i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Nieuwkuijk en Onsenoort
Periode: 1810 - 1821
Tags:

Hermanus van den Brand en andere Brabanders marcheren onder Napoleon

vertelde op 5 januari 2016 om 12:21 uur

De opa van mijn opa van moederszijde was Hermanus van den Brand uit Nieuwkuijk. In het voorjaar van 1812 moest hij naar de loting voor de verplicht gestelde militaire dienst. In die loting werd uitgemaakt of hij al dan niet in Franse militaire dienst moest. Hij trok nummer 14. Dit lage nummer zorgde ervoor dat hij moest ‘marcheren’.

Treinsoldaten uit KnotelSamen met een flink aantal andere Brabanders werd hij ingedeeld bij het 14e bataljon artillerietrein. Voor de inlijving in 1810 bestond er al een Hollands bataljon artillerietrein. Dit Hollandse bataljon kreeg in de ‘Grande Armee’ het nummer 14. De taak van de jongens die bij de artillerietrein waren, was om te zorgen dat de artilleristen altijd op de juiste plaats hun kanonnen hadden staan en dat er de juiste munitie en uitrustingsmateriaal bij aanwezig was. Tegenwoordig zouden we zeggen: de aan- en afvoertroepen bij de artillerie.

Hermanus is op een gegeven moment in het Oostenrijkse leger terecht gekomen. Daar werd hij in 1814 ontslagen. Hoelang zijn terugreis heeft geduurd, is onduidelijk.

Wel is bekend dat hij in 1821 wilde gaan trouwen. Hij kon geen bewijs leveren voor een eventueel dienstverband in de Nationale Militie, want daar had hij nooit in gediend. Schout Pullen hielp hem door een stukje te schrijven op zijn ontslagformulier van het Oostenrijkse leger, waarin hij stelde dat Hermanus door de ’conscriptie’ in Franse militaire dienst was geweest. Met een verzoekschrift opgesteld door een Bossche notaris ging Hermanus naar het College van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant. Deze gaf uiteindelijk toestemming om te mogen gaan trouwen.

Herman werd later nog een tiental jaren burgemeester van Nieuwkuijk, maar dat is een ander verhaal.

In de literatuur over de Napoleontische legers is er slechts zeer sporadisch geschreven over het 14e bataljon artillerietrein. Ook in de Franse literatuur is er amper iets over te vinden. Zeker niet als het gaat over de belevenissen van de ‘gewone’ jongens. Daarom probeer ik op deze manier iets meer te weten te komen van hetgeen deze jongens hebben meegemaakt in de jaren 1812 en verder.

Artillerie en artillerietrein uit HoijnckOngeveer 70 Brabantse jongens staan genoteerd in de lijsten van het Franse stamboek van dit 14e bataljon. Hun namen heb ik op volgorde gezet. Als u over een of meerdere van hen iets weet, hou ik me zeer aanbevolen voor die informatie (als reactie op dit verhaal of via e-mail). Voor die informatie zeg ik bij voorbaat dank.

Download de namenlijst

 

Database Nederlandse soldaten in legers Napoleon
Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie heeft een grote lijst met namen van Nederlanders die tussen 1797 en 1814 in de legers van Napoleon gediend hebben en hebben moeten dienen, online gezet. Deze database is het resultaat van het speurwerk van de heer W. Oteman. Hij heeft die opgespoord in de stamboeken en officiersdossiers van de Service historique de la Défense in Vincennes.

Ga naar de database

U vindt dan een overzicht van maar liefst 53.000 namen. Er zijn verschillende zoekmogelijkheden. Zo kunt u zoeken op achternaam, geboorteplaats of regiment. Voor verder onderzoek is de naam van het regiment van belang. Als u op naam een soldaat hebt gevonden, kunt u daar de naam van het regiment zien staan.

Redactie: tot slot deze korte handleiding voor het zoeken naar Nederlanders in Franse dienst, met voorbeelden en handige websites. Let op, op dit moment gaat het nog slechts om een beperkt aantal regimenten waarvan de stamboeken online staan.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

Joan Bos zei op 18 januari 2016 om 10:05 uur

Een voorouder van mij uit Dordrecht heeft ook deelgenomen aan de Russische veldtocht en later aan Quatre Bras en Waterloo. Hij werd later gehuldigd als 1 van de 5 nog in leven zijnde veteranen van Waterloo en zodoende weet ik het, maar verder weet ik niets, niet eens het bataillon. http://genealogiebos.blogspot.nl/2015/10/voorouder-arie-de-sterke-1796-1892.html

Nina Brands zei op 22 januari 2016 om 09:18 uur

Joan Bos, voor meer informatie over Waterloo veteranen is het archief van de Waterloogratificaties 1815 interessant: https://archief.amsterdam/indexen/waterloo_gratificaties_1815/handleiding/

Alle mensen die in dienst van het Nederlandse leger deel hebben genomen aan de Slag bij Waterloo hadden recht op een gratificatie, en hun namen zijn hiervoor verzameld.

In het geval van uw voorvader is de volgende toegang ook interessant "816 Alfab. naamindex op de na 1865 nog in leven zijnde oud-strijders van Waterloo" : https://archief.amsterdam/inventarissen/inventaris/355.nl.html?p=750:751&t=874#A16394000001

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 28 oktober 2010 om 10:13 uur

Met Napoleon op weg naar Moskou

vertelde op 2 november 2009 om 11:25 uur

‘Gepaste’ vreugde op bevel: de Franse troepen verlaten Grave (1814)

vertelde op 21 januari 2011 om 11:09 uur

Enfant terrible van Napoleon