i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Megen, Haren en Macharen
Tags:

Het Assisi van Nederland

vertelde op 2 mei 2009 om 10:59 uur

Megen, ooit hoofdstad van een piepklein graafschap, herbergt twee kloosters waarvan de wortels in het Italiaanse Assisi liggen. Franciscus van Assisi stichtte kort na 1200 de orde van de Minderbroeders Franciscanen, die leefden in armoede en gebed. Clara, een adellijke vrouw uit Assisi, volgde het voorbeeld van Franciscus en stichtte een kloosterorde voor vrouwen, de Clarissen.

Zowel de Franciscanen als de Clarissen vonden een toevluchtsoord in de stad Megen, nadat in de 17de eeuw de uitoefening van de katholieke godsdienst in een groot deel van Brabant verboden werd. Zonder deze Franciscaanse impuls zou de Hof van Lof nooit in Megen zijn gekomen!

Op dit panorama van Megen uit 1741 van de hand van tekenaar Jan de Beijer, zien we links de Gevangentoren en meer naar rechts een molen. De skyline wordt echter beheerst door de twee Franciscaner kloosters. De Minderbroeders woonden links, de Clarissen rechts.

Minderbroeders

Al in 1228 vestigden de eerste Minderbroeders zich in ’s-Hertogenbosch. Na de inname van de stad door Frederik Hendrik in 1629 moesten zij daar weg. In 1645 kregen de Bossche Minderbroeders van graaf Albert Franciscus van Croy toestemming om zich in Megen te vestigen.

Zij werden meteen aan het werk gezet in de parochies in en om het graafschap. Vooral in het omringende Gelderse en Brabantse gebied, waar de overwegend katholieke bevolking haar godsdienst niet mocht uitoefenen, was de behoefte aan zielzorgers groot. De paters mochten gebruik maken van de parochiekerk van Megen en vanaf 1677 hadden zij hun eigen kloosterkerk. Het kloostercomplex was daarmee voltooid.

De kloosterkerk van de FranciscanenDe Megense Franciscanen waren niet alleen actief in de zielzorg, maar ook in het onderwijs. In 1645 begonnen de paters een Latijnse School, een instituut dat in de 19

de

eeuw werd voortgezet als Gymnasium Sint-Antonius. De leerlingen waren meestal ondergebracht bij kostgezinnen in het stadje, een niet onbelangrijke bron van inkomsten. De lessen werden gegeven in wat nu het Gemeenschapshuis Acropolis is.

Clarissen

In 1717 dwong de protestantse overheid de Clarissen hun klooster in Boxtel te verlaten. Twee jaar later stelde de graaf van Megen een stuk grond beschikbaar om een klooster te bouwen. En wel op een bijzondere plek, want daar stonden de ruïnes van het grafelijk kasteel, dat in 1581 was afgebrand.

In 1720 kwamen de eerste zusters en ruim een jaar later werd het nieuwe klooster grotendeels opgeleverd. Van de kapel stonden alleen enkele gevels overeind, zodat in de westelijke kloostervleugel een ruimte als kapel was ingericht. Zo was de situatie ten tijde van De Beijers tekening. Pas aan het einde van de negentiende eeuw is de kapel voltooid, in neo-gotische stijl.

Het Megense Clarissenklooster was eeuwenlang een slotklooster, een oord van stilte, gebed en inspiratie, waarin overigens ook een hostiebakkerij wordt geëxploiteerd. Sinds de opening van het slot, tegen het einde van de vorige eeuw, is het er misschien iets minder stil, maar gebed en inkeer zijn er nog steeds de leidraad.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

H.Hundertmark (freelance bouwhistoricus) zei op 13 februari 2012 om 19:33 uur

Geachte heer/mevrouw,
In uw verhaal over het Clarissenklooster te Megen kwam ik de volgende zin tegen:
Toen De Beijer zijn tekening maakte, was de kapel nog maar net klaar. Deze is later in neo-gothische stijl herbouwd.
Deze aanname is helaas incorrect. Het klooster is in de 18de eeuw namelijk nooit voltooid. Alleen de drie kloostervleugels en de vier kruisarmen van het hoofdcomplex zijn toen voltooid. Van de kapel zijn alleen de noordgevel en de gevels van de driezijdige koorsluiting gebouwd. De kapel is uiteindelijk ruim honderd jaar later aan het eind van de 19de eeuw voltooid. Tot die tijd deed een ruimte in de westelijke vleugel dienst als kapel. In het klooster bevindt zich een blauwdruk van de bouwtekening van de kapel waarin precies staat aangegeven wat bestaand (dus 18de-eeuws is) en wat nieuw wordt. Ook staat aangegeven dat de kapelruimte in de westelijke vleugel gewijzigd gaat worden. Dit wordt bevestigd door het kadaster van 1832 waarop de kapel niet(!) staat aangegeven.
Dit is tevens bevestigd door mijn (ongepubliceerde) bouwhistorisch onderzoek.

Henk Buijks bhic zei op 14 februari 2012 om 09:51 uur

@Hein, bedankt voor deze belangrijke correctie en aanvulling. We gaan eea zeker verwerken in ons verhaal over het Megense Clarissenklooster.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 14 september 2012 om 12:38 uur

Klooster Sint-Josephsberg in Megen