i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Eindhoven
Periode: 1881 - 1990
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Kloosters

vertelde op 11 april 2012 om 08:13 uur

Klooster Eikenburg was het eerste klooster van de congregatie van de Broeders van Liefde in Nederland. Het is in 1894 gesticht op het voormalige landgoed De Heihoef. Hier stond een herenhuis van de erven van de families Van der Beken Pasteel en Smits.

Eindhoven, klooster Eikenburg, 1989. Foto: BHIC. fotonr. PNB001016376Dit huis werd in 1880 verkocht aan Felix Keunen, die het in 1881 weer doorverkocht aan de paters Redemptoristen die uit Frankrijk gevlucht waren. Ze vestigden er een noviciaat. In 1885 kwam er een houten kapel in neoromaanse stijl.

In 1894 verkochten de paters het huis aan de Broeders van Liefde uit Gent, die het op 15 oktober in gebruik namen als juvenaat. Van het huidige gebouw is de langsvleugel uit 1895 het oudste gedeelte, in 1908-1910 is hij verlengd. De rest van het oude huis werd gesloopt toen de Belgische architect A. van de Vijvere aan de achterzijde een dwarsvleugel toevoegde in de stijl van de bestaande bebouwing. Deze toevoeging is bij de restauratie in 1974 verwijderd.

Eindhoven, Sint-Jorisbeeld bij klooster Eikenburg, 1989. Foto: BHIC. fotonr. PNB001016374In 1923 en 1925 zijn haaks op de uiteinden van deze voormalige dwarsvleugel  twee nieuwe vleugels gerealiseerd, naar ontwerp van architect H.C. Bonsel, die in 1924 ook de kapel bouwde in het centrum van het U-vormige complex. Een jaar later bouwde hij twee nieuwe dwarsvleugels.

Van 1988 tot 1992 werkten de Kleine Zusters van Sint Joseph in het klooster. Ze woonden in een van de paviljoens.

Nog in 2001 werd er een broederhuis geopend, een gebouw van architect A. Oomen uit Breda. In een van de paviljoens is sinds 2002 het Hospice De Regenboog van de Stichting Sint Annaklooster gevestigd. De Broeders van Liefde hebben op het terrein een nieuw kloosterverzorgingshuis voor hun bejaarde broeders gebouwd.

Eikenburg heeft in de huidige vorm een U-vormig hoofdgebouw. De oudste vleugel heeft haakse zijvleugels gekregen, die worden voorafgegaan door een dwarsgeplaatst paviljoen. Tussen de armen van de U ligt de kapel. De voorgevel van het oudste gebouw bevat nissen met daarin beelden van de H. Aloysius en de H. Gerardus Majella. De hoofdingang heeft een monumentale omlijsting met een madonnabeeld. De oude lange vleugel heeft een classicistisch karakter.

De kruisvormige kapel heeft een tegeltableau van de gekruisigde Christus in de gevel. In de kapel en de vleugels worden traditionele en expressionistische elementen gecombineerd. In de tuin was een Lourdesgrot. Voor het complex staat een beeld van Sint Joris met de draak,  in 1909 vervaardigd door J. Custers in neogotische stijl.

Bron: Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (16)

Rinie Vugts zei op 30 september 2018 om 16:17 uur

Onvermeld is dat het complex door de Broeders van Liefde werd gexploiteerd als internaat of kostschool voor ca. Jongens. Met inbegrip van klas 4,5 en 6 lagere school en 4 klassen Mulo. Het complex werd omgeven door allerlei hoogwaardige sportterreinen en faciliteiten voor de 2-300 leerlingen die intern verbleven. Tegen de jaren 70 kwamen er externe leerlingen, inclusief meisjes op Eikenburg en vestigde ook het Joris College zich op het terrein. Het internaat heeft tot begin deze eeuw als een van de laatsten in Nederland stand gehouden. Helaas staat internaat Eikenburg ook te boek als een van de brandhaarden van sexueel misbruik door religieuze jeugdhulpverleners.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 oktober 2018 om 10:42 uur

Belangrijke aanvullingen, Rinie, dank daarvoor. Ook voor het vermelden van de donkere kant ervan, die net zo goed deel uitmaakt van de geschiedenis van dit klooster.

Jeroen van Dijk zei op 4 oktober 2018 om 21:58 uur

Eikenburg is ook voor mij een begrip.
Zelf heb ik er niet gezeten maar wel mijn vader en enkele van zijn broers.
Het was rond 1900 een kostschool voor jongens uit het "betere miljeu".
Mijn vader en zijn broers waren zonen van een Wolfabrikant in Tilburg. Er waren ook nog 3 zussen, waarvan twee later in Maariengaarde te Tilburg door een vliegende bom in de kapel tijdens de mis zijn omgekomen.
De ouders van dat fabrikantengezin zijn zeer jong gestorven waardoor de jongens in Eikenburg ondergebracht werden.
Het ligt voor de hand dat de jongens daar tot religieusen opgevoed zijn.
Zo is Gabriêl pastoor-deken van Schijdel geworden, Louis, pastoor in Eindhoven van de parochie Gestel en Jan Vader Overste van krankzinnigengestichten in België.
Zelfs mijn vader was als Broeder geprofest maar heeft samen met zijn broer Kees het Broederleven tijdig voor de eeuwige geloften verlaten.
Tevoren stond mijn vader en zijn broer Kees "gekleed" voor de klas in Turnhout.
Dat was maar goed ook, want mijn vader heeft nadien 15 kinderen en "ontelbare " nazaten voortgebracht waarvan ik Jeroen, de jongste van de 15 ben, geboren in 1943.
Die fabrikantenfamilie alsmede die van mijn moeder stammen van het "Goirke" te Tilburg.
De erfenis van die (rijke) fabrikant kwam, zoals dat de gewoonte was bij de Broeders van Liefde terecht zodat ik er niets van gekregen heb. (helaas)




Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 6 oktober 2018 om 21:17 uur

Bedankt voor je indrukwekkende bijdrage, Jeroen. Bijzonder om je familiegeschiedenis zo te lezen, afgezet tegen de achtergrond van het rijke roomse leven. Met alle gevolgen die dit met zich heeft meegebracht.

Ken je trouwens deze wikipagina van onze Tilburgse collega's over het Goirke?
http://wiki.regionaalarchieftilburg.nl/%27t_Goirke

Jos Driessen zei op 23 december 2018 om 21:26 uur

Begin jaren 60 bestond er alleen een lagere school voor de klassen 5 en 6. Na de 6e klas kon je dan naar de Mulo op Eikenburg zelf of naar een andere opleiding elders. In mijn tijd daar is het buitenzwembad aangelegd. Rijkswaterstaat was bezig de A2/A67 verhoogd aan te leggen en moest ophoog zand hebben en de broeders wilden een zwembad/visvijver. Dus ontstond er een afgraving, het latere zwembad en vis en roeivijver.

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 2 januari 2019 om 13:39 uur

Dat klinkt als een goede regeling tussen Rijkswaterstaat en de schoolleiding. Heb je veel gebruik mogen/moeten maken van het buitenzwembad?

Jos Driessen zei op 2 januari 2019 om 15:05 uur

Het was in feite één grote zandbak, en als je ging zwemmen dan wilde je wel dat er eerst wat zon overheen gegaan was. Vergeet niet dat er ook in gevist en geroeid werd. Klassikaal zwemmen deden we op woensdagen waarbij we groepsgewijs van Eikenburg naar het sportfondsenbad (Stratumsedijk) LIEPEN, ca 3 km.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 2 januari 2019 om 21:36 uur

Het buitenbad werd dus goed gebruikt! Was het sportfondsenbad meer een echt zwembad?

Jos Driessen zei op 2 januari 2019 om 21:48 uur

Het gebruik van het buitenbad werd toen nog matig gebruikt. Het sportfondsenbad is een beetje vergelijkbaar met het ir. Ottenbad maar dan veel kleiner. Dit bad is jaren geleden droog gezet en kreeg een andere bestemming. Mogelijk is het later zelfs afgebroken.

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 3 januari 2019 om 10:12 uur

Was dit het sportfondsenbad waar jullie gingen zwemmen? https://www.eindhoveninbeeld.com/photodetail.php?id=179

Jos Driessen zei op 3 januari 2019 om 11:40 uur

Klopt, dat is m. Volgens mij op de 1e etage. Één 25 mtr bad aflopend naar 2mtr of zo, en in een aangrenzende ruimte haaks op het 25 mtr bad had je een instructie-bad tot 1,20mtr of zo.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 4 januari 2019 om 11:33 uur

Ik hoor dat je er vaak geweest moet zijn Jos!

Jos Driessen zei op 4 januari 2019 om 12:41 uur

Ik heb 2 jaar op Eikenburg (intern) gezeten; ik zat de 5e en 6e klas daar op de kostschool. Dat heette destijds pensionaat Eikenburg. Overigens heb ik nooit iets gemerkt van misbruik door broeders of wie dan ook. Voordat je vrijdag's op weekend kon gaan moest je met de groep douchen. Daarvoor had je een kleine douche ruimte met een klapdeur of zo. In die ruimte liep een broeder rond (wij noemde hem De Ziekenpil omdat hij de ziekenboeg bestierde. Deze oude broeder droeg een witte plastic schort tegen het opspattende douchewater. Hij kwam in alle douche hokjes en zeepte je helemaal in met een grote spons, een karweitje van een minuut of zo. Hij was de enige -zover ik weet- die je naakt had gezien. Deze broeder echter treft geen enkele blaam en was een integere broeder.

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 8 januari 2019 om 13:29 uur

Fijn dat je zelf geen misbruik hebt meegemaakt, en goed om te horen over zo'n integere broeder. Waren die twee jaren kostschool voor jou verder een leuke tijd?

Jos Driessen zei op 8 januari 2019 om 16:18 uur

Nou, niet echt. Als zoon van een onderwijzer aan de lagere school viel je in het niet bij jochies die b.v. zoon waren van een fabrikant, of arts/specialist, ambassadeur of een ander goed vrij beroep. Alles werd afgemeten langs de lat van de welstand. En op die leeftijd zijn kinderen hard tegen elkaar.

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 9 januari 2019 om 09:12 uur

Dat moet wel heel lastig zijn geweest... Jammer dat zoiets je schooltijd overschaduwd.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: