skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman Bhic

Het Dag- of Kasboek van Vader

Ieder bedrijf heeft een boekhouding, zoöok het timmerbedrijf vader. Hierin waren de gegevens zeer gespecificeerd vermeld, waardoor het een overzicht geeft van de leef- en werkgewoonten. Het bedrijf wordt al in 1800 genoemd.

Gemarmerde sneeKasboek D uit 1928 is het eerste onder zijn naam, waarna de dertiger jaren volgen met letter E.

Het is voorzien van een springrug, de snede heeft een fraai gemarmerd kleurenpatroon, al zijn de meningen daarover verdeeld, want luxe bestond niet! De foto is van het Gastenboek van het Grafisch Museum van Groningen. Vader gebruikte zelfs de blanco ponsrand van het postzegelvel; niet alleen als plakband, maar ook als etiket op de voorzijde. De boeken vermelden 296 namen, alfabetisch gerangschikt, grotendeels boerenbedrijven.

Bij een volledig dagdeel werk elders werd je ‘s middags voor de warme maaltijd aan de keukentafel uitgenodigd; de waardering werd op de nota verrekend en vermeld, “eigen kost” of “mét kost”. Thuis rekende vader in 1927 veertig cent per uur, wanneer hij de keukentafel deelde 35 cent. De gegevens werden in het werkhuis op de schrijfplank vermeld en op zondag in het ‘lopende kasboek’ geschreven met inkt en kroontjespen in een leesbaar handschrift én zonder taalfouten.

Aantekening in het kasboek anno 1931

Bij het overlijden van de klant kreeg vader ook de opdracht voor de doodskist. De aanhef werd daarna “de Weduwe of Kinderen…”. Het moment dat de boer extra inkomsten had zei hij: “Rènier, maak de rekening eens op” en volgde de betaling; de aantekening in het boek werd doorgehaald en de betaaldatum vermeld.

De administratiekastBij het overlijden van Grutje in 1947 gebruikte mijn zus enkele malen het kasboek om haar gevoel uit te drukken, tekenpapier hadden we niet. De administratie was opgeslagen in de zelfgemaakte kast van kersenhout, die tevens als kleerkast diende.

De boeken geven namen van knechten, klanten, gebruikte artikelen, in aantal of gewicht, kWh verbruik, werkuren met omschrijving van de reparaties, aankoop van bomen op stam (soms geruild), verkoop van karren, kersenladders en doodskisten, een huiske, een kindertoilet. Het hardhout was eiken, als plaatmateriaal werd berkentriplex gebruikt. Door een juiste formulering van aantal en afmeting was het mogelijk de wasdroger na te maken én te beschrijven: wasgoed drogen in de goeikamer.

De klantenkring van Uden en omliggende dorpen zoals Thijn Willems de Pompenmaker, heer Rongen uit Terraveen betreffende een karreparatie, Fruitveiling, Eier- en Boerenbond, Automaat Maatschappij, Kerkelijk Armbestuur en Missiehuis SVD. Houtlevering voor de inrichting van het onderkomen bij de mobilisatie in 1939 in Uden en Volkel, in 1945 de Centrale keuken (gaarkeuken).

Aantekeningen uit het familielevenTijdens de oorlog bestelling van kèrsschijven, plankjes gebruikt bij het karnen voor roomboter in de Ròmkan. Een lekkende, zinken emmer werd gedicht met een houten bodem en de naden opgevuld met mattenbies; de kern van deze natuurplant zet bij vocht uit. Op 19 mei 1944 repareerde vader de vlaggenmast bij de directeur van het boterfabriek; had de heer Lammers een voorgevoel?

Ondertussen is het vel in het kasboek van zes naar dertien kolommen uitgebreid. De duidelijke omschrijving, het klantenbestand, uurloon, werkuren, gebruikte materialen, bij elkaar geven ze een leefwijze van vader en klant en daarom noemt mijn broer het ‘Het Dagboek van Vader’.

 

Reacties (7)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 13 april 2016 om 22:58
Rini, Een ding is me nu wel duidelijk; Je hebt het bewaren en vastleggen van informatie niet van een vreemde.
Zoals ze vrüger zinne : " ja mar hij heggut nie van nuh vrimde ! "
Rini de Groot. zei op 16 juni 2018 om 20:57
Voor de aangebrachte versiering op de snede kreeg ik onlangs in een drukkerij museum een duidelijke en meest voor de hand liggende verklaring,
het voorkomt vergeling van de paginarand.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 16 juni 2018 om 21:47
Dat lijkt inderdaad een plausibele verklaring, Rini. Dank voor deze toelichting.
Rini de Groot. zei op 19 juni 2019 om 22:14
Doordat er vroeger geen luxe was werd het aangebrachte gemarmerd kleurenmotief een zoektocht. Bij bezoek aan het EDAH Museum in Helmond gaf de gids, staande bij de opgeslagen Boekhouding, uitleg over het aangebrachte kleurmotief.’De controleur van de belastingdienst kon zodoende in een opslag zien of er een bladzijde heimelijk verwijderd was.’
De bladzijde van Vaders kasboek waren echter genummerd. Om de waarheid te controleren ging ik te rade bij het Belasting - Douane Museum in Rotterdam zij konden er geen verklaring voorgeven.
En neem m,n reactie van 16 juni 2018 de meest betrouwbare, denk hierbij aan kerkboeken met rood of het aangebracht ‘goud op snee.’
Rini de Groot. zei op 28 oktober 2019 om 16:01
Heb weer dagenlang het kasboek van Vader doorgenomen op zoek naar invulling voor verhalen over de Mobilisatie 1939-1940 en de Gaarkeuken 1944 -1945. Een inktvlek is snel gemaakt en onuitwisbaar, zoals in december 1939, noodgedwongen! Wanneer s,avonds gezeten aan de keukentafel in Den Herd waarboven de enigste lichtbron en rondom spelende kinderen.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 oktober 2019 om 19:08
En toch - of misschien wel juist daardoor - vertelt ook zo'n inktvlek weer z'n eigen verhaal, vind je niet, Rini?
Rini. zei op 28 oktober 2019 om 19:27
Ja dat klopt Marilou.
Het gezicht dat Vader op dat moment toonde.
Denk hierbij wanneer hij gezeten zat aan dezelfde tafel achter de spiegel
met een vlijmscherpe 'shars' scheermes in zijn hand. Stilzitten !
Wat ik eerder beschreef.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!