i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Beers
Tags:

Het Altaar van St. Jan de Doper en St. Anthonius

vertelde op 9 juli 2012 om 16:20 uur

Eind 1402-begin 1403 wordt met goedkeuring van Jan van Beieren, de elect-bisschop van Luik, het altaar van St. Jan de Doper en St. Anthonius Belijder/Abt in de St. Lambertuskerk van Beers opgericht. Het is een initiatief van Hendrik Arnts Arnts van Beers(e), destijds armiger (wapendrager of schildknaap) van het diocees Luik.

Zijn vader Arnt Arnts van Beerse is op 24 januari 1367 getrouwd met Lysbeth; hij is in 1375 laat van de Laatbank in Beers en stierf voor 1402.

De Stichter

Oprichter Hendrik Arts van Beers, geboren ca. 1370, is eveneens laat (1394). Dezelfde is waarschijnlijk op 20 januari 1403 vicaris van dit altaar en daarnaast kerkmeester (1404-05) te Beers. Zijn nageslacht zal het collatie- en patronaatsrecht van dit altaar tot 1670 in handen hebben. Ook diverse Van Beersen zullen als rector van dit altaar fungeren. De familie Van Beers heeft als wapen een kruis van keel op goud.

Meteen vanaf het begin wordt het beneficie begunstigd met vele schenkingen door Beerse parochianen, maar ook door inwoners van Mill/Hollanderbroek, Cuijk, Escharen en Grave. Al in 1404 wordt het altaar opgetuigd met een eigen kerkklok ter waarde van 25 gulden, waarvoor een stuk kerkgrond in “De Leemputten” verkocht wordt.

Patroons

Na Hendrik is zijn zoon Arnt van Beers patronus van het altaar, wiens zoon Handrick het patroonschap in 1508/09 overdraagt aan zijn neef Matthijs, de zoon van Cornelis van Beers.

Cornelis van Beers, de zoon van deze Matthijs is de patronus vanaf 1562 en hij geeft het weer over aan zijn zoon Matthijs, later na diens dood in 1597 aan een andere zoon jonker Floris, die het na zijn overlijden zonder mannelijke nazaten in 1626 over laat gaan naar zijn zus, jonkvrouwe Clara van Beers. Clara is bekend van haar fraaie Album Amicorum (rond 1600). Zij is gehuwd met Johan Jans van Steenhuijs.

In 1670 draagt Clara als collatrice en fundatrice van het altaar met haar kapelaan/rector van het altaar Dirck Vuchts het collatie- en denominatierecht incl. alle acten en registers over aan de “gemeint van Beers”, met als voorwaarde, dat slechts door een priester of een priesterstudent, die binnen een jaar gewijd wordt, per week 4 missen op het bewuste altaar moeten worden gehouden.

Bedienaren

Ook al betreft het een geestelijk goed, een rectoraat/patronaat van het St. Jan de Doper etc. altaar is ook een economisch interessant object en in de jaren tussen 1403 en 1670 wordt er meermalen gestreden voor het gerecht om zich dit beneficie toe te eigenen.

Marcus van Beers, kleermaker te Grave en reeds vermeld in 1561, probeert in 1626 zijn zoon Jan rector te laten worden. Ook Christiaan Ploennys wordt door zijn vader Peter, die rentmeester is bij de Prins van Oranje, naar voren geschoven ten nadele van een in 1561 door de familie Van Beers naar voren geschoven kandidaat, nl. Floris, de zoon van Cornelis van Beers.

Hieronder een (niet volledige) lijst van rectoren:

Ego     ....-1479          

= jaar van zijn overlijden.

 

Vastardus van Beerse 1479-1528 Op voordracht van Arnoldus van Beerse, wereldlijk patroon, en bevestigd door wijbisschop Johannes de Buscoducis.
Nicolaus van Wetten    ….-1561  
Christiaen Peters Ploennys 1561-1573

Hij wordt ontslagen. Voor hem was in 1561 jkr. Floris Cornelisz. van Beers voorgedragen, maar dit is blijkbaar niet gelukt.

 

Johannes van Beers 1575-1588 Een premonstratenzer monnik van de abdij Marienweerd. Waarschijnlijk is hij dezelfde Johannes van Beers, die pastoor te Mill is van 1561 tot 1566; tot 1573 is hij proost van de Abdij Campus Regis of Coenincxfelt bij Delft, dat in 1572 door Willem van Oranje verwoest is. Hij krijgt van de bisschop van Roermond en de abt van Marienweerd in 1573 toestemming om het rectoraat te aanvaarden. Hij stelt zijn broer Matthijs, gehuwd met Margriet van Meerwijk, aan tot procurator van beneficie, rectoraat en altaar.
Cornelis van Beers 1588-1597  
Florentius van Beers 1597-1625

Jonker. In hoeverre de twee laatsten ook priesterlijke taken konden verrichten aan het altaar is niet duidelijk.

 

Jacob Laureijnsen van Eijndhoven 1626-1642

Hij wint de strijd om het collatierecht ten nadele van Jan, de zoon van Marcus van Beers, die zich het rectoraat reeds toegeëigend had.

 

Mr. Dirck Vuchts 1642-1670 Hij wordt in 1648 ook als pastoor, in 1670 weer als kapelaan van Beers genoemd.
Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Gerard zei op 10 juli 2012 om 22:49 uur

Geachte heer Lange,

1479:Vastardus de Beerse bevestigd door Johannes bisschop van Den Bosch? toch wel een vergissing?

vr. gr.

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 11 juli 2012 om 01:11 uur

Dat klopt; onzorgvuldigheid mijnerzijds: er staat wijbisschop Johannes de Buscoducis. En dat is toch iets anders !
Verder zie ik, dat Florentius van Berze in 1597 bij zijn benoeming tot rector getypeerd wordt als clericus van het bisdom Roermond en patronus van het betreffende altaar.

Anton Schuttelaars zei op 15 december 2015 om 13:58 uur

Ik hoop dat de auteur zijn verhaal na zoveel tijd nog in de gaten houdt.
Mijn vraag is de volgende: baseert hij de bewering dat ene Johan Jans van Steenhuijs de echtgenoot van Clara van Beers was alleen op het feit dat in inventarisnummer 162 van het Parochiearchief van de H. Lambertus te Beers Clara spreekt van 'mijn schoonvader joncker Johan van Steenhuijs' of heeft hij meer bewijsstukken?

Kees Wijnhoven zei op 7 juli 2016 om 19:12 uur

Bewijzen?, je vraagt wel erg veel i.v.m. zo`n oude geschiedenis. Maar vooruit nog een aanwijzing. Johan van Steenhuis trouwde 18-7-1600 met Magriet van Meerwijk en zij bezitten(in leen) van 1608 tot ....de "Sendonck"in Beers.
Hun zoon Johan Janszoon van Steenhuis x Clara van Beers bezit deze "Sendonck" tot 1639

Anton Schuttelaars zei op 7 juli 2016 om 20:01 uur

Kees, met bewijsstukken bedoel ik verwijzingen naar originele archiefstukken. Met andere woorden: waar baseer je precies je 'bewijzen' op?

Het punt is dat Margriet van Merwijck in een eerder huwelijk met Mathijs van Beers de moeder van Clara van Beers is. Dat haar dochter dan trouwt met een zoon van haar tweede man is niet ondenkbaar, maar ik heb van dat huwelijk nergens enig bewijs gevonden.
Overigens, in jouw boek 'Meer dan hout en stenen', p.19, vermeld je dat Johan van Steenhuis al in 1585 getrouwd was met Magriet van Merwick, weduwe van Mathijs van Beers. Hoe rijmt zich met de trouwdatum van 18-7-1600 die je nu noemt?

Ik hoop binnenkort weer tijd te hebben om dieper in de geschiedenis van Clara van Beers te kunnen duiken. Je hoort - zoals beloofd - nog van me ;-)

Kees Wijnhoven zei op 9 juli 2016 om 10:56 uur

Anton, je hebt gelijk! Zeker m.b.t. de familie van Steenhuis zijn in de litteratuur vele tegenstrijdige verhalen, waarvan de originele stukken verdwenen zijn.
Mij is verteld, dat vooral dhr. van Beurden en ook Verzijl hier debet aan zijn.

jan lange zei op 24 november 2017 om 22:16 uur

Nog wat aanvullingen.
ORA Grave 247 1564 sc. 180 Art Arts van Beers x Merij.
ORA Grave 250 sc. 371 medio 1578: Marcus van Beers is overleden. Hij is gehuwd met Corneliske van Heler. Kinderen Marcus en Merike, momber Thijs van Beers.
ORA Grave 253 vanaf sc. 413-429; ergens vóór 1593 sterft jhr. Matthijs van Be(e)rs, x jvr. Margriet van Merwijck. Zij is dan hertrouwd met jhr. Jan v. Steenhuis (die heeft neef Art).Er zijn verlopen renten etc. vanaf 1586-91. M.n. worden de kids van Matthijs: Jasper en Clara genoemd; er is land in Kessel en geld van familieleden (?).
Dodenboek St. Anthonis: De devote Clara van Beers overl. 1.1.1648 om 10 uur te Oploo (daar woonden de Van Steenhuijs-en) overl. 80 jaar en begr. te Beers begrijp ik uit het hele verhaal (slecht handschrift pastoor).
De datering van 1670 (zie boven), waar Clara van Beers het collatierecht etc. overdraagt blijkt volgens Anton Schuttelaars overigens onjuist te zijn: het moet 1642 zijn en dat klopt beter met e.e.a.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: