i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Beugen en Rijkevoort
Tags:

Ode aan de Brabander: Eene naarstige vrouw is de kroon van haar man

vertelde op 16 april 2018 om 11:18 uur

In 'Ode aan de Brabander' maken we tijd voor alle gewone mensen die Brabant hebben gemaakt tot wat het nu is. In deze aflevering kijken we naar het echtpaar Huijbers-Cruijsen uit Beugen, beter bekend als Antoon en Antonia.

Een klein berichtje onder de rubriek Burgerlijke Stand, in het Boxmeers weekblad van 10 juni 1900: “Ondertrouwd. Antoon Hendrikus Huijbers, 29 jaar, en Antonia Maria Cruijsen, oud 32 jaar.” Bierbrouwer en kassier Antoon en landbouwster Antonia zullen uiteindelijk vijftien jaar getrouwd zijn, en zes kinderen krijgen. Eén van hun kindjes overlijdt vroeg, nog geen half jaar oud. Hun leven verloopt zoals dat van veel mensen die rondom de eeuwwisseling in Brabant wonen. Met inwonende familieleden, zuigelingen die overlijden en jonge kinderen die hun moeder verliezen in het kraambed.

Overleden in het kraambed

Antoon is zoon van de kassier van de Boerenleenbank en gemeente-ontvanger van Beugen, Theodorus Huijbers, en zijn vrouw, Egberdina Lemmens. Antoon wordt geboren op 17 juli 1871 in Beugen. Veel herinneringen zal hij vermoedelijk niet hebben aan zijn moeder. Zij overlijdt in het kraambed, nog vóór Antoons’ tweede verjaardag. Zijn vader hertrouwt niet, neemt later wel kostgangers in huis – vaak onderwijzers – maar dan zijn Antoon en zijn zussen al zo goed als volwassen. Nog net voor zijn dertigste trouwt Antoon met Antonia.

(de tekst gaat verder onder de foto)

Antoon en Antonia met hun kinderen

Bij hun trouwakte zit ook het bewijs dat Antoon heeft voldaan aan de ‘Nationale Militie’; de oproep aan ongehuwde mannen tussen de 18 en 22 jaar om in dienst te gaan. Bij de ‘maat & signalement’ staat alleen zijn lengte ingevuld: 1 meter 59. Overigens krijgt Antoon – als ‘eenige wettige zoon’ – vrijstelling van deze verplichting. Zijn aanstaande Antonia is de dochter van landbouwer Jan Cruijsen en werkbode Geertrui Smits, en komt 4 mei 1868 ter wereld, eveneens in Beugen. Ook de moeder van Antonia is al overleden, voordat haar dochter trouwt, maar hier is de situatie heel anders. Zowel moeder Geertrui als dochter Antonia trouwen pas op relatief latere leeftijd (respectievelijk 35 en 32 jaar). Geertrui overlijdt als ze 68 is, net een paar jaar vóór het huwelijk van haar dochter Antonia. 

Innen van penningen

Bij het huwelijk van Antoon en Antonia is vader Huijbers wel aanwezig. Hij is in die tijd nog volop aan het werk, zo lezen we in de krant. In het Boxmeers Weekblad staat dat “de heer Th. Huijbers, op Zaterdag den 22 December 1900 des voormiddags van 8 tot 11 uur in de School in Rijkevoort zitdag zal houden tot het innen van koop- en pachtpenningen der gemeente, benevens het verschuldigde wegens hondenbelasting, schoolgeld enz.”. De oude Huijbers overlijdt in 1908 na een kortstondige ziekte en daarmee verliest Beugen ‘een onzer beste mannen’, zo lezen in het Boxmeers Weekblad. Het artikeltje geeft goed de status van de man weer. Want naast familie en vrienden zijn ook ‘beide wethouders en al de leden van het Bestuur en den Raad van Toezicht der Boerenleenbank’ aanwezig.  

 Antoon treedt later in de voetsporen van zijn vader want behalve bierbrouwer wordt hij ook kassier en gemeenteontvanger. Daarmee bevindt het echtpaar zich aan de gegoede kant van de samenleving, wat wordt benadrukt door de foto’s die er van de familie zijn gemaakt. Maar bovenal is Antoon ‘Lid der H. Familie van de Kevelaarsche Processie’, een genootschap dat de jaarlijkse processie naar deze Duitse bedevaartsplaats organiseert. Later zal op zijn bidprentje juist die functie bovenaan prijken.

Onderdak

Zelf krijgen Antoon en Antonia zeven kinderen, allemaal jongens. Alleen Ernestus – geboren in 1906 – overlijdt vroeg, nog in dat zelfde jaar. In het bevolkingsregister Beugen 1910 – 1930 zien we dat het echtpaar niet alleen met hun kinderen aan het Dorp woont; ook een zuster van Antonia en een oudere tante van Antoon vinden er onderdak; zoals bij zoveel gezinnen in die tijd een vanzelfsprekendheid.  

Ook Antonia zal geen getuige kunnen zijn bij de huwelijken van haar kinderen. Ze overlijdt in 1915, op 47-jarige leeftijd. Haar oudste is dan veertien, haar jongste net drie jaar. Antonia overlijdt na een langdurig ziekbed, maken we op uit het bidprentje. Na haar overlijden gaat Antoon als ‘vadervoogd van zijn minderjarige kinderen’ naar de notaris om een akte van scheiding en deling op te maken. Het huis, erf, tuin en bouwland zijn samen goed voor een waarde van 3200 gulden [omgerekend € 26 573.01 in deze tijd]. De kinderen krijgen elk hun deel dat ‘overeenkomstig de wettelijke voorschriften’ wordt belegd.

Elf jaar na haar dood overlijdt ook Antoon, in 1926. Voor de twee jongsten van het gezin (Petrus en Hendrikus) wordt een voogd aangesteld: oudste broer Egbertus, die volgens deze voogdijkaart op zijn 24ste kassier is bij de Boerenleenbank. In het Boxmeers Weekblad van 20 februari 1926 zien we hoe dat is gegaan: Alb. Huijbers (mogelijk is Albert zijn roepnaam?) is met ruime meerderheid van stemmen gekozen. Om als kassier de belangen onder Leenbank te behartigen, zoals een echte Huijbers dat betaamt.

Wil je dit groter zien? Klik hier dan opBen je benieuwd wat je zelf allemaal kunt vinden over je familie? Behalve het uitzoeken van je stamboom zijn onze oude kranten een mooie bron, maar ook voogdijkaarten zijn in dit soort gevallen een waardevolle aanvulling. En wie weet, duiken je voorouders ook wel op in onze fotocollectie

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 13 juni 2017 om 14:16 uur

Het verloren been van de bakker

vertelde op 28 november 2017 om 13:46 uur

Ode aan de Brabander: Martien de kapper