skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Luud de brouwer
Luud de brouwer RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Luud de brouwer
Luud de brouwer RA Tilburg

Het Moederhuis van de Franciscanessen van Dongen

Het oudste deel van dit kloostercomplex van de Franciscanessen van Dongen dateert van 1801. Het complex werd aanhoudend verbouwd en uitgebreid. Na de sloop van het carrévormige achtergedeelte van het klooster in 1856, begon architect P. Soffers in 1865 met een uitbreiding.

Moederhuis, scholen en internaat rond 1880 (tekening van Sr. Patrice O'Sullivan) Het gebouw deed dienst als noviciaat en kweekschool van de franciscanessen. Enkele jaren later ontwierp Soffers een grotere kapel, die 8 december 1868 werd ingezegend. Over de aanbouwen van 1880 is niets terug te vinden. De schetsen van soeur Patrice O’Sullivan uit die tijd geven een indruk van de veranderingen, die het kloostercomplex onderging. Nieuwe behoeften eisten in 1897 vervanging van nagenoeg het hele voorgebouw.

Ter gelegenheid van haar jubileum schonk zuster Maassen een nieuwe kapel, ontworpen door architect C.P. van Genk uit Leur, die op 24 oktober 1899 kon worden ingezegend. Ondertussen bouwde architect J. Oomen in 1898-1899 een uitbreiding, waardoor een samengestelde plattegrond ontstond. Het moederhuis en pensionaat Saint Joseph, de kweekschool Sint Antonius en de andere scholen maakten er deel van uit.

Foto: Jan SmitsDe gebrs. Oomen bouwden in 1932 een nieuwe vleugel aan de slottuin, die gewijzigd werd in 1938. Achitect C.P. Schellekens uit Dongen bouwde in 1957 aan de Bollekenssteeg een nieuwe vleugel.

Deze gebouwen zijn alle weer gesloopt voor het kloosterbejaardenhuis van de zusters. De nieuwbouw vond plaats in 1983 door architect A. Oomen. Op het vrij gekomen terrein werden bejaardenwoningen gebouwd, die in beheer kwamen bij de Constantia-stichting.

Er volgde een nieuwe verbouwing van het moederhuis in 2002-2003 door architect A. Oomen. Sinds 2004 wonen ook de zusters uit het vroegere klooster Maria-Oord weer in dit moederhuis.

Foto: BHIC, collectie Provincie Noord-BrabantIn 2016 is een proef gestart, waarbij in een samenwerking van o.a. de congregatie en Stichting Mariaoord een nieuwe kleinschalige zorgomgeving voor ouderen en mensen met een beperking wordt gecreëerd, het ‘Community Care Concept’. Hierin werken professionele zorg, mantelzorgers, buurt en wijk samen in de verlening van zorg. In de toekomst wil de congregatie het complex overdragen aan een belegger in dit woon-zorgcomplex.

Het complex bestaat na sloop en verbouw uit een langgerekte voorbouw en een kapel. De voorbouw is deels in 1856, deels in 1898 gereed gekomen en heeft een monumentale ingangspartij. In de gevel bevindt zich een nis met een beeld van Sint Jozef met Kind. De kapel van architect C.P. van Genk is een neogotische kruiskerk met vieringstoren, waarin een luidklok. De kapel heeft een gesloten koor met glas-in-loodramen van Joep Nicolas. Ook heeft de kapel een rijke decoratie met muurschilderingen van onder meer Joan Collette uit 1924.

Foto's

Moederhuis, scholen en internaat op de tekening van Sr. Patrice O'Sullivan (Bron: J. Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant, Alphen a/d Maas, 2010)
Kleurenfoto: Jan Smits
Zwartwit-foto van de gevel: BHIC, collectie Provincie Noord-Brabant

Reacties (22)

Marianne zei op 20 oktober 2016
Onze moeder: Annie Andriessen-Klijn is overleden in de spreekkamer van de zusters. Ze ging ons jongste zusje opgegeven voor de kleuterschool. Dat gebeurde op zondag 27 augustus 1961, nadat ze naar de kerk was geweest. Ze werd dood op een stoel aangetroffen door de zusters, getroffen door een hartstilstand. Ze was 46 jaar en liet een man en vijf dochters tussen de vijf en elf jaar achter. Bijzonder is dat ik pas in oktober 1915 er bij toeval achter kwam wie haar heeft geïdentificeerd.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 oktober 2016
Jee, wat een aangrijpend verhaal, Marianne. Ik kan me voorstellen dat zoiets een enorme impact heeft gehad.

Ik denk trouwens dat je 2015 bedoelt? Wel speciaal dat je zoiets per toeval ontdekt, mooi hoor.
Marianne zei op 21 oktober 2016
Ja, ik bedoel inderdaad 2015.
Ik wilde dit delen omdat het zo'n bijzondere plaats is waar onze moeder is overleden. Ze was een erg gelovige vrouw dus ik vind het ook iets moois hebben. Bedankt voor je aardige reactie Marilou.
Marjola de Groot zei op 24 september 2018
Een tante van mijn moeder was non bij de Franciscanessen. Ik kan me een bezoek herinneren waarbij 'tante Bertha' ons het klooster liet zien. Als kind van een jaar of zes maakte vooral de kleine kamertjes van de leerlingen van de 'kostschool' veel indruk. Ook de rust en ruimte van de kloostergangen zijn me altijd bijgebleven. Ik denk er nog altijd aan terug als ik b.v. een klooster of abdij in het buitenland bezoek.
Begin jaren zestig was tante Bertha vijftig jaar in het klooster. Dat werd gevierd met een groot familiefeest. Ik droeg er samen met mijn zusje een versje voor. Toevallig vond ik vorige week nog wat foto's van tante Bertha en het feest. Het zijn mooie herinneringen.
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 25 september 2018
Bedankt Marjola, voor het delen van jouw mooie herinneringen aan Tante Bertha en jullie bezoekjes aan het klooster. Mocht je tijd hebben om een foto van haar jubileum op te zoeken en te scannen, dan zouden we die graag bij jouw reactie willen plaatsen. Je mag de foto mailen naar info@bhic.nl. Alvast dank!
Piet Poppelier
Piet Poppelier zei op 1 oktober 2018
De helaas te vroeg overleden mgr. Muskens heeft ook twee tantes in het klooster gehad. Hij kwam bij ons in de kerk om het H. Vormsel toe te dienen en ik, als koster maar ook lid van de werkgroep Vormsel, zaten na de dienst naast elkaar om koffie te drinken en een worstenbroodjes te eten. Tijdens het gesprek vroeg ik aan de bisschop of hij Dongen kende en zijn antwoord was heel duidelijk: Ja, want ik had twee tante nonnekens hier in het klooster en met een regelmatige tijd kwam ik daar op bezoek. De ene tante was zo vroom: zij bad Onze Lieve Heer van het kruis, maar de andere tante was wel eens ondeugend! Ja en toen stelde ik uiteraard de vraag: op wie lijkt u het meest? Met een glimlach van oor tot oor zei hij toen: ik heb van alle twee wel wat meegekregen! Een zeer bijzondere man om nooit te vergeten.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 oktober 2018
Haha, prachtig verhaal Piet! Wat een mooie anekdote, ik kan me voorstellen dat je met veel plezier terugkijkt op die ontmoeting!
Francisca van Dongen zei op 15 maart 2020
Yvonne van der A. werkte in het tehuis voor Werkende en Studerende Meisjes in Breda. Helaas. zij mishandelde sommige meisjes geestelijk, en zeer ernstig, waar deze meisjes nog jaren later leed van ondervonden. Yvonne is nooit op het matje geroepen voor haar wandaden. Door een samenspel van macht van de toenmalige directrice, andere collegas, is nooit aangifte gedaan van geestelijke mishandeling. In die tijd, wie zou er ooit luisteren naar een 16-jarire? En dat voor kinderen die al mishandeld waren in hun gezin van oorsprong. Schandelijk, dat een geestelijk ongezond mens werd uitgezonden en meer slachtoffers maakte. Zelfs de klachten toentertijd werden onder het tapijt geschoven. Dit is hoe mensen geen verantwoordelijkheid hoeven af te dragen over de mishandeling en ernstige wonden die zij veroorzaakten in een al kwetsbare populatie.
Francisco van dongen zei op 15 maart 2020
Yvonne van der A. was een non, en is misschien nog steeds, in dit klooster. Schandalig wat zij gedaan heeft. Herinner de slachtoffers G, K en een hoop anderen.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 16 maart 2020
@Francisca: goed dat je dit hier deelt, ook namens de slachtoffers, waarvan jij de namen nog goed kent, maar die je hier begrijpelijk hebt geanonimiseerd. Je zegt het al: wie luistert er naar een 16-jarige. Helaas lezen we dat maar al te vaak. Toch een beetje dat heilig verbond tussen God, school en ouders - niet mijn woorden, maar ik las het een tijdje terug nog in een voorlichtend boekje uit de vroegere twintigste eeuw voor ouders van schoolgaande kinderen. Kritiek op de docenten/opvoeders moest vooral niet publiekelijk geuit worden, dat was "not done"...
Ik kan alleen maar mijn hoop uitspreken dat jullie, door alle aandacht die er de laatste jaren is gekomen voor geestelijk, seksueel, fysiek misbruik, een heel klein beetje het gevoel hebben gekregen dat er - veel en veel te laat - alsnog een begin is gemaakt met luisteren.
Anonymous zei op 10 mei 2020
Francisca, ik ken je niet maar kan bevestigen dat ik in het tehuis voor Werkende en Studerende Meisjes heb gezeten. Ik ben geestelijk zeer ernstig mishandeld door Yvonne van der A. Juffrouw Dijkstra de toenmalige directrice was ook op de hoogte van verkrachtingen van meisjes in het tehuis door een groepsleider. Zij erkende dat zij dit al vermoedde toen de daden gepleegd werden. Toen haar vermoeden bevestigd werd, besloot zij te zwijgen en de dader vrijuit te laten gaan. Ik kreeg geen enkele hulp van haar noch het tehuis bij de aangifte aan de politie. Yvonne van der A. heeft meerdere meisjes ernstig geestelijk mishandeld. En hoewel dit verteld werd aan de groepsleiding, de groepsleiding besloot om geen bescherming te bieden aan mij en anderen die al een ernstig traumatisch verleden hadden voordat zij opgenomen waarin in dit tehuis. Waar is de gerechtelijke vervolging voor dit gedrag?
betsy zei op 10 mei 2020
Schande! Er zijn geen woorden voor het leed dat Yvonne van der A. heeft toegebracht aan meisjes die al getraumatiseerd waren door hun gezin van herkomst. Schandalig dat dit klooster geen verantwoordelijkheid neemt voor de geestelijke mishandeling van 14 tot 18 jarige meisjes die in een tehuis zaten. Die geen ouders of iemand anders hadden om hen te beschermen. En je wist het, Yvonne. Er waren geen consequenties voor je wrede gedrag. Anders had je het niet gedaan. In een machtspositie zitten als een zogenaamde volwassene en groepsleider en kinderen geestelijk mishandelen die al getraumatiseerd waren. En dan als een katholieke, vrome, non schijnheilig iedere zondag naar de kerk gaan. Schande!
Piet Poppelier zei op 10 mei 2020
Ik vind het vreselijk wat er binnen de muren van het klooster gebeurd is en kan mijn ogen daar niet voor sluiten en zal dat ook doen! Ik ben in 1953 geboren, dus in de tijd van het Rijke Roomse Leven. Ben misdienaar geweest dus ook midden tussen de geestelijkheid. Gelukkig zelf daar “niets” mee gemaakt! Gelukkig!! Ik heb wel ervaringen bij het befaamde koor de Oosterhoutse Nachtegalen. De toenmalig oprichter en leider van het koor was een en al muziek, maar kon helaas zijn handen ook niet thuis houden!
Eens in de paar maanden moesten we laten horen hoe onze stem vorderde en als je heel goed kon zingen of slechte ogen had, dan mocht je bij de rector op schoot zitten en zo kon je dus er partituur goed lezen en kon de rector zelfs met één hand piano spelen! Waar zijn andere hand dan zat, viel te raden! Ikzelf had toen goede ogen en mijn stem was redelijk goed. Mij is het gelukkig niet overkomen. Toen ik dit thuis vertelde kreeg ik te horen: Hou je mond maar, want als de rector dit te horen krijgt, dan moet je van de Nachtegalen af.
Ik ervaar verhalen zoals van d dames van het misbruik met grote afschuw en hoop dat ze het eenplaats kunnen geven!
Ano zei op 10 mei 2020
Seksuele misdrijven die gepleegd worden door priesters zijn veel voorkomend. Van de BBC: Australia's royal commission inquiry found that the greatest number of reported abusers were in Catholic institutions. The inquiry heard that 7% of the nation's Catholic priests allegedly abused children between 1950 and 2010.
Er is nog steeds weinig aandacht voor de ernstige geestelijke mishandeling die meisjes hebben ondervonden aan de hand van nonnen in dezelfde tijdsperiode. Als 7% van de paters jongetjes seksueel misbruikten, dan is het aanneembaar dat het percentage van meisjes die ernstig geestelijk mishandeld werden door nonnen tenminste even hoog ligt. Het percentage nonnen, geschat op minstens 7%, die meisjes ernstig geestelijk mishandelden zegt niets over hoeveel slachtoffers er gevallen zijn. We hoeven maar aan de tweede wereld oorlog te denken. Een kleine groep mensen hebben ondragelijk lijden en de dood van tenminste 5 miljoen mensen veroorzaakt. Dus 1 non kan tientallen slachtoffers gemaakt hebben. Het wordt nu tijd dat, naast de vele seksuele misdrijven die door paters zij gepleegd, ook de ernstige geestelijke mishandeling gepleegd door nonnen de aandacht krijgt die het verdient. Geestelijk geweld is ook een misdrijf.
Ano zei op 11 mei 2020
De geschiedenis van de katholieke kerk is bezoedeld met seksueel misbruik en ernstige geestelijke mishandeling van honderd duizenden slachtoffers. Terwijl paters en nonnen vroom ieder dag naar de kerk gingen, verkrachtten zij velen en mishandelden zij velen geestelijk op de uren dat zij niet in de kerk waren. Zoals wij het nazi regime niet eren door de gruweldaden die gepleegd zijn is er ook geen plaats om deze kerk te eren waar paters en nonnen ongebreideld hun machtswellust konden botvieren op hulpeloze slachtoffers die geen stem hadden. Het wordt tijd dat ernstige geestelijke mishandeling bij nonnen openbaar gemaakt wordt. En de levenslange gevolgen voor de slachtoffers. Tot nog toe een taboe. Deze slachtoffers zijn meisjes in tehuizen of stichtingen waar nonnen ongebreideld de macht hadden. Er is een begin gemaakt met alle verkrachtingen door paters openbaar te maken en het ernstig leed, vaak levenslang, dat dit veroorzaakt heeft voor de slachtoffers. Het is nu de tijd om meisjes die ernstig mishandeld zijn door nonnen ook een stem te geven.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 11 mei 2020
@Ano, Piet, Betsy, Anonymous, Francisca: dank voor jullie reacties en goed om te zien dat jullie elkaar hier hebben gevonden. Alle walgelijke vormen van seksueel, geestelijk en fysiek misbruik door RK geestelijken moeten (ook hier) kunnen worden benoemd en besproken. Om privacyredenen heb ik een gedeelte van de naam in kwestie moeten anonimiseren. Ik hoop dat jullie daar begrip voor hebben en dat het een verdere bespreking van deze wandaden niet in de weg staat : ( Dus wat mij betreft ook heel graag tot ziens op de site.
C. van der Heijden zei op 14 juli 2020
Yvonne vd A mishandeling? Juffrouw Dijkstra mishandeling?
Ook ik ben een oud "bewoner" van het tehuis voor werkende en studerende meisjes. Ik heb daarna nog contact gehad met Yvonne en ben juist naar haar op zoek. Ik ben Nu is door deze twee personen heel goed behandeld en heb een warm gevoel. Als het nodig was waren hun wel de strengste, maar wel de meest betrouwbare.
Het doet me pijn om deze berichtge ging te lezen. Ik kan niets aan het gevoel van die ander weg nemen, maar ik heb wel de behoefte om er iets anders naast te leggen.
C. Van der Heijden zei op 14 juli 2020
Daarnaast wil ik ook kwijt dat ik het jammer vind dat er zo'n reactie komt op een hele andere intro van dit bericht, Maar ook dat er anoniem iets gezegd wordt over iemand. En dan mag wel de naam genoemd worden?
Ano zei op 25 juli 2020
Als je zelf niet geleden hebt onder de mensen zoals Yvonne en T. Dijkstra, dan is het vaak moeilijk te begrijpen hoeveel leed deze mensen veroorzaakt hebben. En het
Ano zei op 25 juli 2020
Het verdedigen van mensen, omdat je zelf niet ernstig geestelijk mishandeld bent door Yvonne en T. Dijjkstra, is een bekend verschijnsel. We hoeven maar naar de tweede wereldoorlog te kijken om het phenomeen van het ontkennen wat er werkelijk gebeurde te zien. In zaken van ernstige geestelijke mishandelingen, willen sommigen niet geloven wat een ander is overkomen. Mishandelaars zijn er vaak erg goed in om hun donkere kant te verbergen. We hoeven maar aan de velen verhalen te denken waar een man zijn vrouw slaat en naar de buitenwereld het imago van de aardigste man op de hele wereld weet hoog te houden. Het kan erg pijnlijk zijn om toe te geven dat jij je ernstig vergist hebt in sommige mensen. De nazi die Joden doodsloeg in een concentratiekamp, was thuis misschien wel een hele aardige huisvader. En zijn vrouw kon het niet geloven toen zijn daden later aan het licht kwamen. Dit is niet mijn man, zei ze. Maar het was wel haar man. Veel mishandelaars zijn er goed in om hun daden te verbergen, te liegen en te verdraaien. Dit is waarom deze zaken pas veel later aan het licht komen. Het is vaak moeilijk om toe te geven dat een mens die als aardig ervaren werd, anderen ernstig geestelijk mishandeld heeft. Net als de vrouw die met een moordenaar getrouwd was die in een concentratiekamp werkte, niet kon geloven wat haar man gedaan had. In deze tijd waarin verhalen over sexueel misbruik door paters naar bovenkomt, is er ook meer aandacht voor ernstige geestelijke mishandelingen van meisjes in tehuizen en internaten door nonnen. Denk jij dat iedere broer of zus van een pater die kinderen verkrachtte, kon geloven wat hun broer gedaan had? Zij hadden dezelfde reactie als jij.
C. Van der Heijden zei op 25 juli 2020
Nou, nou. Je standpunt is duidelijk.
Moorden, oorlog, ontkenning. Van alles komt voorbij. Ik wil je alleen maar zeggen dat ik echt wel weet wat er in de wereld kan spelen. Mij is ook weinig gespaard gebleven.
En ik geef alleen maar aan dat ik zeer verbaasd ben en er niets in herken.
Dat ik me wederom stoor aan Anoniem een het niet in verhouding vind staan met waar het eigenlijk over ging. Geschiedenis van Mariaoord.
En als laatste wil ik je zeggen dat het weer niet om gaat of ik je geloof of niet. Dat ik je wel degelijk serieus wil nemen, maar of die de geschikte locatie is?
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 27 juli 2020
@ Ano en C. Van der Heijden: bedankt voor jullie bijdragen aan deze pagina. Jullie herinneringen aan dit internaat verschillen behoorlijk. Zolang bezoekers elkaar niet volledig gaan afvallen is dat wat ons betreft ook geen enkel probleem. Sterker nog: als BHIC willen JUIST een breed platform bieden. Aan álle kostschoolleerlingen ongeacht hoe ze hun verblijf ervaren. Internen wiens leven, voordat het goed en wel begon, volledig is verwoest; die hebben geleden en nog steeds lijden op een manier die voor veel mensen (en zeker voor mij ook) niet te bevatten is. Gelukkig is er de afgelopen tijd veel meer aandacht gekomen voor alle vormen van geestelijk, fysiek en seksueel misbruik. Ook willen we ruimte bieden aan oud-leerlingen die een toptijd op het(zelfde) internaat hebben gehad, mensen die terugdenken aan zo'n verblijf en weer helemaal opleven. Die komen we ook geregeld tegen op de site en er zijn natuurlijk ook veel oud-internen met gemengde herinneringen. Samen geven ze dan een beeld van hoe het er op een internaat aan toe ging… Dit doet er allemaal niet aan af, dat ook de negatieve herinneringen (ook hier!) gehoord moeten worden.

Ik twijfelde eerlijk gezegd of ik hier wel moest reageren. De discussie is best fel maar het hoeft zeker niet uit de hand lopen. Het verwijderen van reacties zou erg jammer zijn, daar schiet werkelijk niemand wat mee op en we zien jullie graag terug, op deze pagina en de site. Hartelijke groet,

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!