i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Kloosters

vertelde op 16 oktober 2006 om 12:31 uur

De Kruisheren kwamen oorspronkelijk uit Den Bosch. Na de inname van deze stad in 1629 werden de paters gedwongen de stad te verlaten. De Kruisheren vestigden zich daarop in Schijndel. Maar ook hier en in de rest van de Meierij werd de katholieke geestelijkheid het leven onmogelijk gemaakt.

In 1636 vertrokken de Kruisheren daarom naar Uden, dat buiten de Meierij lag en waar godsdienstvrijheid heerste. Daar betrokken zij aanvankelijk een boerderij nabij de Vorstenburg. Met verlof van de heer van het Land van Ravenstein werd op 26 mei 1652 de eerste steen gelegd voor nieuwe gebouwen.

In Uden vonden de Kruisheren al gauw een nieuwe werkkring in de bediening van de kapel van Onze Lieve Vrouwe ter Linde. De afstand tussen de kapel en het klooster Vorstenburg vonden de monniken echter hinderlijk groot. het leek dan ook logisch om bij de kapel een nieuw klooster te bouwen.

De Heer van Ravenstein gaf daar op 31 oktober 1697 zijn toestemming voor en drie jaar later, in 1700, werd de nieuwe behuizing in gebruik genomen; het 'oude' klooster werd voor ƒ 1.600,- verkocht aan de Birgittinessen.

In 1710 waaide de lindeboom om, waarin het cultusbeeldje van Maria altijd had gestaan. De Kruisheren bouwden daarom een nieuwe devotiekapel voor het Mariabeeld. De oude kapel werd met de nieuwe verbonden door een nieuwe vleugel. Daarin kwam vanaf 1743 de Latijnse school. Deze school, gesticht door kruisheer Waltherus Pijnenburg uit Dinther, was speciaal voor studenten die priester wilden worden of die zich wilden laten inschrijven aan een hogeschool.

In 1886 werd op initiatief van J. Pulsers een priestercollege (een soort klein-seminarie voor de orde) opgericht. Hier werden dus alleen jongens toegelaten die later priester zouden willen worden. In 1905 bouwden de Kruisheren een nieuw klooster. Het inmiddels tweehonderd jaar oude complex werd gesloopt.

Het nieuwe klooster had net als het oude een U-vorm, maar dit keer kwam de open zijde naar de straatkant. Het woongedeelte van het klooster telt twee verdiepingen. Twee traptorens, die ter hoogte van het dak overgaan in een achthoek, flankeren de kapel.

De toeloop van studenten werd op den duur zo groot, dat uitbreiding van de gebouwen noodzakelijk werd. Ook werd het steeds moeilijker om voor het stijgend aantal studenten geschikte kosthuizen te vinden. De studenten waren namelijk niet intern, maar bij Udense mensen in de kost.

Het nieuwe college, mét een internaat voor 250 leerlingen, was in 1924 klaar.

Aanvulling

In 2009 werd het klooster gesloten en het gebouw verkocht aan de zorginstelling Brabant Zorg. In de tuin van het klooster werden zorgappartementen voor de kruisheren gebouwd.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (11)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 9 augustus 2015 om 16:35 uur

Leuk ! in 't kort. in ± 400 woorden 400 jaar Kruisheren geschiedenis.
Ben daar in Uden het laatste jaar dat daar nog kostschool was: 1969/1970 nog intern op kostschool geweest terwijl ik van daar uit naar de nabij gelegen de St. Aloysius-MULO-school ging met nog 'n handje vol anderen. Dat internaat werd toen nog gerund door Broeders met 'n Broeder Directeur aan 't hoofd en ook gaven die er nog les op 't er achter liggende Gymnasium. Het jaar erna moesten dagelijks van thuis uit naar school maar konden we tussen de middag naar 'n verder afgelegen Boerderij van de Kruisheren gaan eten & pauzeren. Natuurlijk kan ik er nog meer over vertellen maar dat zijn meer persoonlijke herinneringetjes die weinig toegevoegde waarden hebben aan 't grote verhaal van ± 400 jaar.

Lenneke Buijs zei op 26 januari 2018 om 20:22 uur

Wat boeiend om nu te lezen. Mijn vader, Ton Buijs heeft voor zover wij weten ook op het klein seminarie gezeten. Hij is in 1927 geboren; dus dat zal vanaf de oorlogsjaren zo ongeveer geweest zijn. Vandaag ben ik er met mijn partner wezen kijken. Gek, zoveel jaren nadien. Mijn vader is in 2009 (al) overleden....

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 29 januari 2018 om 13:31 uur

Bedankt voor je reactie Lenneke. Wat jammer om te horen dat je vader overleden is.
Sprak je vader ooit over deze tijd? Weet je of hij er nog vrienden aan overgehouden had?

Ingrid Paardekooper zei op 1 maart 2018 om 14:37 uur

Mijn vader heeft van september 1943 tot september 1946 'op studie gelegen' bij de Kruisheren in Uden en gedurende die jaren een dagboek bijgehouden.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 1 maart 2018 om 17:12 uur

Dat is heel bijzonder, zeker in oorlogstijd. Vind je het goed Ingrid, dat het BHIC hierover achter de schermen contact met je opneemt?

Rini de Groot. zei op 1 maart 2018 om 20:10 uur

Ingrid, het Dagboek bevat natuurlijk veel interessante geschiedenis,
vooral in oorlogstijd, zeker, ik als geboren Udenaar heel benieuwd.
Ik kan me nog herinneren hoe de studenten in de wintermaanden,
de kapel binnen kwamen met de sjaal om de hals gegooid.
En de verduisterde ramen die s'morgens werden geopend.
Regelmatig woonde we daar een H. Mis bij een of ander jaargetijde
van een Oom of Tante die we niet gekend hadden.
Heel vroeg ik vermoed zo half 6 of wat later die waren
natuurlijk het goedkoopst!
De uitdrukking 'op studie gelegen' heb ik nog nooit gehoord.

Ingrid zei op 1 maart 2018 om 22:41 uur

Annemarie, dat is goed, hoor.

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 1 maart 2018 om 22:54 uur

De uitdrukking 'Op studie gelegen'heb ik ook nog nooit gehoord maar volgens mij betekend het gewoon 'intern' in het internaat. Dat was tot ongeveer 1970 nog best normaal.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 2 maart 2018 om 10:34 uur

Dank je wel, Ingrid!

Albert zei op 3 oktober 2018 om 13:39 uur

Sinds kort ben ik in het bezit van een boek "Adieu, adieu o Uden". Met de omschrijving van het dagelijkse leven en onderwijs op het College van het H. Kruis te Uden in de jaren 1950-1965. De schrijvers zijn Jan Berns, Jan van den Bosch en Kees Mettes.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 4 oktober 2018 om 11:14 uur

Dit is inderdaad een heel mooi werk! Voor de liefhebbers: ook in te zien op onze studiezaal:

http://www.bhic.nl/onderzoeken/boeken?mivast=235&miadt=235&mizig=82&miview=tbl&milang=nl&micols=1&mires=0&mip2=Adieu%2C%20adieu%20o%20Uden

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: