skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Luud de brouwer
Luud de brouwer RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Luud de brouwer
Luud de brouwer RA Tilburg

Het leven van Mien

Officieel heet de moeder van Ad Deenen Wilhelmina, naar haar oom, maar ze werd door haar kinderen in de derde persoon met Moeder aangesproken en door haar zussen en broers met Mien. Als schippersdochter werd ze in 1921 geboren in Mierlo, maar het gezin bewoonde een vervallen huisje in Lith. Na haar huwelijk verhuisde Mien naar Limburg. Maar in haar hart is ze altijd Brabantse gebleven. Als in een brief aan haar kleinkinderen beschrijft Mien haar leven vanuit het perspectief van een overledene.

Het gezin Van Zoest-Meijer. Mien staat als tweede van rechts.
Het gezin Van Zoest-Meijer. Mien staat als tweede van rechts.

Lieve kleinkinderen,

Ave Maria hoorde ik tijdens mijn crematie. Ik had niet anders gewild. Jullie ouders hebben een goede keuze gemaakt. Het lied voelt altijd goed; aan Maria heb ik dan ook veel troost ontleend. Ik had ook de Zwarte Madonna van Częstochowa in een lijstje op de schoorsteen. Ik heb bij god geen idee hoe ik daar ook al weer aan kwam. Den Heiligen Antonius heeft mij geholpen bij praktische zaken, maar Maria heeft mij wel het meest geholpen bij mijn leed. Daarom hebben jullie ouders ook allemaal Maria in de naam. Ik heb nooit de kans gehad jullie over mijn Brabant te vertellen. Nu ik op een wolkje zit heb ik eindelijk tijd.

Honderd jaar geleden ben ik geboren. In een dorp aan de Maas in een arme schippersfamilie. Niet mijn keus. Met Pasen kregen we als kind de zomerkleding en de winterkleding ging in de kast. Als het met Pasen ijskoud was had je pech gehad, je kreeg geen warme kleding. En ik had iets kunnen bereiken met mijn leven. Ik had immers op de lagere school een 10 voor taal en rekenen. Maar mijn moeder mocht mij niet. Mijn grootouders waren al dood en konden me daarom ook niet helpen. Ik moest daarom direct na school bij andere families gaan werken.

Mien van Zoest
Mien van Zoest

Ik was de meid, ik moest jaar na jaar schoonmaken, “G'nädige Frau” zeggen, een buigingkje maken. Van adres naar adres. Zo werkte ik op mijn 16e in Princenhage, ver van huis. Ik woonde vaak op een zolderkamertje. In de winter koud, in de zomer heet. Maar ik klaagde niet. Het was misschien zelfs beter dan thuis.

Toen werd ik 18. Zonder middelbare school. Ik kon nu als vrouw kiezen tussen trouwen of non worden. Eén van de manieren om bij mijn moeder weg te komen was inderdaad naar het klooster gaan. Vier van mijn zussen hadden die weg al gekozen. Zelf heb ik ook een tijdje in een klooster gewoond. Het was geen succes. Voor het klooster niet en voor mij niet. Ik haatte het klooster. Ik moest al weer gehoorzamen, schoonmaken en werd weer als slaaf behandeld. Dat was voor mij de rode lijn. Ik ben gestopt met eten. Ik zag geen andere uitweg. Maar andere vrouwen in het klooster stopten daarop ook met eten. De moeder-overste stond nu voor een dilemma. Ze zei netjes dat ik “geen nonnetjes-vlees” had en stuurde me weg. Ik moest weer terug naar mijn moeder.

Ondertussen begon de oorlog. Onze Joodse buren verdwenen. Mijn zussen uit het klooster vertelden nog dat een Joodse jonge vrouw bij hen heeft geprobeerd onderdak te krijgen. De abdis weigerde de Joodse vrouw als “katholieke non” een schuilplek te geven omdat ze bang was voor de bezetters. Na de oorlog had ons dorp helemaal geen Joodse inwoners meer.

Bartje werkte in een café op de Dijk. Met hem had ik wel willen trouwen maar het was oorlog. Dus moest ik weer gaan werken. Dit keer als dienstmaagd bij een notaris. Een rijke man met een mooi huis. En een kamertje waar ik verbleef. Betaald werd ik wel, maar het geld dat ik verdiende ging rechtstreeks naar mijn moeder, die het gebruikte om de school van mijn zus te betalen.

Bij de notaris kreeg ik slecht te eten en dat terwijl er wel genoeg eten was. Zoals melk, roggebrood en geweckte abrikozen. Dat eten moest ik namelijk altijd in de voorraad kelder gaan halen. Soms als de honger te groot was nam ik stiekem een slokje melk, nam ik een sneetje roggebrood en pakte een abrikoos. Maar de notaris kreeg het vermoeden dat er iemand mee at en zette een streepje op de melkfles en een streepje op het roggebrood. Waarop ik de keer daarna de melk weer met water aanlengde tot het streepje en bij het brood een nieuw streepje zette.

Portret, gemaakt bij het huwelijk
Portret, gemaakt bij het huwelijk

Mijn trouwen heb ik uitgesteld tot mijn 27e. Ik hoefde van mijn ouders niet per se te trouwen, maar ik had geen andere optie meer. En met mijn huwelijk eindigt ook mijn leven in mijn geliefde Brabant. En daarmee begon een leven van elke 15 maanden een kind, elke dag schoonmaken en elke dag voor jullie ouders zorgen. Tot ik eindelijk stierf.

Brabant bleef echter altijd in mijn gedachten en ik heb het altijd lief gehad. Altijd ben ik Brabants gebleven. Tot mijn dood ben ik Brabants blijven praten. “Hedde gullie oew haande nouw no' nie' gewasse?” was mijn meest favoriete schreeuw tegen mijn kinderen. Worstenbroodjes, Brabantse appeltaart en het Brabants roggebrood waren na mijn trouwen de enige luxe spullen die ik me gunde en ook de enige waar ik echt van kon genieten. Het eenvoudige Brabantse roggebrood dat me elke dag heeft geholpen.

Mien.

Reacties (17)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 22 juni 2021 om 12:15
Prachtige foto's, indrukwekkend verhaal: ik blijf genieten van deze imposante bijdragen.
Ad Deenen zei op 2 augustus 2021 om 11:28
Weet iemand wie Bartje is waar mijn moeder verliefd op was? Hij moet in een café hebben gewerkt. De liefde was blijkbaar wederzijds, maar mijn moeder hield niet van alcohol en was huiverig voor het leven in een café. Alleen met kerst at ze een zelf in brandewijn ingemaakte morel. Of misschien sprak mijn moeder Bert verkeerd uit.
Norah zei op 2 augustus 2021 om 16:17
Heel ontroerend, en erg mooi verhaald! Mijn eigen moeder kon ook niet echt aarden in Limburg, ik begrijp het helemaal.
En Ad, probeer ook eens de heemkundekring van Lith > www.heemkundekringlith.nl
Misschien kennen zij de oplossing.
Mvg.
Norah zei op 2 augustus 2021 om 16:52
Zelf nog even op onderzoek gegaan. Via -foto's- bij het BHIC vond ik nog een foto van het café van Wimke van Eldijk in Lith ca. 1926. Maar het moet van latere orde geweest zijn, ca. 1940?
Dan is er nog een Johannes Bartholomeus! Antonius Vos geweest, geboren 15-01-1902 te Lith. Vader was bierbottelaar... Maar in 1932 is deze man met een meisje Gloudemans getrouwd, kan hem ook al niet zijn, en een stuk ouder dan je moeder natuurlijk.
Jo
Jo zei op 23 augustus 2021 om 11:16
Een prachtig, maar ook triest verhaal. Het verhaal van mijn moeder lijkt erop. Zij is geboren in Lith, ook in een schippersfamilie. Haar grootvader was Antoon (Kappie) Janssen, schipper en bootsman. Zij woonde in een klein huisje aan de dijk. In de oorlog kwam zij soms met vriendinnen in het café van Harrie de Poot, op de dijk. Na de oorlog ging zij als dienstmeisje werken in Den Bosch. De voorouders van ons mam zijn Henricus van der Zand en Maria Melling. Dit zijn ook de voorouders van Mien van Zoest. Wat een mooi stukje geschiedenis van een goede en sterke vrouw! Dankjewel voor het delen Ad Deenen.
Ad zei op 23 augustus 2021 om 11:35
Dat is helemaal juist, we zijn familie! In werkelijkheid is het verhaal van mijn moeder nog triester, daarom zoek ik wie Bartje is. Mijn vader heeft namelijk Bartje tijdens de oorlog mogelijk met een geweer weggejaagd. Mijn vader was geen leuke man, en het grootste compliment dat hij me ooit heeft gemaakt was dat mijn moeder en ik twee handen op één buik waren. Mocht u meer willen weten over Melling en Van der Zand, ik heb Derck Mellink geboren voor 1672 te Varsseveld, en (mogelijk) Herman van de Sande ca 1440 te Best.
Ad zei op 23 augustus 2021 om 11:45
Voor de zekerheid, volgens de verhalen op BHIC-Lith, was tijdens de oorlog het café van Romeijnders, nog niet van de familie De Poot. Dus mogelijk zoek ik een Bartje Romeijnders, en niet een Bart de Poot.
Jo
Jo zei op 23 augustus 2021 om 12:08
Ter zijner tijd wil ik graag meer informatie. De eerlijkheid gebied me te zeggen dat het me soms duizelt. Ik heb een foto van Maria van Zoelen en Antoon Janssen, mijn overgrootouders. Ik vond hem in het kerkboek van mijn moeder na haar overlijden, bijna 3 jaar geleden. Toen pas begon ik mij een beetje te interesseren voor mijn voorouders. Soms denk ik, was ik er maar nooit aan begonnen ;-) Het is zoooooo verslavend. En ik heb nog zoveel andere dingen te doen. Ik wil alle pareltjes uit mijn voorgeschiedenis in een verhaallijn gaan opschrijven. Niet om uit te geven, maar puur voor mijzelf en mijn nazaten. Pareltjes die mooi, prachtig, triest of spannend zijn. Pareltjes die doorgegeven moeten worden. Ik heb er al heel wat. Natuurlijk meld ik altijd de bron. Dus ook dit hadden onze moeders gelijk; mijn moeder, Antonia van den Hurk, was verliefd op een Canadees, Elmer Tramley (weet niet precies hoe je deze naam schrijft, mam sprak hem zo uit. Hij werd ook weggejaagd door haar moeder. De laatste maanden van haar leven sprak ze alleen over Elmer. Ik heb goed naar haar geluisterd en veel opgeschreven. Mam was altijd positief, maar haar leven was triest. Nu ben ik bezig met mijn overgrootouders Petrus van den Hurk en Adriana de Bijl en fam. Ketels. Weer toeval en leuk is dat Derck Mellink uit Varsseveld komt en mijn familie van vaders kant komen ook uit de Achterhoek die uiteindelijk naar Limburg gingen. Vriendelijke groet, Jo Mulder. Ter zijner tijd neem ik zeker contact op. Bedankt!
Ad zei op 23 augustus 2021 om 12:23
Alle achternamen (behalve de Canadese) komen me bekend voor. Ik heb nu 49.000+ in mijn bestand en een kwart is van een grote cirkel om Lith.
Een van de ergste verhalen van mijn voorouders is het huwelijk van Jennemie van Lieshout met Jan van Zoest, Lithoijen, 1787. Zij was netjes katholiek, hij was import omdat alleen protestanten door de gemeente Groot Lith mochten worden aangenomen. Zijn moeder was tegen het huwelijk. En er zijn nu dus in de omgeving families van Zoest (rk) en Van Soest (nh).
Jo
Jo zei op 23 augustus 2021 om 13:16
49.000 in je bestand. Pfffffff en mij duizelt het nu al en ik ben nog maar bij het begin.

Ik heb ook een foto gevonden waar mijn moeder in de deuropening van café de Poot op de dijk staat. Mam zei dat het tijdens de bevrijding was. Harrie staat ook in de deuropening en ook 3 vriendinnen van mam. Misschien is een van hen Dina de Veer die later met Harrie de Poot trouwde. Er staat een bordje naast de deur met de tekst Volledige Vergunning en daaronder De Poot. Ik weet niet hoe ik hem hier moet plaatsen. Als je hem wilt, laat maar horen dan stuur ik hem per email.
Ad zei op 23 augustus 2021 om 14:56
Graag! Ik heb een openbaar mailadres van de man van mijn zus, Constance Deenen.
(Emailadres verwijderd ivm mogelijke kans op spam)
Jo
Jo zei op 23 augustus 2021 om 15:37
Heb 3 foto's gestuurd.
Ad zei op 23 augustus 2021 om 15:58
Ik moet even wachten tot de foto's weer hier binnenkomen. Ik wil nog een verhaal schrijven. Dit maal over mijn vaders familie, met als startpunt dat hij Bartje met een geweer bedreigt. En dan (steeds een generatie) terug in de tijd. Ik heb een foto van hem als kind met zijn moeder, en een vergelijkbare foto van mij op een Brabantse kermis met zijn moeder. Opa Deenen werkte in Den Bosch als sluiswachter. Ik hik nog aan tegen het nemen van de trein want ik moet naar Den Bosch naar het archief om er meer over te lezen.
Jo
Jo zei op 23 augustus 2021 om 16:11
Gaaf, weer een verhaal. Ik ben benieuwd naar het verhaal. Ik ben nog nooit in het archief geweest, maar wil dat wel heel graag gaan doen. Maar ook ik hik er tegen aan om met het openbaar vervoer te reizen. Ik wacht het nog even af. Maar ik ben zo nieuwsgierig naar een aantal, wat men noemt "familiegeheimen" dat ik wel het archief in moet duiken. Ik ga binnenkort wel op de fiets naar Lith. Om rond te struinen en foto's te maken.
Ad zei op 23 augustus 2021 om 16:18
Waarschijnlijk kunnen we via info@bhic.nl ons mailadres doorsturen, maar momenteel is de chatfunctie offline.
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 23 augustus 2021 om 20:35
Beste Jo en Ad, met jullie beider toestemming wisselen wij graag jullie mailadressen onderling uit. Ik hoor het graag van jullie of jullie daarmee akkoord gaan. Ik kan jullie mailadressen achter de schermen zien, dus het is een kleine moeite om ze aan jullie door te sturen.
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 25 augustus 2021 om 13:53
Bedankt Ad, ik heb jouw mailadres alvast gestuurd aan Jo. Zo kunnen jullie met elkaar, buiten dit forum om, in contact komen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!