skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic

Het droeve verhaal achter een vrolijke verhuizing

Stralende gezichten, gezellige drukte en een uitgelaten stemming: begin januari 1949 verhuist burgemeester Truus Smulders-Beliën samen met haar vier kinderen naar het huis Beek en Bos in Middelbeers. Maar achter al deze opgewektheid gaat een verdrietig verhaal schuil: het oude huis brandde twee jaar daarvoor af, terwijl in 1945 haar man door Duitsers is gefusilleerd.

 

Als een zeer kordate dame, zo wordt Geertruida Catharina Theresia Maria Beliën (Oirschot, 1902) omschreven. En dat moet ook wel. In juli 1944 wordt haar man door de Duitsers opgepakt. In zijn functie als waarnemend burgemeester weigert hij mensen aan te wijzen voor de Arbeitseinsatz. Via Kamp Vught belandt hij via omwegen in Buchenwald. Als de geallieerden steeds dichterbij komen, moeten de uitgeputte gevangenen te voet verder. Als Jan Smulders na een half uur niet meer verder kan, wordt hij langs de weg doodgeschoten. Al die informatie komt ook Truus ter ore.

En als het leven na twee jaar weer rustiger lijkt, brandt in de nacht van 5 op 6 januari 1947 het huis in Middelbeers af, het huis waar zij veertien jaar met Jan heeft gewoond, waar hun kinderen zijn geboren. Maar Truus beschikt over een enorme veerkracht. Niet alleen neemt zij het burgemeestersambt van haar man over, maar zij neemt ook twee jaar haar intrek in een zijvleugel van de pastorie, en zet het leven van haar en de kinderen weer op de rit.

Theemuts in de braadpan

Tijdens de verhuizing is er geen ruimte voor verdriet of weemoed: het lijkt op een uitbundig feestje. Het is een echte ‘overtrek’, dat wil zeggen dat de buren ‘hun gerij spannen om bed en bult en bewoners feestelijk in te halen’, lezen we in de Volkskrant van 7 januari 1949. “De theemuts in de braadpan, waar vanmorgen nog een vrij eitje in was geroosterd”, lijkt de journalist verbaasd op te tekenen. We lezen verder: “De overtrekkers zijn jong en jolig. De meisjes met witte muts, zwart wollen omslagdoek en blauwe schort, de jongens in dito kiel en zwartzijden pet en op witte klompen.”

Op de film zien we de kapelaan een kastje tillen, een boer met pijp die de fluitketel op een kar zet, en vooral heel veel mensen er omheen. Ook de traditie dat Truus deze ‘overtrekkers’ bij iedere herberg op een borrel moet trakteren, is mooi in beeld gebracht. Dankzij het verslag in de krant weten we dat ook de kippen van dochter Marie-Louise en Troeke, het wit konijn van zoon Jan, met de nodige voorzichtigheid naar hun nieuwe huis worden gebracht. Opnieuw zien we het flinke karakter van de burgemeestersvrouw. Zij bedankt de pastoor en zijn meiden, en zwaait manmoedig. “Deze ietwat woordkarige dorpspastoor bewondert haar voluit. ‘Zij werkt veel te hard’”, noteert de journalist.

“Zo wonderlijk is het leven. Zo goed kan het zijn. In een land waar men van zijn burenplicht een feest maakt”, besluit de schrijver zijn verhaal. Het filmpje eindigt met de scène dat Truus samen met haar kinderen in fotoboeken bladert. Waarbij dan toch de vraag rijst of ze kijken naar foto’s waarop ook hun vader nog staat. Aan haar blik is het niet te zien. De dag erna pakt zij haar taken weer op. De taken van de eerste vrouwelijke burgemeester van Nederland. Nog tot 1964 blijft zij de enige vrouwelijke burgemeester. Twee jaar later overlijdt Truus Smulders-Beliën.

 

(Film: De burgemeesteres van Middelbeers gaat verhuizen, 3 januari 1949, door Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), gelicenseerd onder Public Domain Mark.)

Reacties (3)

Mark Goossens zei op 5 augustus 2021 om 17:11
Prachtig, prachtig! Is dat een polygoon journaal, en is dat de stem van Philip Bloemendal?

En dan te bedenken dat we twee jaar geleden bij die foto's van een boerenverhuizing in Den Dungen er achter probeerden te komen wat dat wel niet voor een verschijnsel was. https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/vrachtwagens-rijden-boerenverhuizing-stuk-maar-gelukkig-hebben-we-de-foto-s-nog

Het is hier geweldig weergegeven. Mooi om te zien hoe zo'n heel dorp uitloopt ter ondersteuning. Ik vind helpen bij verhuizing sowieso al één van de beste dingen die je kunt doen om vrienden te helpen, maar dit met zijn allen is wel heel bijzonder.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 8 augustus 2021 om 20:37
Zo te horen, is het dat inderdaad Philip Bloemendal (of zouden alle mannen in die tijd zo hebben geklonken?) Ik vraag het nog even na, Mark.

Maar inderdaad, wat een mooie & hartverwarmende eendracht, en wat een geluk dat deze film ervan is gemaakt. Bedankt voor je berichtje, Mark!
Mathilde Min
Mathilde Min bhic zei op 3 september 2021 om 11:14
Inderdaad, Mark (en Marilou :-)): dit is een fragment uit het Polygoon journaal en de stem die je hoort is die van Philip Bloemendal. Prachtig verslag!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!