door het drietal . mijn herinneringen daaraan zijn altijd gebleven .In 1947 hebben mijn oudeers daar nog gelogeerd met mijn toen pas geboren broertje .Ben er laatst nog doorheen gereden kan niets meer terugvinden
vr.gr.m.oomes-Krijnen

Marike van Erp zei op 22 november 2010 om 10:57 uur

Hallo,

Ik ben een kleindochter van het hoofd van de school waar je over vertelt. Niet echt een prettig verhaal over slaan en schuim op de mond.....
Ik ben vorig jaar met mijn vader naar zijn geboortehuis gefietst. mijn vader woont in Nijmegen en ik was daar nog nooit geweest. Ik wist dat er een rochus kapel was en omdat mijn vader Gerardus Rochus Maria heet en mijn zoon Mattheus Rochus, vond ik het bijzonder om een keer te doen.
Het was een bijzondere binnenkomst, de kaarsen waren aan, overal verse bloemen en klassieke muziek, het was een hele bijzondere sfeer. Ik stuitte per ongeluk op je site omdat ik aan het zoeken was wanneer het St Rochusfeest is om er absoluut een keer naar toe te gaan. erg interessant om te lezen, bedankt en misschien tot snel....
groet Marike van Erp

Joke Gremmen van Schaijk zei op 30 november 2010 om 17:32 uur

Beste Marike, Tot mijn grote verbazing een reactie op het verhaal in 2007 door mij ingezonden. Heb destijds geaarzeld om dit te doen omdat er ,volgens mij,nog nazaten zouden kunnen zijn die dit allemaal onder ogen zouden kunnen krijgen.De kinderen van Erp waren allemaal jonger dan ik. Sorry, maar er is geen woord van gelogen en het schuim zie ik nog staan. Mijn ,inmiddels overleden, zus die altijd in Ravenstein gewoond heeft wist nog enkele details te vermelden die ik hier niet zal herhalen. Volgens mij ging de heer van Erp leuk om met zijn vrouw "Gonnie"hoe hij voor zijn kinderen was weet ik niet . Van Erp en Pastoor v.d. Heiden waren dikke vrienden van mijn vader,zaten in de zelfde kaart club. Naar ons staken ze geen vinger uit ,ze waren door mijn vader gewaarschuwd. de pastoor schepte er een waar genoegen in om kinderen met de liniaal te folteren. Als er weer een slachtpartij had plaats gevonden kon ik de hele ochtend of middag de les niet meer volgen . Was totaal van streek. Heel het dorp wist er van, maar niemand deed er iets aan. De pastoor en `t hoofd der school waren de ongekroonde koningen van het dorp.Zo ging het in mijn jeugd. Jullie hebben daar geen voorstelling van. Even wil ik nog vermelden dat de kerk in Deursen gesloten wordt. Jammer! PS Het valt mij op dat de reactie van oomes Krijnen op het zelfde moment verzonden is Heeft dat iets met elkaar te maken?

Marilou Nillesen bhic zei op 3 december 2010 om 16:36 uur

Beste Oomes, Marike en Joke,

Bedankt voor jullie aanvullingen. En ik kan me voorstellen dat het voor jou, Marike, flink schrikken is om dit te lezen. Des te meer waarderen wij het dat jij je reactie achterlaat op onze site.

Zo zie je maar Joke, dat een verhaal ook na een paar jaar nog wordt gelezen. Begrijpelijk dat deze ingrijpende gebeurtenissen, zoals jij ze hebt ervaren, hun sporen hebben nagelaten.

En mooi te zien dat - ondanks het verleden - nu met respect met elkaar wordt omgegaan.

Co zei op 12 augustus 2015 om 13:24 uur

Ik vind het eerlijk gezegd niet zo erg. Hij is nooit begrensd geweest door een oudere primaat, vandaar.

Kees Wijnhoven zei op 14 augustus 2015 om 17:32 uur

Cornelis A.J.M. van der Heijden(geb. 8-5-1883 en 25-5-1907 priester gewijd en achtereenvolgens rector in Beek bij Nijmegen, 1918 Budel en 1926 bij de Urselinnen in Bergeijk) is van 28-9-1928 tot 24-3-1933 pastoor geweest in Deursen en daarna tot 1947 pastoor van Beers geweest, alwaar hij(oneervol?) ontslag gekregen heeft van de bisschop wegens klachten uit de parochie. Hij is overleden in Grave 11-1-1960. Helaas kan ik geen details geven, maar de algemene strekking van de verhalen uit Beers, ondersteunen het verhaal van Joke Cremmen! Overigens is Herman van Boxtel de grootvader van mijn echtgenote.

Joke Gremmen zei op 20 juni 2016 om 22:55 uur

Na een lange periode , de site van B H I C weer eens op gezocht. .Tot mijn grote verbazing ,nog een paar reacties, over een artikel dat ik in 2007 heb in gezonden. Waarschijnlijk heeft het meer indruk gemaakt dan ik had verwacht.
Ben inmiddels 93 Lentes jong, en alles staat me nog duidelijk voor de geest.
Heb nooit geweten, dat pastoor van der Heijden destijds, in Beers ontslagen is.

.

joke zei op 20 juni 2016 om 23:27 uur

Sorry,mijn verhaal over Deursen zond ik in 2009 in.
en ben inmiddels 91 lentes jong. heb dus fouten gemaakt . Maar dat ga je krijgen!

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 juni 2016 om 11:13 uur

Dag Joke, fijn dat je weer terug bent op de site van het BHIC. En waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt dus dat komt ons bekend voor, hoor ;-)

Zo zie je maar weer dat één verhaal ook weer bij anderen allemaal herinneringen los maakt. En nogmaals: wat goed dat dat met respect gebeurt.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: