i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Veghel
Tags:

Het ‘Bosch genaemt Den Ekelkamp’

vertelde op 16 november 2010 om 14:30 uur

Op de grens van woon- en werkstad Veghel ligt de Eikelkamp - in de volksmond bekend als de Bloemenwijk. Het is een woonwijk waar generaties Veghelnaren zijn opgegroeid. Ontstaan als de buurt Hoogeinde groeide de Eikelkamp langs de Rooise- en Schijndelsedijk uit tot de Veghelse poort van de Meierij.

De typerende oude entree tot Veghel: woonwijk Eikelkamp in de schaduw van de grote silo’s van CHV en mengvoederfabriek Van Heeswijk. Midden in de wijk de opvallende solitaire populier aan de Oliemolen. In de wijk het typerende torentje van de brandweerkazerne aan de Violenstraat en iets verder naar rechts de toren van de parochiekerk H.Hart aan het Hoogeinde. Op de voorgrond de drukke Rembrandtlaan.

Rond 1749 besloot men op de ontginningsgronden aan De Putten een bos “genaemt den Ekelkamp” aan te leggen om te voorzien in de aanplant van eikenbomen langs de Veghelse rijkswegen. Weinig kon men toen vermoeden dat dit productiebos de naamgever van een woonwijk zou worden. En nog minder, dat Eikelkamp het kloppend hart van industrieel en werkend Veghel zou worden.
De aanleg van de Oude Haven veranderde de buurt vanaf de negentiende eeuw rigoureus in een tweede centrum van Veghel. Eikelkamp werd voor de Veghelse gemeenschap een middelpunt van wonen, werken en cultuur.

In de nog jonge wijk ontwikkelde zich een sterke sociale samenhang, die resulteerde in een hecht verenigingsleven van Wijkvereniging Sluiswijk, nog later Wijkvereniging De Bloemenwijk en de parochie van het H. Hart. Het gebrek aan voorzieningen in de wijk werd ruimschoots gecompenseerd door de aanwezigheid van voorzieningen en middenstand in Sluisstraat en aangrenzend gebied.

De combinatie van wonen, werken en centrum maakten van Eikelkamp in vele opzichten een rasecht stukje Veghel. Met de loop van de jaren verouderden echter delen van de wijk en het aangrenzend dorpshart. De functies daarvan werden meer en meer verplaatst over de Aa richting Veghel Centrum. Met de aanleg van de grote industrieterreinen op Dubbelen en Amert veranderde ook de rol van Eikelkamp als industrieel hart.

De toename van de verkeersintensiteit en de scheiding van werken, wonen en centrum hebben de balans verstoord. De intentie van de gemeente Veghel om het gebied nu te upgraden heeft er toe geleid dat de Eikelkamp onderdeel wordt van een groter geheel, aangeduid als ‘Veghel-West’. De wijk staat aan de vooravond van grote veranderingen.

Het artikel dat je hier kunt lezen of downloaden (PDF, 30,8 MB) laat zien, dat Eikelkamp al eeuwen aan grote veranderingen onderhevig is geweest. Daarbij ging het telkens om het verbeteren van de woon- en werkomgeving van de inwoners. Het stuk is geïllustreerd met veel foto’s van herkenbare situaties uit de archieven van BHIC en Veghelinbeeld.nl. Mijn grote hoop is, dat in de toekomst de verhalen van de bewoners van Eikelkamp zullen gaan leven op de site van BHIC, zodat dit globale raamwerk werkelijk ingevuld kan worden met persoonlijke geschiedenissen.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (10)

Rolf Vonk zei op 18 november 2010 om 20:24 uur

Een eigenaardigheid (die overigens vanuit historisch oogpunt niet vreemd is): in de huidige gemeente Veghel komt de benaming Eikelkamp twee keer voor! Ten eerste de huidige woonwijk/bedrijventerrein te Veghel dat haar naam ontleend aan de oude Ekelkamp en ten tweede een (eveneens als gemeentelijk aangelegd) bos Ekelkamp aan de Bolst te Erp. De site http://www.stamboom-erp.nl/pages/1810_1843.html vermeldt voor 1818 in de voormalige gemeente Erp:"Verpachten hakhout...in het gemeentebos op de Bolst, den Ekelkamp genaamd." Wellicht is de oude Erpse Ekelkamp eveneens aangelegd als eikenkwekerij, zoals gebruikelijk in de achttiende-eeuwse Meierijse dorpen.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 19 november 2010 om 09:23 uur

In de zeer koude maand van februari 1929 brandde het huis van mijn opa en oma Johannes van de Mosselaer en Johanna van der Heijden af. Mijn vader vertelde dat ondanks dat ze in het Havenstraatje woonde de brandweer met geen mogelijkheid de brand konden blussen ondanks dat het huis dicht bij de haven stond die bevroren was. Het huis stond op de plaats waar later de winkel van Dorus van Veghel stond. Hij vertelde mij ook dat het in een of andere blad zou hebben gestaan met foto. Na lang zoeken heb ik het uiteindelijk gevonden in de Brabantsche Illustratie van 1929. De tekst bij de foto is: Te Veghel is een bijna nieuw huis in de Havenstraat geheel afgebrand. De aangrenzende huizen bleven bespaard. (foto: Brabant Collectie, Tilburg)
<img src="https://www.bhic.nl/media/veghel__havenstraatje_groot.jpg" title="Havenstraat" width="350" height="238" border="0">

Rolf Vonk zei op 1 januari 2011 om 21:48 uur

Een korte aanvulling over de oliemolen aan het Hoogeinde (huidige Leeuwenbekstraat). Uit de schepenboeken blijkt dat de molen al in 1617 bestond. Op 28-04-1617 draagt Geertruij, weduwe van Hendrick Cornelisse aan haar zoon Cornelis Hendrickx en Dirck Willem Hendricks als man van Maria, haar dochter een &quot;seekere huys, hoff, schuer &amp; boemgaert metten oliemuelen...gelegen binne der prochie van Veghel ter plaetsen genompt dey Donck&quot;. Alhoewel de locatie hier wordt omgschreven als Aan de Donk (dit gebied grenst aan het Hoogeinde en de namen hebben elkaar in gebruik ongetwijfeld overlapt) blijkt uit de omschrijving van de ligging dat het hier gaat om de oliemolen aan het Hoogeinde. Zij bestond dus al in 1617. Op hetzelfde moment draagt Dirck Willem Hendricks zijn deel als voogt van zijn vrouw Maria over aan Cornelis Hendrikx. Het is niet in de akte beschreven, maar ik denk dat deze Cornelis Hendrikx en zijn vader behoorden tot de familie Van Deursen die in de zestiende/zeventiende eeuw aan het Hoogeinde rond de oliemolen gegoed was. Geertruijt Cornelis van Deursen en haar man Arien Aarts (Olieslagers) bezitten de molen rond 1660, waarschijnlijk als nakomelingen van Cornelis Hendrikx (van Deursen). Voor meer info zie RAV41.039.

Rolf Vonk zei op 31 januari 2011 om 19:53 uur

Willie, wat een nieuws uit 1929! En dat er een foto in de Brabantsche illustratie heeft gestaan, zegt natuurlijk genoeg over de impact die de brand had. Zeker in een dichtbebouwde buurt als de Havenstraat. Ter plaatse van het huis van je grootouders ligt nu de voormalige parkeerplaats van supermarkt Van Osch.

Dat zich vroeger persoonlijke rampen afspeelden, blijkt uit oude nieuwsberichten. Een aantal voorvallen zijn vermeld in het artikel over de Eikelkamp. Ik heb nog een aantal onvermelde 'slecht nieuws'berichten gevonden die zich afspeelden in de Eikelkamp.

De Utrechtse Courant van 07-04-1943 bericht over de 100-jarige herdenking van een aardbeving met epicentrum in het oostelijk deel van Noord-Brabant in 1843 “die o.a. tot gevolg had, dat nabij Veghel de dijk van de Zuid-Willemsvaart over een kleine lengte inzakte…Een man, die bij dit verschijnsel ijlings uit zijn bed sprong, zoo heet het in een correspondentenbericht, en zich naar buiten begaf, bespeurde dat de lucht op dat oogenblik een aschgrauwe kleur had en dat er meer deining op de rivier (sic. Zuid-Willemsvaart) was dan men anders bij zoo weinig wind zou kunnen verwachten. De kanaaldijk der Zuid-Willemsvaart, op de hoogte van Veghel is op een lengte van 20 ellen niet alleen overal geweldig gescheurd en ingezakt en is daar onder de deuker bezweken, maar ook is zware schade aan de woningen toegebracht. Een groote verslagenheid en ongerustheid heerscht hier.&quot;

Uit Het Vaderland; staat- en letterkundig nieuwsblad van 25-11-1940:“Voorbijgangers vonden Zondagmorgen op het water van de Zuid-Willemsvaart te Veghel een klomp drijven. Toen even later een stoomboot passeerde, kwam door de zuiging van het water ook een fiets naar boven. Men waarschuwde de gemeentepolitie, die onmiddellijk daarop begon te dreggen. Korte tijd, nadat het rijwiel was opgehaald, werd het lijk van een drenkeling geborgen. Het slachtoffer bleek te zijn de 59-jarige landbouwer J. Franssen uit Veghel. Uit het door de politie ingestelde onderzoek kwam vast te staan, dat de verongelukte in den vorigen nacht niet thuis was geweest. Hij was zaterdagavond naar den notaris gegaan, waarna hij met eenige bekenden een café had bezocht. Daarop is hij per rijwiel op weg naar huis gegaan en ter hoogte van de brug bij Sluis 4 te water gereden.

Het Noordbrabantsch dagblad het Huisgezin van 30-07-1941 bericht over het verdrinken van twee Rotterdamse jongens bij de Witte Brug. De jongens die &quot;op den eersten dag van een vacantieuitstapje in de tuin aan de Witte Brug kampeerden…”besloten kano te gaan varen. Deze kano’s lagen in de haven van de Zuid-Willemsvaart. De jongens konden echter niet zwemmen en de kano’s sloegen om. Een van beide jongens wilde de ander redden, maar sloeg zelf eveneens om.

Het Vaderland bericht op 05-11-1940, dat de 46-jarige schipper P.N. Boef in de haven verdronk toen hij door de duisternis in het water geraakte. Dhr. Boef was schipper op de Koopvaart 7.

Rolf Vonk zei op 9 februari 2011 om 08:52 uur

Op 08-02-2011 hield Brabants Dagblad haar BD-café in het museum Stichting Industrieel Erfgoed Meierij aan de Noordkade. De Veghelse architect Van Asperen is een kenner van het gebied en stelde: &quot;We denken dat we heel wat aan het doen zijn door cultuur te brengen aan de haven. Maar die is er altijd al geweest.&quot; Een mooie aanleiding om te verwijzen naar de oude culturele functies die Veghel-West kende. Ik wees in het artikel over de Eikelkamp op twee typische cultuurdragers in Veghel-West die minstens uit de zeventiende eeuw stammen: schutsboom van de Veghelse schutterij (nu De Borders) en Dorhoutse Kapel. Over de standplaats van laatstgenoemde bouwwerk gaf dhr. Martien van Asseldonk al een globale omschrijving in een nummer van Vehchele. Nu kan er door zijn indrukwekkende historische reconstructies van het gebied Hoogeinde inmiddels meer gezegd worden. Zowel Dorhoutse Kapel als de daarnaast gelegen Kapelkuil lagen ter plekke van de huidige Havenkom. Waarschijnlijk lag de oude Kapel op een perceel dat in 1793 door de gemeente is verkocht aan Johanna van Eert, weduwe Van Doorn en &quot;gelegen aan de Hoogeynde, onder het Dorshout&quot;. De Kapelkuil lag hier naast en een deel van deze kuil is in 1701 verkocht door de Gemeente Veghel aan Gerit van Schaijck &quot;met toestemming om aarde van de gemeint te halen om de kuil daar mee op te hogen.&quot;

Tony van Geffen. zei op 9 februari 2011 om 14:24 uur

Rolf,
Stond het huis van Dorus van Veghel niet aan de andere kant van het Haven straatje, dus tegenover de parkeerplaats van van Osch ?

Willie Damen van de Mosselaer zei op 9 februari 2011 om 19:37 uur

Ja dat klopt Tony,
Daar is mijn vader geboren.
Groetjes Willie

Rolf Vonk zei op 10 februari 2011 om 15:24 uur

Willie, stond het huis van je vader direct achter het latere café van Moeke Peters?

Willie Damen van de Mosselaer zei op 10 februari 2011 om 15:56 uur

Als je foto ray 1219 van Veghel 1964 onder trefwoord Havenstraat opzoekt, is het (dat weet ik niet meer zeker) het hoge huis, dus het tweede huis achter Moeke Peters. Ik ben vroeger met mijn vader nog wel eens in de winkel geweest en kan me dat nog vaag herinneren.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 10 februari 2011 om 22:08 uur

Tony, bedankt voor de foto, nu is het duidelijk het is dus het huis achter Moeke Peters.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: